Ngày 30/06/2026, xã Kim Hoa, tỉnh Hà Tĩnh cảnh báo sâu cuốn lá nhỏ đã xuất hiện trên lúa Hè Thu đang đẻ nhánh rộ, mật độ phổ biến 3 - 5 con trên một mét vuông. Một số trà gieo sớm bắt đầu phân hóa đòng, trong khi các điểm theo dõi khác trong tỉnh dự báo sâu non lứa hai có thể nở rộ từ ngày 04 đến 10/07/2026. Ruộng xanh tốt, bón thừa đạm cần được kiểm tra sát.

• Quyết định số 442/QĐ-TT-TCL công nhận lưu hành giống lúa lai 3 dòng SYN8
• Mỗi bao giống lúa lai 3 dòng SYN8 do Syngenta sản xuất có bao nhiêu gói 1 kg
• Giống lúa lai 3 dòng SYN8 - Dày bông chắc hạt, gạo đạt cơm ngon

Sâu đã xuất hiện trên trà lúa đẻ nhánh

Theo thông tin của Ủy ban nhân dân xã Kim Hoa, lúa Hè Thu tại địa phương đang bước vào giai đoạn đẻ nhánh rộ, một số diện tích xuống giống sớm đã bắt đầu phân hóa đòng. Kết quả điều tra ngày 15/06/2026 ghi nhận sâu cuốn lá nhỏ gây hại với mật độ phổ biến 3 - 5 con trên một mét vuông, chủ yếu ở tuổi 3 đến tuổi 5 và tập trung trên những ruộng lúa xanh tốt. Mật độ này chưa phản ánh một đợt bùng phát trên toàn xã, nhưng cho thấy nguồn sâu đã hiện diện trước thời điểm lứa mới dự kiến nở. Chính quyền địa phương đã yêu cầu cán bộ chuyên môn tăng cường thăm đồng, đồng thời hướng dẫn người dân phát hiện sớm, khoanh vùng và xử lý khi sâu còn phân bố hẹp, tránh để mật số tăng nhanh khi lúa chuyển sang giai đoạn nhạy cảm hơn.

Lứa hai có thể nở rộ trong những ngày tới

Tổng hợp cảnh báo từ các điểm theo dõi tại Hà Tĩnh cho thấy sâu cuốn lá nhỏ lứa hai có khả năng nở rộ trong khoảng từ ngày 04 đến 10/07/2026. Tại phường Nam Hồng Lĩnh, cơ quan chuyên môn dự báo cao điểm phát sinh từ ngày 04 đến 08/07/2026, còn xã Sơn Hồng cảnh báo thời gian nở rộ từ ngày 05 đến 10/07/2026. Đây là dự báo chuyên môn, không đồng nghĩa mọi ruộng lúa tại Kim Hoa đều phải phun thuốc trong cùng một thời điểm. Mức độ gây hại còn phụ thuộc mật độ sâu non, tuổi sâu, giai đoạn sinh trưởng và tình trạng chăm sóc từng ruộng. Vì vậy, những ngày đầu tháng bảy là thời gian cần tăng tần suất kiểm tra, nhất là trà lúa sớm, ruộng bón nhiều đạm, ruộng ven khu dân cư, kênh mương và khu vực từng bị sâu gây hại.

Lá bị cuốn làm giảm khả năng quang hợp

Sâu non tuổi nhỏ thường bò trên phiến lá, sau đó nhả tơ kéo mép lá cuốn lại thành tổ và ăn phần mô xanh bên trong. Vết hại làm lá xuất hiện những mảng trắng dài, giảm diện tích quang hợp và khiến ruộng lúa nhìn xơ xác khi mật độ cao. Ở giai đoạn đẻ nhánh, cây lúa còn khả năng bù đắp nên không phải mọi trường hợp xuất hiện sâu đều làm giảm năng suất đáng kể. Tuy nhiên, khi sâu gây hại trên lá đòng và các lá phía trên trong giai đoạn đứng cái, làm đòng, khả năng tạo và nuôi hạt có thể bị ảnh hưởng rõ hơn. Sâu cuốn lá nhỏ thường tập trung ở ruộng xanh tốt, tán lá rậm, gieo cấy dày hoặc bón phân mất cân đối. Việc nhận biết đúng tuổi sâu và kiểm tra bên trong lá cuốn giúp tránh nhầm vết cũ với đợt sâu non đang hoạt động.

Không phun thuốc theo tâm lý phòng ngừa

Cơ quan chuyên môn khuyến cáo nông dân Kim Hoa thường xuyên đi thăm đồng, kiểm tra nhiều điểm đại diện và mở lá cuốn để xác định sâu còn sống, tuổi sâu và mật độ thực tế. Ở những ruộng đang đẻ nhánh, mật độ thấp như mức đã ghi nhận chưa phải căn cứ để phun thuốc đồng loạt, bởi cây lúa còn khả năng phục hồi và đồng ruộng có nhiều thiên địch hỗ trợ khống chế sâu. Người dân cần giữ đủ nước, bón phân cân đối, không bón thừa hoặc bón đạm muộn làm tán lá quá xanh tốt. Khi mật độ đạt ngưỡng phải xử lý, cần ưu tiên phun lúc sâu non tuổi 1 đến tuổi 2, sử dụng thuốc trong danh mục được phép và tuân thủ nguyên tắc "4 đúng". Không pha trộn tùy tiện, không tăng liều và phải thu gom bao bì sau sử dụng để hạn chế ảnh hưởng đến môi trường đồng ruộng.

Nhiệm vụ trước mắt của xã Kim Hoa là theo dõi sát đợt sâu non dự kiến xuất hiện trong những ngày đầu tháng bảy, xác định chính xác mật độ trên từng trà lúa và chỉ hướng dẫn xử lý những diện tích đạt ngưỡng phòng trừ.