Đồng Tháp đã phê duyệt Chương trình khuyến nông giai đoạn 2026 - 2030, với định hướng triển khai 55 mô hình trình diễn trên các lĩnh vực trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản, cơ giới hóa, chuyển đổi số và nông nghiệp sinh thái. Đây là bước chuẩn bị quan trọng để tỉnh nâng chất lượng sản xuất, phát triển vùng nguyên liệu, tăng năng lực hợp tác xã và thúc đẩy nông nghiệp xanh, bền vững.
Khuyến nông bước vào giai đoạn mới
Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Tháp đã phê duyệt Chương trình khuyến nông giai đoạn 2026 - 2030, trong bối cảnh tỉnh đặt mục tiêu tăng trưởng nông nghiệp 4,7% trong năm 2026. Chương trình được xây dựng nhằm hỗ trợ chuyển giao tiến bộ kỹ thuật, phát triển mô hình sản xuất hiệu quả và nâng cao chất lượng hoạt động khuyến nông tại cơ sở.
Điểm đáng chú ý là chương trình không chỉ dừng ở việc xây dựng mô hình đơn lẻ, mà hướng tới đổi mới toàn bộ cách tổ chức sản xuất. Các mô hình khuyến nông phải gắn với nhu cầu thật của nông dân, hợp tác xã và vùng nguyên liệu, đồng thời đáp ứng yêu cầu về an toàn, truy xuất nguồn gốc và giảm tác động môi trường.
Với một địa phương có thế mạnh về lúa, cây ăn trái, thủy sản và nông nghiệp hàng hóa, khuyến nông giữ vai trò như cầu nối giữa chính sách, khoa học kỹ thuật và thực tiễn đồng ruộng.
Năm mươi lăm mô hình trình diễn được định hướng triển khai
Chương trình khuyến nông của Đồng Tháp đặt mục tiêu triển khai 55 mô hình trình diễn trong giai đoạn 2026 - 2030. Các mô hình trải rộng trên nhiều nhóm nội dung, gồm sản xuất nông nghiệp an toàn, ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, cơ giới hóa, phát triển nông nghiệp sinh thái, kinh tế tuần hoàn và nâng cao giá trị gia tăng.
Việc thiết kế nhiều nhóm mô hình giúp chương trình có tính linh hoạt. Với vùng lúa, tỉnh có thể ưu tiên kỹ thuật giảm giống gieo sạ, quản lý nước, giảm phân bón và giảm phát thải. Với cây ăn trái, trọng tâm có thể là quản lý mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc, chăm sóc theo tiêu chuẩn an toàn và liên kết tiêu thụ.
Ở thủy sản, các mô hình cần chú trọng quản lý môi trường nước, an toàn sinh học và giảm rủi ro dịch bệnh. Khi mỗi lĩnh vực có mô hình phù hợp, khuyến nông sẽ dễ nhân rộng hơn thay vì áp dụng một công thức chung cho mọi vùng sản xuất.
Vùng nguyên liệu phải đi cùng tiêu chuẩn mới
Đồng Tháp cũng yêu cầu ngành nông nghiệp và môi trường siết chặt kiểm tra việc duy trì các điều kiện sau khi được cấp mã số vùng trồng, nhằm đáp ứng yêu cầu của các thị trường xuất khẩu. Đây là nội dung quan trọng vì mã số vùng trồng không chỉ là thủ tục, mà là cam kết duy trì quy trình sản xuất, ghi chép, quản lý sinh vật gây hại và truy xuất nguồn gốc.
Trong thực tế, nhiều vùng nguyên liệu chỉ phát huy hiệu quả khi có hợp tác xã hoặc tổ hợp tác làm đầu mối quản lý. Nếu hộ dân sản xuất rời rạc, việc kiểm soát chất lượng, thống nhất lịch thời vụ và cập nhật dữ liệu sẽ gặp khó khăn.
Do đó, 55 mô hình khuyến nông của Đồng Tháp cần được gắn với tổ chức sản xuất. Mỗi mô hình không chỉ trình diễn kỹ thuật, mà còn phải hướng dẫn cách quản lý vùng nguyên liệu, ghi nhật ký sản xuất, sử dụng vật tư đúng quy định và duy trì chất lượng sau khi được công nhận.
Nông nghiệp sinh thái gắn với nông thôn mới
Bên cạnh phát triển sản xuất, Đồng Tháp sẽ đẩy nhanh tiến độ xây dựng nông thôn mới theo Bộ tiêu chí quốc gia giai đoạn 2026 - 2030, gắn với phát triển nông nghiệp sinh thái, kinh tế tuần hoàn, nâng cao giá trị gia tăng và xây dựng chuỗi sản xuất bền vững.
Cách tiếp cận này phù hợp với xu hướng mới của nông nghiệp địa phương. Một mô hình khuyến nông thành công không chỉ tạo thêm sản lượng, mà còn phải giúp tiết kiệm tài nguyên, giảm ô nhiễm, tận dụng phụ phẩm và tạo sinh kế ổn định hơn cho cộng đồng nông thôn.
Trong thời gian tới, Đồng Tháp cần lựa chọn những mô hình có khả năng nhân rộng, có doanh nghiệp hoặc hợp tác xã đồng hành và có cơ chế theo dõi hiệu quả sau trình diễn. Khi khuyến nông gắn với dữ liệu, vùng nguyên liệu và tiêu chuẩn xanh, các mô hình sẽ có khả năng lan tỏa thực chất hơn trong sản xuất.