Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Hòa Phú, thành phố Hà Nội cảnh báo ốc bươu vàng có nguy cơ phát sinh và gây hại mạnh trên lúa Mùa mới cấy. Thông tin công bố ngày 25/06/2026 nhấn mạnh giai đoạn đầu sau cấy là thời điểm cây lúa còn non, dễ bị ốc cắn đứt thân, lá và làm giảm mật độ trên ruộng. Nông dân được yêu cầu kiểm tra đồng ruộng, thu gom ốc, ổ trứng và kiểm soát nguồn nước ngay từ đầu vụ.

• Cần Thơ cảnh báo ốc bươu vàng gây hại 268 héc-ta lúa Hè Thu tại xã Long Phú
• Hà Nội: Hợp tác xã Phú Nghĩa thúc đẩy chuyển đổi sản xuất, nhiều mô hình nông nghiệp đạt giá trị trên 100 triệu đồng mỗi héc-ta
• Truy xuất nguồn gốc mở rộng thị trường nhưng rau Văn Đức vẫn đối mặt áp lực đầu ra

Lúa mới cấy đối mặt nguy cơ bị cắn phá

Xã Hòa Phú đang tập trung gieo cấy lúa vụ Mùa 2026, trùng với thời điểm ốc bươu vàng thường phát sinh và gây hại mạnh. Cơ quan chuyên môn địa phương xác định lúa non, đặc biệt trong giai đoạn đầu sau cấy, là đối tượng dễ bị ảnh hưởng nhất. Ốc có thể cắn đứt thân và lá, làm khuyết từng khoảng lúa, buộc người dân phải cấy dặm và tăng chi phí chăm sóc.

Cảnh báo ngày 25/06/2026 chưa công bố diện tích bị nhiễm, mật độ ốc hoặc tỷ lệ dảnh lúa bị hại trên toàn xã. Vì vậy, đây là thông tin cảnh báo nguy cơ trong thời điểm sản xuất nhạy cảm, không phải thông báo ốc đã gây thiệt hại trên toàn bộ diện tích lúa Mùa của Hòa Phú. Việc kiểm tra trực tiếp từng ruộng vẫn là căn cứ cần thiết để xác định mức độ gây hại và lựa chọn biện pháp xử lý phù hợp.

Ruộng trũng và nguồn nước làm tăng khả năng lây lan

Ốc bươu vàng hoạt động mạnh vào sáng sớm và chiều tối, thường tập trung tại những chân ruộng trũng, nhiều bùn hoặc duy trì mực nước cao. Ốc non và ốc trưởng thành có thể theo dòng nước từ mương, máng vào ruộng, khiến những diện tích vừa lấy nước hoặc nằm gần hệ thống thủy lợi có nguy cơ bị xâm nhập trở lại sau khi đã thu gom.

Theo hướng dẫn chuyên môn của xã Hòa Phú, ốc gây hại mạnh nhất đối với mạ dưới ba tuần tuổi và lúa trong khoảng 25 ngày đầu sau cấy. Khi mật độ cao, chúng có thể làm giảm nghiêm trọng mật độ cây, thậm chí khiến một số khu vực phải cấy lại. Khả năng sinh sản nhanh cũng làm nguy cơ tăng lên nếu các ổ trứng màu hồng trên cọc, bờ cỏ và cây ven ruộng không được thu gom. Do đó, việc chỉ bắt ốc trưởng thành nhưng bỏ sót ổ trứng khó mang lại hiệu quả bền vững.

Ưu tiên thu gom ốc và ổ trứng thủ công

Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Hòa Phú khuyến cáo người dân thường xuyên bắt ốc trưởng thành và thu gom ổ trứng vào sáng sớm hoặc chiều mát. Nông dân có thể cắm cọc trong ruộng để dẫn dụ ốc tập trung đẻ trứng, sau đó thu gom và tiêu hủy, không để ổ trứng tiếp tục nở hoặc bị phát tán theo nước.

Tại cửa lấy nước, cần đặt lưới chắn mắt nhỏ để ngăn ốc từ kênh, mương xâm nhập vào ruộng. Lá khoai lang, rau muống, thân lá chuối, xơ mít và một số loại thực vật tươi có thể được đặt tại vị trí trũng làm vật liệu dẫn dụ. Khi ốc tập trung, người dân tiến hành thu bắt đồng loạt. Ruộng cũng nên được tạo các rãnh nhỏ để gom ốc khi rút nước. Các biện pháp này cần được thực hiện liên tục giữa những hộ dùng chung nguồn nước, tránh tình trạng ốc di chuyển từ ruộng chưa xử lý sang diện tích lân cận.

Chỉ dùng thuốc khi mật độ ốc cao

Trong giai đoạn đầu sau cấy, mực nước trên ruộng nên được duy trì ở mức nông khoảng 2 - 3 xen-ti-mét nhằm hạn chế khả năng di chuyển và cắn phá của ốc. Những khoảng lúa đã bị cắn cần được cấy dặm kịp thời, kết hợp bón phân cân đối để cây phục hồi, nhưng không bón quá nhiều đạm làm cây mềm yếu.

Thuốc bảo vệ thực vật chỉ nên sử dụng khi mật độ ốc cao và các biện pháp thủ công, canh tác không còn kiểm soát hiệu quả. Người dân phải lựa chọn sản phẩm được phép sử dụng, tuân thủ hướng dẫn của cơ quan chuyên môn và thực hiện đúng thuốc, đúng liều lượng, đúng thời điểm, đúng phương pháp. Khi xử lý, cần đặc biệt chú ý nguy cơ ảnh hưởng đến cá, thủy sản, vật nuôi và nguồn nước. Ốc cùng ổ trứng sau thu gom phải được tiêu hủy đúng cách, không vứt trên bờ ruộng, đường nội đồng hoặc xuống kênh mương.

Nhiệm vụ trước mắt của xã Hòa Phú là theo dõi sát các diện tích lúa mới cấy, tổ chức thu gom ốc đồng loạt và kiểm soát chặt cửa lấy nước. Xử lý sớm trong những tuần đầu sẽ giúp bảo vệ mật độ cây và hạn chế chi phí cấy dặm.