Từ ngày 21/09/2026, thiết bị bay không người lái được đưa vào vận chuyển nông sản tại xã Mường Ảng, tỉnh Điện Biên, trước mắt đảm nhiệm chặng từ điểm thu hoạch đến điểm tập kết. Với tải trọng lên tới 50 kg/chuyến, phương tiện này đang được thử nghiệm cho cà phê, mắc ca tại những vùng đồi khó tiếp cận, tạo thêm phương án tổ chức khâu thu gom trước khi nông sản tiếp tục được vận chuyển bằng đường bộ đến hợp tác xã, cơ sở thu mua hoặc chế biến.
UAV đảm nhiệm một chặng trong chuỗi vận chuyển
Hoạt động tại Mường Ảng nằm trong chương trình thử nghiệm có kiểm soát sản phẩm, dịch vụ ứng dụng công nghệ số phát triển kinh tế tầm thấp bằng thiết bị bay không người lái tại Điện Biên. Chương trình được triển khai trên cơ sở Quyết định số 1291/QĐ-UBND ngày 23/06/2026 của Ủy ban nhân dân tỉnh Điện Biên.
Tại Mường Ảng, UAV không thay thế toàn bộ phương thức vận chuyển nông sản hiện có. Thiết bị đảm nhiệm chặng từ điểm thu hoạch ở khu vực khó tiếp cận đến điểm tập kết, sau đó hàng hóa tiếp tục được vận chuyển bằng phương tiện đường bộ tới hợp tác xã, cơ sở thu mua hoặc chế biến.
Tải trọng lên tới 50 kg cho mỗi chuyến
Nguồn chính thức của tỉnh Điện Biên cho biết UAV sử dụng trong hoạt động vận chuyển nông sản có tải trọng lên tới 50 kg/chuyến. Cà phê và mắc ca từ vùng đồi là những nông sản được đưa vào hoạt động này, phù hợp với nhu cầu thu gom từ những điểm sản xuất mà việc tiếp cận bằng phương tiện đường bộ gặp khó khăn.
Mức 50 kg là tải trọng vận chuyển của thiết bị trong chương trình, không phải khối lượng nông sản thực tế được vận chuyển ở mọi chuyến bay. Nguồn cũng chưa công bố tổng khối lượng cà phê, mắc ca đã được vận chuyển kể từ khi hoạt động bắt đầu, vì vậy chưa có cơ sở để tính sản lượng vận chuyển thực tế.
Từ vận chuyển đến nhiều khâu sản xuất
Theo kế hoạch, giai đoạn đầu từ tháng 9 đến hết tháng 12/2026 tập trung vào vận chuyển, phun thuốc bảo vệ thực vật và gieo hạt lúa tại một số khu vực. Phạm vi được xác định gồm rừng chè Tả Phìn - Tà Pao tại xã Sính Phình, cánh đồng Mường Thanh và các xã Thanh Nưa, Tuần Giáo, Mường Ảng.
Như vậy, vận chuyển cà phê và mắc ca tại Mường Ảng chỉ là một phần trong chương trình ứng dụng UAV rộng hơn. Các nhiệm vụ phun thuốc, gieo hạt và vận chuyển vật tư được đặt trong lộ trình thử nghiệm để đánh giá khả năng sử dụng thiết bị ở những công đoạn trực tiếp liên quan đến sản xuất nông nghiệp.
Mở rộng thử nghiệm theo từng giai đoạn
Từ tháng 01 đến tháng 03/2027, kế hoạch dự kiến mở rộng việc sử dụng UAV sang phun thuốc, phân bón và vận chuyển tại vùng mắc ca ở Tuần Giáo, vùng cà phê Mường Ảng, đồng thời tiếp tục triển khai tại cánh đồng Mường Thanh, ưu tiên xã Thanh Nưa và xã Sính Phình. Những nội dung này vẫn thuộc kế hoạch tương lai, chưa phải kết quả đã thực hiện tại thời điểm tháng 9/2026.
Giai đoạn từ tháng 04 đến tháng 06/2027 tiếp tục có nội dung vận chuyển cà phê, mắc ca và chè tươi vào chính vụ tại Tuần Giáo, Sính Phình và Mường Ảng. Đến giai đoạn từ tháng 07/2027 đến hết quý II/2028, chương trình mới dự kiến chuyển từ thử nghiệm sang mở rộng, vận hành và xúc tiến đầu tư.
Hiệu quả cần được đo bằng dữ liệu thực tế
Đối với vùng sản xuất miền núi, việc rút ngắn chặng từ nương, đồi đến điểm tập kết có thể hỗ trợ tổ chức thu gom nông sản trong điều kiện đường nhỏ, dốc hoặc khó tiếp cận. Tuy nhiên, lợi ích về thời gian, chi phí và mức giảm hao hụt cần được đánh giá bằng dữ liệu vận hành thực tế thay vì suy ra trực tiếp từ tải trọng của thiết bị.
Việc đưa UAV vào Mường Ảng vì vậy trước hết cung cấp một phương án mới để kiểm nghiệm cách tổ chức logistics nông nghiệp trên địa hình miền núi. Kết quả của quá trình thử nghiệm sẽ là cơ sở quan trọng để đánh giá khả năng tiếp tục sử dụng thiết bị trong vận chuyển, chăm sóc cây trồng và các công đoạn sản xuất khác.