Đắk Lắk đang được định hướng đổi mới quản lý ngành hàng sầu riêng theo hướng giảm thủ tục, tăng giám sát sau cấp phép và ứng dụng công nghệ số trong truy xuất nguồn gốc. Sau chuyến khảo sát ngày 07/07/2026 tại vùng trồng, cơ sở đóng gói và doanh nghiệp chế biến, Bộ Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu địa phương xây dựng chuỗi liên kết chặt chẽ hơn để nâng sức cạnh tranh của sầu riêng xuất khẩu.
Khảo sát vùng trồng và cơ sở chế biến sầu riêng
Sáng ngày 07/07/2026, đoàn công tác của Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã khảo sát thực tế một số vùng trồng, cơ sở đóng gói và doanh nghiệp chế biến sầu riêng trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk. Hoạt động nhằm đánh giá tình hình sản xuất, xuất khẩu và ghi nhận những khó khăn, vướng mắc của địa phương, hợp tác xã và doanh nghiệp.
Đoàn đã khảo sát vùng trồng sầu riêng tại xã Ea Knuếc, tham quan cơ sở đóng gói, cấp đông của Công ty trách nhiệm hữu hạn Megagrico Việt Nam và làm việc với Công ty Cổ phần Khoa học và Công nghệ Việt Xanh - Chi nhánh Đắk Lắk tại Khu công nghiệp Tân An, phường Tân An.
Tại các điểm làm việc, nội dung trao đổi tập trung vào mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói, quy trình sản xuất, liên kết tiêu thụ, truy xuất nguồn gốc và yêu cầu kỹ thuật từ thị trường nhập khẩu.
Đổi mới quản lý mã số vùng trồng
Theo đánh giá của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Đắk Lắk có nhiều lợi thế để phát triển sầu riêng theo hướng hiện đại và bền vững. Tuy nhiên, để nâng năng lực cạnh tranh, địa phương cần đổi mới phương thức quản lý, nhất là trong quản lý mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói.
Việc cấp mã số vùng trồng phải đúng đối tượng, ưu tiên người trực tiếp sản xuất hoặc chủ sử dụng đất có hoạt động sản xuất thực tế. Cách làm này giúp hạn chế tình trạng cấp mã số không gắn với vùng nguyên liệu thực chất, đồng thời nâng trách nhiệm của chủ thể sản xuất.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng yêu cầu rà soát, đơn giản hóa thủ tục hành chính nhằm giảm thời gian và chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp. Khi thủ tục thông thoáng hơn nhưng giám sát chặt chẽ hơn, ngành hàng sầu riêng có thêm điều kiện phát triển minh bạch và ổn định.
Chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm
Một điểm đáng chú ý trong định hướng mới là chuyển mạnh từ phương thức "tiền kiểm" sang "hậu kiểm". Điều này không có nghĩa là buông lỏng quản lý, mà là giảm các rào cản ban đầu, đồng thời tăng giám sát sau khi mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói hoặc điều kiện liên quan đã được cấp.
Phương thức hậu kiểm đòi hỏi cơ quan quản lý phải có hệ thống dữ liệu rõ ràng, cập nhật thường xuyên và đủ khả năng phát hiện sai phạm trong quá trình sản xuất, thu mua, đóng gói, chế biến và xuất khẩu.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu tăng ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý dữ liệu, công khai, minh bạch thông tin và phát huy vai trò đồng hành của chính quyền cơ sở. Đây là hướng đi phù hợp khi thị trường nhập khẩu ngày càng siết chặt yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, kiểm nghiệm chất lượng và an toàn thực phẩm.
Doanh nghiệp cần kiểm soát chất lượng từ nguyên liệu
Đối với doanh nghiệp, yêu cầu quan trọng là kiểm soát chất lượng ngay từ khâu nguyên liệu đầu vào. Sầu riêng xuất khẩu không chỉ cần đạt độ chín, mẫu mã và chất lượng cảm quan, mà còn phải đáp ứng các quy định về dư lượng, truy xuất nguồn gốc, quy trình đóng gói và kiểm nghiệm.
Đoàn công tác đề nghị các doanh nghiệp tăng đầu tư công nghệ chế biến, kiểm nghiệm hiện đại và mở rộng thị trường xuất khẩu. Cơ sở đóng gói, cấp đông và chế biến sâu có vai trò quan trọng trong việc kéo dài thời gian bảo quản, giảm áp lực tiêu thụ quả tươi và nâng giá trị gia tăng.
Tuy nhiên, công nghệ chỉ phát huy hiệu quả khi đi cùng vùng nguyên liệu ổn định. Doanh nghiệp cần liên kết chặt với nông dân, hợp tác xã và chủ mã số vùng trồng để thống nhất quy trình chăm sóc, thu hoạch, thu mua và kiểm soát chất lượng.
Trong thời gian tới, Đắk Lắk cần tiếp tục hoàn thiện dữ liệu vùng trồng, nâng năng lực giám sát sau cấp phép và củng cố chuỗi liên kết sầu riêng từ sản xuất đến xuất khẩu. Khi quản lý minh bạch, doanh nghiệp đầu tư đúng hướng và người dân tuân thủ quy trình, ngành hàng sầu riêng của tỉnh sẽ có thêm nền tảng để giữ uy tín trên thị trường quốc tế.