Ngày 09/09/2026, các vùng sản xuất lúa Mùa tại phường An Sinh, tỉnh Quảng Ninh cần tiếp tục theo dõi mật độ chuột sau khi địa phương vừa tổ chức đợt đánh chuột tập trung trên đồng ruộng. Trung tâm Cung ứng dịch vụ phường An Sinh phối hợp với các hợp tác xã triển khai đồng loạt trên diện tích sản xuất do các đơn vị quản lý, tập trung vào bờ vùng, bờ thửa, ven kênh mương và nơi chuột thường trú ẩn. Đây là hoạt động quản lý dịch hại chủ động, không phải thông tin công bố dịch chuột trên toàn địa bàn.
Chuột có thể gây hại suốt vụ lúa
Chuột là một trong những dịch hại khó kiểm soát trên đồng ruộng do khả năng di chuyển nhanh, sinh sản mạnh và có thể gây hại ở nhiều giai đoạn của cây lúa. Từ thời điểm làm đất, gieo cấy cho đến khi lúa làm đòng, trỗ và bước vào thu hoạch, ruộng đều có thể chịu tác động nếu mật độ chuột tăng và nguồn thức ăn ngoài đồng thuận lợi.
Đối với lúa đang phát triển, chuột có thể cắn cây, phá dảnh, ăn hạt hoặc làm hư hại những khu vực gần nơi trú ẩn. Thiệt hại thường không phân bố đều mà dễ tập trung tại ven bờ, những đoạn giáp bụi rậm, bờ mương, khoảng đất trống hoặc khu vực ít người qua lại. Vì vậy, việc chỉ đứng ngoài bờ quan sát tổng thể chưa đủ để đánh giá tình hình. Người sản xuất cần đi kiểm tra nhiều điểm, chú ý dấu chân, đường đi, hang mới, cây bị cắn và những khoảng ruộng có biểu hiện thiệt hại bất thường để nhận diện sớm khu vực chuột đang hoạt động mạnh.
Diệt riêng lẻ dễ khiến chuột chuyển sang ruộng khác
Điểm được nhấn mạnh trong đợt triển khai tại An Sinh là yêu cầu tổ chức đồng loạt thay vì mỗi hộ tự xử lý riêng. Khi chỉ một vài ruộng tiến hành diệt chuột, đàn chuột có thể di chuyển sang khu vực lân cận rồi quay trở lại khi điều kiện thuận lợi. Cách làm phân tán vì vậy thường khó duy trì hiệu quả trên phạm vi cánh đồng.
Trung tâm Cung ứng dịch vụ phường An Sinh đã phối hợp với các hợp tác xã nông nghiệp chuẩn bị mồi theo quy trình, sau đó phân công lực lượng triển khai tại các cánh đồng. Những vị trí được ưu tiên gồm bờ vùng, bờ thửa, ven kênh mương dẫn nước, bụi rậm ven khu dân cư và những khoảng đất trống phụ cận - nơi chuột thường làm tổ hoặc di chuyển.
Sau một đợt xử lý, việc kiểm tra lại vẫn cần tiếp tục. Nếu xuất hiện hang mới, dấu chân hoặc cây lúa bị cắn tại những vị trí trước đó đã xử lý, cần ghi nhận để tổ chức biện pháp bổ sung phù hợp. Quản lý chuột hiệu quả vì vậy là quá trình liên tục chứ không kết thúc sau một lần ra quân.
Mồi diệt chuột phải đi cùng yêu cầu an toàn
Khi sử dụng thuốc diệt chuột, việc tuân thủ đúng quy trình và liều lượng có ý nghĩa đặc biệt bởi mồi có thể gây nguy hiểm nếu bị sử dụng tùy tiện. Trong đợt triển khai tại An Sinh, khâu chuẩn bị được thực hiện theo hướng dẫn kỹ thuật, đồng thời lực lượng tham gia được yêu cầu tuân thủ nguyên tắc an toàn lao động.
Người dân không nên tự tăng lượng thuốc trong mồi với suy nghĩ nồng độ cao hơn sẽ làm hiệu quả tăng tương ứng. Mồi cần được đặt đúng khu vực chuột hoạt động, hạn chế khả năng vật nuôi, động vật không phải mục tiêu hoặc trẻ em tiếp xúc. Sau khi triển khai, xác chuột và lượng mồi thừa phải được thu gom, xử lý phù hợp, không để trôi xuống ao, mương hoặc nguồn nước sản xuất.
Cũng không nên sử dụng điện để bẫy chuột trên đồng ruộng bởi nguy cơ gây tai nạn nghiêm trọng cho con người và động vật. Trong quản lý chuột, hiệu quả phòng trừ phải luôn đi cùng yêu cầu bảo vệ sức khỏe, môi trường và an toàn cộng đồng.
Theo dõi bờ ruộng quan trọng không kém giữa ruộng
Các vị trí ven bờ thường là nơi chuột di chuyển từ khu trú ẩn vào ruộng kiếm ăn. Vì vậy, người trồng lúa cần dành thời gian kiểm tra bờ vùng, bờ thửa, bụi cỏ và ven kênh thay vì chỉ quan sát phần ruộng phía trong. Hang có đất mới đùn lên, lối mòn nhỏ trên cỏ, phân chuột hoặc dấu chân trên nền đất ẩm đều có thể giúp xác định khu vực hoạt động.
Quản lý cỏ dại và vệ sinh bờ ruộng phù hợp cũng góp phần hạn chế nơi ẩn náu, nhưng không nên làm mất ổn định bờ hoặc ảnh hưởng công trình thủy lợi. Nếu phát hiện mật độ dấu vết gia tăng ở một khu vực, các hộ liền kề nên phối hợp xử lý cùng thời điểm để hạn chế chuột di chuyển giữa các ruộng.
Trung tâm Cung ứng dịch vụ phường An Sinh cho biết sẽ tiếp tục phối hợp với các hợp tác xã kiểm tra đồng ruộng, theo dõi mật độ chuột và các loại sâu bệnh khác. Khi cần thiết, các đợt đánh chuột bổ sung sẽ tiếp tục được tổ chức để bảo vệ sản xuất vụ Mùa.
Quản lý chuột không tách rời quản lý dịch hại tổng hợp
Chuột chỉ là một trong nhiều đối tượng có thể ảnh hưởng đến lúa Mùa. Vì vậy, trong quá trình kiểm tra ruộng sau đợt diệt chuột, người sản xuất đồng thời cần chú ý sâu, rầy và bệnh hại đang xuất hiện trên cây. Việc kết hợp các nội dung kiểm tra giúp hạn chế tình trạng tập trung vào một đối tượng nhưng bỏ sót dịch hại khác đang tăng mật độ.
Mỗi loại dịch hại cần được xác định đúng trước khi xử lý. Dấu cây lúa bị chuột cắn có đặc điểm khác với dảnh bị sâu đục thân gây hại, trong khi lá bị sâu ăn cũng không thể xử lý bằng biện pháp dành cho chuột. Nếu không nhận diện được nguyên nhân, người dân nên liên hệ cán bộ chuyên môn hoặc lực lượng dịch vụ nông nghiệp để được hướng dẫn.
Trong ngày 09/09/2026 và những ngày tiếp theo, An Sinh cần duy trì kiểm tra các khu vực vừa xử lý, theo dõi dấu hiệu chuột quay trở lại và phối hợp giữa các hộ trên cùng cánh đồng. Đợt ra quân ngày 08/09/2026 là biện pháp chủ động giảm nguồn dịch hại, không phải căn cứ khẳng định chuột đang gây thiệt hại nghiêm trọng trên toàn phường.