Xã Thạnh Mỹ Tây, tỉnh An Giang đang cảnh báo nguy cơ rầy phấn trắng phát triển mạnh trên 13.164,59 héc-ta lúa Hè Thu 2026, chủ yếu ở giai đoạn đẻ nhánh, làm đòng đến trổ. Nắng nóng ban ngày, chiều xuất hiện mưa rào cùng những ruộng gieo sạ dày, bón thừa đạm có thể làm mật số rầy gia tăng nhanh, đe dọa lá đòng, khả năng trổ bông và năng suất lúa nếu không được phát hiện sớm.

• Quyết định số 442/QĐ-TT-TCL công nhận lưu hành giống lúa lai 3 dòng SYN8
• Mỗi bao giống lúa lai 3 dòng SYN8 do Syngenta sản xuất có bao nhiêu gói 1 kg
• Giống lúa lai 3 dòng SYN8 - Dày bông chắc hạt, gạo đạt cơm ngon

Hơn 13.000 héc-ta lúa bước vào giai đoạn mẫn cảm

Theo thông tin được Ủy ban nhân dân xã Thạnh Mỹ Tây công bố ngày 25/06/2026, địa phương đã xuống giống 13.164,59 héc-ta lúa Hè Thu, đạt 96,4% kế hoạch. Các trà lúa đang tập trung ở giai đoạn đẻ nhánh, làm đòng đến trổ, với cơ cấu giống chủ yếu gồm OM18 và OM5451. Đây là thời điểm bộ lá và lá đòng giữ vai trò quan trọng đối với quá trình hình thành bông, trổ và nuôi hạt.

Qua kiểm tra đồng ruộng, Tổ Nông nghiệp thuộc Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã nhận định rầy phấn trắng cần được đặc biệt theo dõi trên những diện tích chuẩn bị trổ. Cảnh báo hiện nay mang tính dự báo nguy cơ, chưa phải thông báo về một đợt dịch rầy đã gây hại trên toàn bộ diện tích. Vì vậy, việc điều tra mật số trên từng ruộng là căn cứ quan trọng trước khi quyết định biện pháp xử lý.

Nắng nóng tạo điều kiện cho rầy gia tăng

Rầy phấn trắng thường phát triển thuận lợi trong điều kiện nhiệt độ cao, trời nắng và độ ẩm không khí thấp. Dự báo tại Thạnh Mỹ Tây cho thấy thời tiết nắng nóng, chiều có mưa rào có thể tạo điều kiện để rầy xuất hiện và gia tăng trên trà lúa làm đòng đến chuẩn bị trổ. Những ruộng gieo sạ dày, bón phân thiếu cân đối hoặc dư thừa đạm thường có tán lá rậm, cây mềm yếu và khả năng chống chịu kém hơn.

Cơ quan chuyên môn tại An Giang từng cảnh báo rầy phấn trắng có thể gây hại cục bộ trên lúa từ làm đòng đến trổ, nhất là khi khô hạn và nắng nóng kéo dài. Việc phun thuốc trừ sâu không hợp lý ở đầu vụ còn có thể làm giảm mật số bọ rùa, bọ xít mù xanh, kiến ba khoang và những loài thiên địch có khả năng góp phần khống chế rầy trên đồng ruộng.

Kiểm tra kỹ mặt dưới của lá lúa

Rầy trưởng thành có kích thước nhỏ, mang hai cặp cánh màu trắng và thường tập trung ở mặt dưới phiến lá. Khi nông dân khua nhẹ tán lúa, rầy trưởng thành có thể bay lên, nhưng trứng và ấu trùng bám trên lá khó nhận biết hơn nếu chỉ quan sát từ trên bờ. Vì vậy, người kiểm tra cần đi vào ruộng, chọn nhiều điểm đại diện và lật mặt dưới lá để xác định mật số.

Ấu trùng rầy phấn trắng chích hút nhựa làm lá lúa úa vàng, héo dần và giảm khả năng quang hợp. Khi mật số cao, lá có thể dợn sóng, biến dạng hoặc xoắn lại. Nếu rầy tấn công lá đòng trong giai đoạn chuẩn bị trổ, bông lúa có nguy cơ trổ không thoát, phát triển kém và tăng tỷ lệ hạt lép. Triệu chứng này có thể bị nhầm với vàng lá hoặc một số bệnh gây xoắn lá, nên cần xác định đúng tác nhân trước khi sử dụng thuốc.

Chỉ xử lý khi mật số đạt ngưỡng

Nông dân cần thăm đồng thường xuyên, chú ý các ruộng sạ dày, bón nhiều đạm và những diện tích đang làm đòng, chuẩn bị trổ. Biện pháp ưu tiên là bón cân đối đạm, lân, kali, giữ cây lúa khỏe, duy trì mực nước phù hợp và hạn chế phun thuốc trừ sâu khi mật số rầy còn thấp. Việc bảo vệ thiên địch giúp giảm nguy cơ rầy tái phát sau xử lý.

Theo hướng dẫn chuyên môn được cơ quan chức năng tại An Giang ban hành, chỉ nên sử dụng thuốc khi mật số đạt khoảng 15 - 20 con trưởng thành trên cây hoặc 5 ấu trùng trên lá. Thuốc phải nằm trong danh mục được phép sử dụng, lựa chọn theo hướng dẫn của cán bộ bảo vệ thực vật và tuân thủ nguyên tắc "4 đúng". Khi phun cần bảo đảm đủ lượng nước, hướng vòi xuống dưới tán để thuốc tiếp xúc với mặt dưới lá, sau đó kiểm tra lại ruộng nhằm đánh giá hiệu quả và tránh phun lặp lại không cần thiết.

Nhiệm vụ trước mắt của Thạnh Mỹ Tây là tăng tần suất thăm đồng trên trà lúa làm đòng đến trổ, xác định sớm các điểm có mật số rầy tăng và hướng dẫn nông dân xử lý đúng ngưỡng. Kiểm soát kịp thời nhưng không lạm dụng thuốc sẽ giúp bảo vệ năng suất lúa Hè Thu và duy trì cân bằng sinh thái đồng ruộng.