Khánh Hòa đang tập huấn xây dựng mô hình sản xuất giống cá chim vây vàng quy mô công nghiệp, sạch bệnh tại xã Vạn Hưng. Hoạt động do Trung tâm Khuyến nông tỉnh phối hợp với Trung tâm Nghiên cứu Nuôi trồng Hải sản miền Bắc và đơn vị địa phương tổ chức, giúp 20 hộ dân tiếp cận quy trình sản xuất giống, quản lý nước và phòng trị bệnh trong giai đoạn ương cá.
Lớp tập huấn trong mô hình khuyến nông Trung ương
Theo Trung tâm Khuyến nông Quốc gia, Trung tâm Khuyến nông tỉnh Khánh Hòa phối hợp với Trung tâm Nghiên cứu Nuôi trồng Hải sản miền Bắc và Trung tâm Dịch vụ, sự nghiệp công xã Vạn Hưng tổ chức lớp tập huấn trong mô hình thuộc dự án tại xã Vạn Hưng. Đây là hoạt động thuộc dự án khuyến nông Trung ương về xây dựng mô hình sản xuất giống cá chim vây vàng quy mô công nghiệp, sạch bệnh, phục vụ phát triển bền vững nghề nuôi biển.
Lớp tập huấn có sự tham gia của lãnh đạo đơn vị nghiên cứu, chủ nhiệm dự án, lãnh đạo Trung tâm Dịch vụ, sự nghiệp công, tổ khuyến nông cộng đồng xã Vạn Hưng và 20 hộ dân có nhu cầu trong xã. Giảng viên là cán bộ thực hiện dự án thuộc Trung tâm Khuyến nông tỉnh Khánh Hòa.
Việc đưa lớp học về địa bàn nuôi biển giúp người dân tiếp cận kỹ thuật gần với điều kiện sản xuất thực tế. Với nghề nuôi biển, con giống sạch bệnh là mắt xích đầu tiên quyết định tỷ lệ sống, tốc độ tăng trưởng và hiệu quả cả chu kỳ nuôi.
Quy trình giống bắt đầu từ cá bố mẹ
Tại lớp tập huấn, các hộ dân được tìm hiểu đặc điểm sinh học, sinh sản của cá chim vây vàng; đồng thời tiếp cận quy trình sản xuất giống quy mô công nghiệp, sạch bệnh. Nội dung được trao đổi từ khâu tuyển chọn, nuôi vỗ thành thục cá bố mẹ, ấp trứng, thụ tinh, vận chuyển trứng đến giai đoạn ương cá bột lên cá hương, ương cá hương lên cá giống và vận chuyển cá giống.
Chuỗi kỹ thuật này cho thấy sản xuất giống cá biển không thể làm rời rạc từng công đoạn. Nếu cá bố mẹ không đạt chất lượng, trứng yếu, quá trình ấp trứng không ổn định hoặc vận chuyển thiếu kiểm soát, chất lượng cá giống sẽ bị ảnh hưởng ngay từ đầu. Khi đưa vào nuôi thương phẩm, cá giống yếu thường dễ hao hụt, tăng trưởng chậm và làm tăng chi phí phòng trị bệnh.
Vì vậy, sản xuất giống sạch bệnh cần được tổ chức theo quy trình đồng bộ, có kiểm soát nguồn nước, thức ăn, mật độ ương, sức khỏe cá và điều kiện vận chuyển trước khi bàn giao cho người nuôi.
Quản lý nước khi thời tiết thất thường
Một nội dung được người dân quan tâm tại lớp tập huấn là hiện tượng cá chết, hao hụt trong giai đoạn ương từ cá bột lên cá hương và cách xử lý nguồn nước khi thời tiết thay đổi thất thường. Các thắc mắc này đã được lãnh đạo Trung tâm Nghiên cứu Nuôi trồng Hải sản miền Bắc, chủ nhiệm dự án và giảng viên giải đáp bằng những giải pháp kỹ thuật cụ thể.
Đây là vấn đề rất thực tế trong sản xuất giống thủy sản. Giai đoạn cá bột và cá hương có sức chịu đựng còn hạn chế, dễ bị tác động bởi biến động nhiệt độ, độ mặn, ô-xy hòa tan, pH và mật độ vi sinh trong nước. Chỉ một biến động môi trường không được phát hiện sớm cũng có thể gây hao hụt lớn.
Do đó, hộ sản xuất giống cần hình thành thói quen quan sát nước, kiểm tra định kỳ các chỉ tiêu môi trường, chủ động thay nước hoặc xử lý nước đúng kỹ thuật. Khi thời tiết ngày càng thất thường, quản lý môi trường ương giống phải được xem là công việc hằng ngày, không thể làm theo kinh nghiệm đơn thuần.
Con giống sạch bệnh quyết định nghề nuôi biển bền vững
Cá chim vây vàng là đối tượng thủy sản có giá trị kinh tế cao, được thị trường ưa chuộng nhờ thịt thơm ngon và tốc độ tăng trưởng nhanh. Để hướng tới sản xuất cá chim thương phẩm quy mô lớn, công nghiệp, đồng bộ, an toàn, hiệu quả, bền vững và bảo vệ môi trường sinh thái, nguồn giống sạch bệnh là yêu cầu đầu tiên cần được bảo đảm.
Với Khánh Hòa, phát triển giống cá biển sạch bệnh có ý nghĩa rộng hơn một lớp tập huấn. Nếu địa phương chủ động được nguồn giống chất lượng, người nuôi sẽ giảm phụ thuộc vào nguồn giống trôi nổi, hạn chế rủi ro dịch bệnh và thuận lợi hơn khi xây dựng vùng nuôi biển hàng hóa. Đây cũng là nền tảng để các mô hình nuôi biển công nghiệp có thể vận hành ổn định.
Trong thời gian tới, Khánh Hòa cần tiếp tục theo dõi mô hình, hướng dẫn hộ dân quản lý nước, phòng trị bệnh trong giai đoạn ương và chuẩn hóa vận chuyển cá giống. Khi sản xuất giống sạch bệnh được nhân rộng, nghề nuôi biển của tỉnh sẽ có thêm nền móng vững chắc để phát triển theo hướng hiện đại, an toàn và bền vững.