Xã Diên Hà, tỉnh Hưng Yên đang tập trung phòng trừ sâu bệnh để bảo vệ hơn 1.300 ha lúa Mùa. Thông tin công bố ngày 09/08/2026 cho thấy lúa cấy sớm đang ở giai đoạn phân hóa đòng, lúa cấy muộn đang đẻ nhánh rộ. Trên đồng ruộng, sâu cuốn lá nhỏ, sâu đục thân hai chấm, bạc lá, đốm sọc vi khuẩn và khô vằn đã phát sinh, có nguy cơ gia tăng nếu không xử lý kịp thời.
Hơn 1.300 ha lúa Mùa đang bước vào giai đoạn nhạy cảm
Theo Cổng thông tin điện tử xã Diên Hà, hiện nay trên 1.300 ha lúa Mùa của xã đang sinh trưởng tương đối tốt. Trà lúa Mùa cấy sớm ở giai đoạn phân hóa đòng, trong khi trà cấy muộn đang đẻ nhánh rộ. Đây là hai giai đoạn quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến sinh trưởng, phát triển và năng suất cuối vụ.
Trong bối cảnh đó, địa phương cùng các Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp đang tập trung chăm sóc, điều tiết nước, bón phân hợp lý, triển khai biện pháp diệt chuột và hướng dẫn nông dân thăm đồng thường xuyên. Qua kiểm tra, một số đối tượng sâu bệnh đã phát sinh, gây hại và có nguy cơ tăng nhanh nếu không được phát hiện, xử lý đúng thời điểm. Đây là cảnh báo kỹ thuật tại cơ sở, chưa phải thông tin công bố dịch hại trên toàn bộ diện tích lúa của xã.
Sâu cuốn lá nhỏ có nơi vượt 200 con/m²
Trên trà lúa Mùa cấy sớm, sâu cuốn lá nhỏ đang phát sinh chủ yếu ở những diện tích lúa xanh non, đặc biệt tại các chân ruộng ven làng. Một số diện tích ghi nhận mật độ sâu cao, lên tới trên 200 con/m². Đây là mức cần theo dõi sát vì trà lúa cấy sớm đang bước vào phân hóa đòng, bộ lá trên cùng có vai trò quan trọng trong quá trình nuôi đòng và hình thành năng suất.
Sâu cuốn lá nhỏ gây hại bằng cách nhả tơ cuốn lá, ăn mô xanh bên trong, làm lá xuất hiện vệt trắng và giảm khả năng quang hợp. Nếu mật độ sâu tăng cao, ruộng lúa có thể bị bạc lá từng mảng, cây sinh trưởng kém và ảnh hưởng đến năng suất cuối vụ. Nông dân cần ưu tiên kiểm tra ruộng xanh tốt, bón đạm nhiều, ven khu dân cư, ven bờ cỏ; khi thấy lá cuốn phải mở lá để xác định sâu còn sống, tuổi sâu và mật độ thực tế.
Sâu đục thân hai chấm xuất hiện ổ trứng
Ngoài sâu cuốn lá nhỏ, xã Diên Hà ghi nhận sâu đục thân hai chấm đang phát sinh trên một số diện tích còn lại, với mật độ ổ trứng khoảng 0,3 ổ/m². Đây là đối tượng gây hại cần kiểm tra sớm, vì khi sâu non đã chui vào thân lúa, hiệu quả phòng trừ thường giảm so với giai đoạn trứng mới nở hoặc sâu còn ở ngoài thân.
Dấu hiệu cần chú ý là dảnh héo, bông bạc, ổ trứng trên lá hoặc bẹ lá. Nông dân nên kiểm tra nhiều điểm trong ruộng, nhất là ruộng cấy dày, xanh tốt, ven bờ cỏ hoặc nơi từng có sâu đục thân ở vụ trước. Khi phát hiện ổ trứng, cần báo cán bộ kỹ thuật hoặc Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp để được hướng dẫn xử lý. Việc phòng trừ đúng thời điểm sẽ giúp giảm nguy cơ sâu đục thân gây hại trong giai đoạn làm đòng, trỗ bông.
Bạc lá, đốm sọc vi khuẩn và khô vằn cùng phát sinh
Trên các trà lúa Mùa, một số diện tích tại Diên Hà đã xuất hiện bệnh bạc lá, bệnh đốm sọc vi khuẩn và bệnh khô vằn. Trong điều kiện thời tiết có nhiều yếu tố thuận lợi cho sâu bệnh phát sinh, lây lan, nếu không phòng trừ đúng thời điểm và đúng kỹ thuật, các đối tượng này có thể ảnh hưởng đến quá trình sinh trưởng, phát triển, làm giảm năng suất và chất lượng lúa Mùa.
Với bệnh bạc lá và đốm sọc vi khuẩn, nông dân cần hạn chế bón thêm đạm khi ruộng đã có triệu chứng bệnh, giữ ruộng thông thoáng và không phun phân bón lá tùy tiện. Với khô vằn, cần chú ý các ruộng cấy dày, rậm rạp, ẩm độ cao trong tán. Những diện tích sau mưa, sau bón thúc hoặc ruộng xanh tốt bất thường cần được kiểm tra kỹ tầng gốc, bẹ lá để phát hiện bệnh từ sớm.
Phun thuốc đúng ngưỡng, không tự ý tăng liều
Cơ quan chuyên môn của xã và cán bộ các Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp đang tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn nông dân kiểm tra mật độ sâu bệnh trên từng trà lúa, từng chân ruộng. Khi sâu bệnh đến ngưỡng cần phòng trừ, việc phun thuốc phải kịp thời, đúng đối tượng, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật đặc hiệu theo hướng dẫn của cơ quan chuyên môn và trên nhãn thuốc.
Người dân không được tự ý tăng liều lượng, không sử dụng thuốc không rõ nguồn gốc và phải thực hiện nguyên tắc "4 đúng": đúng thuốc, đúng lúc, đúng liều lượng và đúng cách. Sau khi phun, nếu gặp mưa trong thời gian ngắn làm ảnh hưởng hiệu quả thuốc, nông dân cần theo dõi lại tình hình sâu bệnh và chỉ phun lại theo hướng dẫn của cán bộ chuyên môn. Cùng với đó, công tác diệt chuột, kiểm tra đồng ruộng và báo cáo kịp thời các điểm phát sinh dịch hại cần được duy trì thường xuyên.
Nhiệm vụ trước mắt của xã Diên Hà là kiểm soát sâu cuốn lá nhỏ tại các ruộng có mật độ cao, theo dõi sâu đục thân hai chấm, bạc lá, đốm sọc vi khuẩn và khô vằn trên toàn bộ hơn 1.300 ha lúa Mùa. Thăm đồng sát, xử lý đúng ngưỡng và dùng thuốc đúng kỹ thuật sẽ giúp bảo vệ bộ lá lúa, hạn chế thiệt hại trong giai đoạn phân hóa đòng.