Sau những đợt mưa, chuồng heo dễ phát sinh mùi hôi do nền ẩm, chất thải tồn đọng và hệ thống thoát nước không bảo đảm. Nhiều hộ chăn nuôi muốn xả nhanh nước rửa chuồng ra mương để giảm mùi trong khu nuôi. Tuy nhiên, cách làm này có thể gây ô nhiễm môi trường, phát tán mầm bệnh và vi phạm quy định về bảo vệ môi trường trong chăn nuôi.
Gia đình tôi nuôi heo quy mô hộ gia đình. Sau mưa, khu chuồng ẩm và có mùi hôi nặng hơn. Tôi muốn xịt rửa nền chuồng rồi cho nước chảy ra mương phía sau nhà để chuồng nhanh sạch. Làm như vậy có được không, hay phải xử lý nước thải trước?
Hộ chăn nuôi không nên xả trực tiếp nước rửa chuồng, phân loãng hoặc nước thải chăn nuôi ra mương, ao hồ hay khu đất trống. Nước thải từ chuồng nuôi có thể chứa chất hữu cơ, mầm bệnh và mùi hôi; nếu xả thẳng ra môi trường sẽ làm ô nhiễm nguồn nước, ảnh hưởng khu dân cư xung quanh và tăng nguy cơ dịch bệnh quay lại đàn vật nuôi.
Trang thông tin điện tử phường Chơn Thành, Đồng Nai, vừa tuyên truyền tăng cường bảo vệ môi trường trong chăn nuôi hộ, trong đó khuyến cáo các hộ phải thu gom, phân loại và xử lý chất thải chăn nuôi đúng cách; không để chất thải phát tán ra khu dân cư, kênh mương hoặc môi trường xung quanh.
Nên xử lý chất thải chuồng heo bằng cách nào?
Với hộ nuôi heo, giải pháp quan trọng là tách riêng chất thải rắn và nước thải. Phân, chất độn chuồng và rác hữu cơ cần được thu gom thường xuyên, đưa vào khu xử lý riêng, không để tồn đọng lâu trong chuồng. Nước rửa chuồng phải được dẫn về hầm biogas, hố lắng hoặc công trình xử lý phù hợp trước khi tái sử dụng hoặc thải ra môi trường theo quy định.
Phường Chơn Thành khuyến cáo hộ chăn nuôi có thể dùng hầm biogas để phân hủy phân và nước thải; khí sinh học tạo ra có thể làm chất đốt, còn phần nước sau xử lý chỉ được tận dụng khi bảo đảm yêu cầu kỹ thuật. Nguồn này cũng nêu biện pháp sử dụng đệm lót sinh học từ trấu, mùn cưa và men vi sinh để hỗ trợ phân hủy phân, nước tiểu ngay tại chuồng, góp phần giảm mùi hôi và hạn chế mầm bệnh.
Có cần phun khử trùng sau khi dọn chuồng?
Có, nhưng phun khử trùng chỉ hiệu quả khi chuồng đã được quét dọn, cọ rửa và thu gom chất thải trước. Nếu còn nhiều phân, bùn bẩn hoặc nước thải đọng trong chuồng, hóa chất sát trùng khó tiếp xúc trực tiếp với mầm bệnh, hiệu quả xử lý sẽ giảm.
UBND xã An Phước, Đồng Nai, khi triển khai tổng vệ sinh, tiêu độc, khử trùng môi trường chăn nuôi đợt 1 năm 2026 đã nhấn mạnh yêu cầu vệ sinh cơ giới trước khi phun thuốc sát trùng, gồm quét dọn, cọ rửa chuồng trại, thu gom và xử lý chất thải đúng quy định. Việc này nhằm hạn chế nguy cơ mầm bệnh tồn lưu trong môi trường chăn nuôi.
Người nuôi nên vệ sinh theo thứ tự: thu gom phân và rác thải, rửa nền chuồng, đưa nước thải về công trình xử lý, để khu vực khô thoáng rồi mới phun sát trùng theo hướng dẫn. Không lạm dụng hóa chất, không pha đặc hơn khuyến cáo và không phun khi trong chuồng còn quá nhiều chất hữu cơ.
Làm sao giảm mùi hôi trong mùa mưa?
Để giảm mùi hôi, hộ nuôi cần giữ nền chuồng khô, thông thoáng, tránh để nước mưa tạt vào khu nuôi. Máng ăn, máng uống cần được kiểm tra để hạn chế rò rỉ nước làm nền chuồng luôn ẩm. Khu vực chứa phân, hầm biogas, hố lắng và đường thoát nước phải được che chắn, không để nước mưa cuốn chất thải ra ngoài.
Phường Chơn Thành cũng khuyến khích trồng cây xanh quanh khu chăn nuôi để tạo bóng mát, chắn gió, điều hòa tiểu khí hậu, giảm bụi và hạn chế phát tán mùi hôi. Đây chỉ là biện pháp hỗ trợ, không thay thế cho việc thu gom và xử lý chất thải đúng quy định.
Các cơ sở chăn nuôi tại Đồng Nai còn được tuyên truyền thực hiện đầy đủ các quy định liên quan đến đất đai, tài nguyên nước, xây dựng và môi trường. Trang thông tin điện tử xã Tân Lợi nêu rõ các cơ sở chăn nuôi phải thực hiện đăng ký khai thác, sử dụng nước theo quy định và hoàn thiện các thủ tục liên quan khi xây dựng, mở rộng chuồng trại.
Tóm lại, chuồng heo bốc mùi sau mưa không nên xử lý bằng cách xả nước rửa chuồng thẳng ra mương. Hộ nuôi cần thu gom chất thải, dẫn nước thải về công trình xử lý, vệ sinh cơ giới trước khi khử trùng và duy trì chuồng trại khô thoáng. Nếu mùi hôi kéo dài, nước thải tràn ra ngoài hoặc đàn heo có dấu hiệu bệnh, cần báo cán bộ thú y, môi trường tại địa phương để được kiểm tra, hướng dẫn.