Đồng Tháp đã thành lập Ban Chỉ đạo thực hiện Đề án 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp tại xã Tam Nông. Đây là Ban Chỉ đạo cấp xã đầu tiên của tỉnh, có nhiệm vụ điều phối cơ quan chuyên môn, hợp tác xã, tổ hợp tác, doanh nghiệp và nông dân nhằm triển khai vùng lúa tập trung, giảm chi phí, giảm phát thải và tăng giá trị chuỗi lúa gạo.
Ban Chỉ đạo cấp xã đầu tiên tại Đồng Tháp
Chiều ngày 03/07/2026, tại Ủy ban nhân dân xã Tam Nông, Đồng Tháp tổ chức công bố Quyết định thành lập Ban Chỉ đạo thực hiện Đề án phát triển bền vững 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng Đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030. Đây là Ban Chỉ đạo cấp xã đầu tiên của tỉnh Đồng Tháp.
Việc thành lập Ban Chỉ đạo ở cấp xã có ý nghĩa thực tế vì sản xuất lúa diễn ra trực tiếp tại đồng ruộng, nơi cần điều phối mùa vụ, vùng sản xuất, hợp tác xã, tổ hợp tác và từng hộ dân. Nếu chỉ chỉ đạo ở cấp cao hơn, nhiều vướng mắc nhỏ về lịch gieo sạ, kỹ thuật, nước tưới, vật tư và liên kết tiêu thụ có thể chậm được xử lý.
Với Tam Nông, việc có đầu mối điều hành tại chỗ giúp đề án lúa chất lượng cao đi vào từng cánh đồng cụ thể hơn, thay vì dừng ở mục tiêu chung.
Điều phối từ kỹ thuật đến liên kết tiêu thụ
Ban Chỉ đạo là tổ chức phối hợp liên ngành, có nhiệm vụ tham mưu Ủy ban nhân dân xã chỉ đạo, điều hành, kiểm tra và tổ chức thực hiện đề án. Lực lượng này điều phối hoạt động giữa cơ quan chuyên môn, tổ chức chính trị - xã hội, hợp tác xã, tổ hợp tác, doanh nghiệp và các ấp trong quá trình triển khai.
Nhiệm vụ của Ban Chỉ đạo còn bao gồm xây dựng kế hoạch, rà soát vùng sản xuất, tuyên truyền vận động nông dân, chỉ đạo áp dụng quy trình canh tác tiên tiến, giảm phát thải, cơ giới hóa, chuyển đổi số, phát triển liên kết sản xuất - tiêu thụ và tháo gỡ khó khăn phát sinh.
Những nội dung này cho thấy sản xuất lúa phát thải thấp không chỉ là thay đổi kỹ thuật trên ruộng. Đó còn là thay đổi cách tổ chức vùng nguyên liệu, cách ghi nhận dữ liệu, cách liên kết với doanh nghiệp và cách quản lý rơm rạ sau thu hoạch.
Mục tiêu 800 ha trong giai đoạn 2026 - 2027
Theo kế hoạch hoạt động được công bố, giai đoạn 2026 - 2027, xã Tam Nông đặt mục tiêu triển khai 800 ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp. Toàn bộ diện tích tham gia sẽ được liên kết sản xuất và tiêu thụ; trên 70% lượng rơm được thu gom, tái sử dụng; lượng giống gieo sạ, phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật giảm tối thiểu 20%; lượng phát thải khí nhà kính giảm trên 10%.
Đây là những chỉ tiêu cụ thể, có thể đo lường và phù hợp với yêu cầu sản xuất lúa mới. Giảm giống gieo sạ giúp ruộng thông thoáng hơn, giảm cạnh tranh dinh dưỡng và hạn chế sâu bệnh. Giảm phân bón hóa học, thuốc bảo vệ thực vật giúp tiết kiệm chi phí, đồng thời giảm áp lực môi trường.
Việc thu gom, tái sử dụng rơm rạ cũng là khâu quan trọng. Nếu rơm rạ được xử lý thành thức ăn chăn nuôi, phân hữu cơ, nấm rơm hoặc nguyên liệu khác, đồng ruộng sẽ giảm tình trạng đốt rơm và tăng hiệu quả kinh tế tuần hoàn.
Hướng tới 1.000 ha vào năm 2030
Giai đoạn 2028 - 2030, diện tích thực hiện tại Tam Nông dự kiến nâng lên 1.000 ha. Toàn bộ diện tích sẽ được cấp mã số vùng trồng, áp dụng quy trình canh tác bền vững, thu gom và tái sử dụng toàn bộ rơm rạ, đồng thời nâng tỷ lệ cơ giới hóa đồng bộ lên trên 70%. Giá trị gia tăng chuỗi ngành hàng lúa gạo đặt mục tiêu tăng tối thiểu 40%.
Để đạt mục tiêu này, Tam Nông cần làm tốt ngay từ giai đoạn 800 ha đầu tiên. Các hợp tác xã, tổ hợp tác và hộ dân phải được hướng dẫn thống nhất về lịch thời vụ, quy trình canh tác, ghi chép sản xuất, quản lý nước, sử dụng vật tư và thu gom rơm rạ.
Trong thời gian tới, Đồng Tháp cần theo dõi chặt kết quả từng vụ, lựa chọn vùng đủ điều kiện để mở rộng và duy trì liên kết với doanh nghiệp. Khi cấp xã điều phối tốt, vùng lúa chất lượng cao, phát thải thấp ở Tam Nông sẽ có nền tảng rõ ràng hơn để nhân rộng bền vững.