Hà Tĩnh: Nghỉ lễ theo chân nông dân đánh cá Đồng Hoa

Hà Tĩnh: Nghỉ lễ theo chân nông dân đánh cá Đồng Hoa

Lễ hội đánh cá Đồng Hoa – một nét văn hóa đặc trưng truyền thống được chính quyền và người dân xã Xuân Viên, huyện Nghi Xuân (tỉnh Hà Tĩnh) bảo tồn, duy trì bao đời nay. Mờ sáng hàng ngàn người dân ở xã Xuân Viên cùng các xã lân cận huyện Nghi Xuân, thị xã Hồng Lĩnh (Hà Tĩnh) và ở tỉnh Nghệ An nô nức mang theo các loại dụng cụ như: nơm, vó, lưới, nhủi, vợt, rớ… đổ xô kéo về khu vực đầm Vực Rào, xã Xuân Viên cùng tham gia lễ hội đánh cá Đồng Hoa (hay còn gọi là lễ hội đánh cá Vực Rào).

Thời tiết hôm nay nắng nhẹ, khác với những cái nắng như đổ lửa của những năm trước nên số lượng người tham gia "săn" cá tăng lên từng giờ. Không khí vui tươi, phấn khởi lan tỏa cả một vùng quê. Mỗi khi có người bắt được cá, cả nhóm xúm lại chung vui như nhặt được vàng.

Anh Lê Văn Anh, sinh viên năm 3 trường Đại học Xây dựng Hà Nội  háo hức chia sẻ, quê anh ở xã Xuân Hồng, huyện Nghi Xuân. Trước đây anh từng nghe bạn bè kể về Lễ hội đánh cá Đồng Hoa nhưng chưa bao giờ trực tiếp "mục sở thị". Năm nay nghỉ lễ 30/4, anh về quê thăm gia đình nên rủ thêm một vài người bạn cùng tham gia Lễ hội. Nhóm bạn của anh đều lớn lên ở vùng quê thuần nông nên cũng có chút “vốn liếng” săn cá.  

"Bắt cá giữa đầm nước lớn đúng là rất khó nhưng từ sáng đến giờ (9h) nhóm chúng tôi đã bắt được 4 con rồi. Kỳ nghỉ lễ này của tôi đúng là rất thú vị", anh Anh nói.

Lễ hội đánh cá Đồng Hoa là một trong những lễ hội truyền thống độc đáo mang đậm bản sắc văn hóa dân gian của người dân ở xã Xuân Viên và nhiều xã lân cận ở huyện Nghi Xuân. Lễ hội này được tổ chức đều đặn hàng năm, mang tư tưởng khuyến nông, khuyến ngư, phát triển nông nghiệp nông thôn. Đồng thời, lễ hội cũng thắt chặt thêm tình đoàn kết, gắn bó trong cộng đồng dân cư làng xã.

Đầm Vực Rào được chọn để tổ chức lễ hội nằm dưới chân dãy núi Hồng Lĩnh, có chiều dài khoảng 2km với diện tích khoảng 30ha. Nơi đây là khu vực tập trung nhiều loài cá nước ngọt. Trước ngày tổ chức lễ hội đánh cá Đồng Hoa, mọi hoạt động đánh bắt cá tại đây đều bị nghiêm cấm triệt để nhằm tạo điều kiện cho cá sinh sống, phát triển.

Vào ngày diễn ra lễ hội, người đứng đầu làng và các bậc cao niên trong làng cho lập bàn thờ, hương đăng hoa quả cúng tế Thành Hoàng bản thổ tại ngôi miếu cạnh đầm Vực Rào. Sau khi xong phần lễ, một hồi chiêng trống vang lên, đích thân người đứng đầu làng hú to một tiếng rồi cầm nơm lội xuống đầm úp cá đầu tiên. Ngay sau đó, mọi người gồm cả nam, nữ, già, trẻ, cứ thế cầm nơm, vó, lưới quét, lưới giăng, nhủi, vợt, rớ… ào ào lội xuống đầm Vực Rào để thi nhau bắt cá.

Nếu ai bắt được con cá to thì vừa giơ cá lên cao vừa hét lớn để mọi người ở trên bờ và dưới nước cùng hò hét theo để tán thưởng một cách hào hứng, nhiệt tình. Theo quan niệm, tại lễ hội nếu người nào bắt được con cá to hoặc nhiều cá sẽ gặp nhiều điều may mắn, mùa màng bội thu, gia đình no ấm trong suốt năm ấy.

Kết thúc ngày diễn ra lễ hội, người nào bắt được con cá to nhất sẽ được ban tổ chức của làng ban thưởng và con cá ấy sẽ được dùng để làm đồ cúng tế dâng lên Thành hoàng làng.