Sau khi trống đập hoàn tất quá trình tuốt hạt, công việc chưa dừng lại. Hỗn hợp lúc này gồm hạt lúa, trấu, rơm vụn và bụi sẽ được chuyển đến hệ thống sàng và quạt gió - bộ phận quyết định độ sạch của hạt trước khi vào thùng chứa.

• Bộ phận cắt trong máy gặt đập liên hợp quyết định khả năng thu gom lúa đổ ngã ra sao
• Trống đập trong máy gặt đập liên hợp ảnh hưởng thế nào đến tỷ lệ vỡ hạt lúa
• Tốc độ di chuyển của máy gặt đập ảnh hưởng thế nào đến năng suất và hao hụt

Nếu trống đập được ví như "trái tim", thì sàng và quạt chính là "lá phổi" của máy gặt đập liên hợp.

Hệ thống sàng hoạt động ra sao?

Bên dưới buồng tuốt là cụm sàng rung nhiều tầng:

• Sàng trên giữ lại rơm và tạp chất lớn
• Sàng dưới phân loại hạt và trấu
• Chuyển động rung giúp vật liệu liên tục tách lớp

Nhờ sự kết hợp giữa rung cơ học và trọng lực, hạt lúa nặng hơn sẽ rơi xuống, còn tạp chất nhẹ hơn di chuyển ra phía sau.

Vai trò của quạt gió trong làm sạch

Quạt tạo luồng gió thổi ngang qua sàng:

• Trấu và bụi nhẹ bị thổi bay
• Hạt chắc giữ lại và rơi xuống máng chứa

Nếu gió quá mạnh, hạt nhẹ có thể bị thổi ra ngoài gây thất thoát. Nếu quá yếu, lúa lẫn nhiều trấu.

Những lỗi thường gặp khi chỉnh sai sàng và quạt

• Hạt sạch nhưng lẫn nhiều rơm vụn
• Tỷ lệ hao hụt phía sau máy cao
• Lúa trong thùng chứa có nhiều tạp chất
• Máy rung mạnh hoặc phát tiếng bất thường

Đây là những dấu hiệu cho thấy cần điều chỉnh lại độ mở sàng hoặc tốc độ quạt.

Điều chỉnh thế nào cho phù hợp từng điều kiện?

• Lúa ẩm: tăng nhẹ lưu lượng gió để tránh bết dính
• Lúa khô: giảm gió để hạn chế thổi mất hạt nhẹ
• Ruộng nhiều cỏ dại: tăng độ mở sàng trên
• Năng suất cao: kiểm tra thường xuyên để tránh quá tải

Việc điều chỉnh phải đồng bộ với tốc độ trống đập và tốc độ di chuyển của máy.

Hệ thống sàng và quạt gió không chỉ làm sạch hạt mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến tỷ lệ hao hụt ngoài đồng. Ở bài tiếp theo của Thư viện · Harvester, chúng ta sẽ phân tích bộ phận cắt - nơi quyết định khả năng thu gom lúa đổ ngã và hạn chế rơi rụng ngay từ đầu.