Ngày 01/09/2026, các cơ sở nuôi cá tại Hải Phòng cần tăng cường kiểm tra môi trường và sức khỏe vật nuôi sau những đợt mưa bão, khi nước ao, đầm và khu vực nuôi có thể biến động nhanh về chất lượng. Ban Quản lý rừng và Khuyến nông Hải Phòng đã ban hành hướng dẫn chăm sóc, quản lý nuôi trồng thủy sản trong mùa mưa bão. Đây là cảnh báo nguy cơ và hướng dẫn kỹ thuật, không phải thông tin xác nhận dịch bệnh thủy sản đang xảy ra trên diện rộng.
Môi trường nuôi dễ biến động sau mưa lớn
Ngày 26/08/2026, Ban Quản lý rừng và Khuyến nông Hải Phòng ban hành Công văn số 499/BQLRKN-PKN hướng dẫn một số biện pháp chăm sóc, quản lý nuôi trồng thủy sản trong mùa mưa bão. Văn bản được đăng tải ngày 27/08/2026, trong bối cảnh điều kiện thời tiết bất lợi có thể ảnh hưởng trực tiếp đến ao, đầm và các khu vực nuôi thủy sản.
Đối với ao nuôi cá, lượng nước mưa lớn có thể làm thay đổi nhanh các yếu tố môi trường. Nước mặt từ khu vực xung quanh chảy vào ao còn có khả năng mang theo bùn, chất hữu cơ hoặc các nguồn ô nhiễm khác. Khi điều kiện nước biến động đột ngột, cá phải thích nghi trong thời gian ngắn và có thể bị stress, giảm ăn hoặc suy giảm sức khỏe. Đây là thời điểm người nuôi cần tăng cường quan sát đàn cá và kiểm tra môi trường, thay vì chỉ dựa vào biểu hiện bên ngoài của mặt nước.
Cá nổi đầu bất thường cần được kiểm tra ngay
Một trong những nguy cơ đáng chú ý sau mưa bão là lượng ôxy hòa tan trong nước có thể suy giảm, nhất là tại ao có mật độ nuôi cao hoặc tích tụ nhiều chất hữu cơ. Khi thiếu ôxy, cá có thể tập trung gần mặt nước, nổi đầu, phản ứng chậm hoặc giảm bắt mồi. Tuy nhiên, hiện tượng cá nổi đầu cũng có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân khác nên cần kết hợp kiểm tra môi trường và tình trạng thực tế của đàn.
Người nuôi cần chú ý nhiều hơn vào sáng sớm, thời điểm ôxy hòa tan trong ao thường thấp. Nếu phát hiện cá có biểu hiện bất thường, cần nhanh chóng kiểm tra hệ thống cấp, thoát nước và thiết bị hỗ trợ ôxy nếu cơ sở có trang bị. Việc thay hoặc bổ sung nước phải căn cứ chất lượng nguồn nước bên ngoài, tránh đưa nước đục, ô nhiễm hoặc có thông số chênh lệch quá lớn vào ao. Không nên xử lý môi trường theo kinh nghiệm một cách nóng vội khi chưa xác định được vấn đề chính.
Sức đề kháng giảm có thể tạo cơ hội cho mầm bệnh
Biến động môi trường không đồng nghĩa cá chắc chắn mắc bệnh, nhưng tình trạng stress kéo dài có thể làm vật nuôi suy yếu và tạo điều kiện thuận lợi để một số tác nhân gây bệnh phát triển. Vì vậy, sau mưa bão, người nuôi cần quan sát khả năng bắt mồi, hoạt động bơi, màu sắc cơ thể, mang, da và những biểu hiện khác thường của cá.
Thức ăn cũng cần được điều chỉnh phù hợp với tình trạng của đàn. Khi cá giảm ăn rõ rệt, việc tiếp tục đưa lượng thức ăn lớn xuống ao có thể làm tăng thức ăn dư thừa, khiến chất lượng nước xấu thêm. Thức ăn đã bị ẩm, mốc hoặc ngấm nước mưa không nên tiếp tục sử dụng. Đồng thời, xác cá chết nếu xuất hiện phải được thu gom và xử lý phù hợp, không để phân hủy trong ao hoặc vứt ra kênh, mương và nguồn nước chung. Nếu cá chết tăng bất thường, cơ sở nuôi cần báo cơ quan chuyên môn để xác định nguyên nhân.
Không tự dùng thuốc khi chưa xác định bệnh
Sau thời tiết bất lợi, biểu hiện bỏ ăn, bơi yếu hoặc nổi đầu không đủ để kết luận cá mắc một bệnh cụ thể. Các dấu hiệu này có thể bắt nguồn từ môi trường, thiếu ôxy, biến động chất lượng nước hoặc tác nhân gây bệnh. Vì vậy, người nuôi không nên tự sử dụng kháng sinh, hóa chất hoặc các sản phẩm xử lý chỉ dựa trên một vài triệu chứng quan sát được.
Trước hết cần kiểm tra các yếu tố môi trường có khả năng biến động sau mưa và theo dõi diễn biến của đàn. Khi nghi ngờ bệnh, cá có dấu hiệu tổn thương bất thường hoặc tỷ lệ chết tăng, cần phối hợp với cán bộ chuyên môn để kiểm tra, xác định nguyên nhân và lựa chọn biện pháp phù hợp. Việc sử dụng thuốc thú y thủy sản phải đúng mục đích, đúng hướng dẫn và tuân thủ quy định về thời gian ngừng sử dụng trước khi thu hoạch. Điều này vừa giúp kiểm soát bệnh hiệu quả hơn vừa hạn chế dư lượng và nguy cơ lạm dụng thuốc.
Nhiệm vụ trước mắt tại các vùng nuôi thủy sản Hải Phòng là kiểm tra ao, đầm và công trình nuôi sau mưa bão, theo dõi chặt chất lượng nước, sức khỏe và khả năng bắt mồi của cá. Công văn số 499/BQLRKN-PKN ngày 26/08/2026 là hướng dẫn chủ động quản lý nuôi trồng thủy sản trong mùa mưa bão, không phải thông báo một ổ dịch. Phát hiện sớm biến động môi trường và xử lý đúng nguyên nhân là cách quan trọng để hạn chế cá bị sốc, suy yếu và tăng nguy cơ phát sinh bệnh.