Không nên mở túi rồi đổ cá giống ngay xuống ao chỉ vì thấy cá vẫn khỏe sau quá trình vận chuyển. Nước trong dụng cụ vận chuyển và nước ao có thể khác nhau về nhiệt độ cũng như một số đặc tính môi trường, trong khi cá vừa trải qua quá trình vận chuyển và đang ở trạng thái nhạy cảm với thay đổi đột ngột. Cách phù hợp là kiểm tra cá, điều kiện ao và giúp con giống thích nghi với môi trường mới trước khi thả hoàn toàn.
Tôi vừa nhận một lô cá giống được vận chuyển trong túi có bơm oxy và thấy cá vẫn bơi tương đối nhanh, không có biểu hiện bất thường rõ rệt. Tôi định mở túi rồi đổ cá ngay xuống ao để cá sớm ra khỏi môi trường vận chuyển và hồi phục. Cá giống vừa đưa về có nên thả trực tiếp xuống ao theo cách này không?
Kiểm tra cá giống trước khi thả
Cá giống cần khỏe mạnh, bơi linh hoạt, phản xạ tốt, hình dạng bình thường và không có dấu hiệu xây xát rõ rệt. Nếu trong lô giống xuất hiện nhiều cá yếu, bơi mất thăng bằng, tổn thương hoặc chết, không nên vội thả toàn bộ xuống ao chỉ để kết thúc nhanh quá trình vận chuyển. Cần xác định tình trạng lô giống và trao đổi với cơ sở cung cấp hoặc cán bộ chuyên môn khi có dấu hiệu bất thường.
Kiểm tra môi trường ao nuôi
Ao đã chuẩn bị xong chưa đồng nghĩa môi trường luôn phù hợp tại đúng thời điểm cá giống được đưa đến. Trước khi thả cần kiểm tra các yếu tố môi trường cần thiết đối với loài cá nuôi và tránh thả khi nước đang có biến động mạnh. Nếu môi trường không phù hợp, việc xử lý điều kiện ao cần được ưu tiên hơn việc cố thả giống đúng giờ dự kiến.
Giúp cá thích nghi với nhiệt độ
Các hướng dẫn kỹ thuật của hệ thống khuyến nông đều nhấn mạnh yêu cầu cân bằng nhiệt độ giữa nước vận chuyển và môi trường nuôi trước khi thả cá. Với cá vận chuyển trong túi, có thể đặt túi trên mặt nước theo quy trình phù hợp để nhiệt độ giữa hai môi trường dần cân bằng. Không nên rút ngắn bước này chỉ vì quan sát thấy cá vẫn đang bơi khỏe trong túi.
Để cá ra ngoài từ từ
Sau giai đoạn thích nghi, không nên cầm túi và đổ mạnh toàn bộ cá xuống ao. Hướng dẫn kỹ thuật đối với nhiều loài cá sử dụng cách mở túi, cho nước môi trường bên ngoài tiếp xúc từ từ rồi để cá chủ động bơi ra. Thao tác nhẹ nhàng giúp hạn chế thêm tác động cơ học đối với con giống vốn vừa trải qua quá trình vận chuyển.
Chọn thời điểm thả phù hợp
Nhiều quy trình kỹ thuật khuyến cáo thả cá giống khi thời tiết mát và tránh những thời điểm môi trường biến động mạnh. Vì vậy, nếu cá giống đến đúng lúc nắng nóng gay gắt, mưa lớn hoặc điều kiện nước thay đổi bất thường, không nên chỉ căn cứ lịch vận chuyển để quyết định thả ngay. Việc lựa chọn thời điểm cần đồng thời tính đến sức khỏe cá và khả năng duy trì điều kiện an toàn trong thời gian chờ.
Không tự áp dụng một cách xử lý giống cho mọi loài
Thời gian thích nghi, yêu cầu về độ mặn, cách xử lý con giống và điều kiện nước có thể khác nhau giữa cá nước ngọt, cá nước lợ, cá biển và từng hệ thống nuôi. Một quy trình dành cho một loài cụ thể không nên được sao chép nguyên xi sang loài khác nếu chưa có căn cứ. Người nuôi cần tuân thủ quy trình kỹ thuật phù hợp với loài cá, nguồn giống và mô hình đang sử dụng.
Theo dõi cá sau khi thả
Sau khi thả cần quan sát khả năng bơi, phân tán và phản ứng của cá trong môi trường mới. Nếu cá tập trung bất thường, bơi yếu, nổi trên mặt nước hoặc xuất hiện chết rải rác, cần kiểm tra ngay chất lượng nước và tình trạng con giống thay vì tiếp tục thả thêm một cách máy móc. Ghi nhận tình trạng cá sau thả cũng giúp đánh giá chất lượng lô giống và hoàn thiện thao tác cho những lần thả tiếp theo.
Tóm lại, cá giống vừa vận chuyển về không nên được đổ ngay xuống ao với mục tiêu giúp cá nhanh hồi. Cần kiểm tra sức khỏe con giống và môi trường, thực hiện bước thích nghi phù hợp rồi để cá ra môi trường mới một cách nhẹ nhàng. Việc thả đúng kỹ thuật giúp hạn chế thêm tác động lên cá trong giai đoạn chuyển từ môi trường vận chuyển sang ao nuôi.