Ngày 04/09/2026, các cơ sở nuôi thủy sản tại Lâm Đồng cần chú ý nguy cơ vật nuôi suy giảm sức đề kháng khi nhiệt độ nước tăng cao, tạo điều kiện cho bệnh do vi khuẩn, nấm và ký sinh trùng phát sinh. Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lâm Đồng cảnh báo nắng nóng kéo dài không chỉ ảnh hưởng sinh trưởng mà còn làm gia tăng rủi ro về dịch bệnh và môi trường nuôi. Đây là cảnh báo kỹ thuật và phòng bệnh chủ động, không phải thông tin xác nhận một ổ dịch thủy sản đang xảy ra tại địa phương.
Nhiệt độ nước cao kéo theo nguy cơ thiếu ôxy
Theo hướng dẫn của Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lâm Đồng, thủy sản là động vật biến nhiệt nên hoạt động sinh lý chịu ảnh hưởng trực tiếp từ nhiệt độ môi trường. Khi nhiệt độ nước vượt ngưỡng thích hợp, hàm lượng ôxy hòa tan có thể giảm, khiến vật nuôi bị stress, nổi đầu, giảm ăn và trong trường hợp bất lợi kéo dài có thể dẫn đến chết. Những hệ thống nuôi thâm canh, diện tích nước nhỏ hoặc ít được thay nước thường xuyên cần được theo dõi kỹ hơn.
Người nuôi vì vậy cần kiểm tra nhiệt độ nước và quan sát hoạt động của đàn, nhất là trong những ngày nắng gắt. Các biểu hiện như cá tập trung gần mặt nước, giảm bắt mồi hoặc hoạt động khác thường cần được xem xét cùng các thông số môi trường trước khi kết luận nguyên nhân. Thiếu ôxy, nhiệt độ cao và chất lượng nước suy giảm đều có thể tạo biểu hiện tương tự bệnh. Với cơ sở có thiết bị sục khí, quạt nước hoặc hệ thống tuần hoàn, việc vận hành phù hợp giúp tăng ôxy và góp phần ổn định môi trường nuôi.
Sức đề kháng giảm tạo cơ hội cho tác nhân gây bệnh
Điểm đáng chú ý trong cảnh báo của Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lâm Đồng là khi nhiệt độ cao, sức đề kháng của thủy sản có thể suy giảm, từ đó làm tăng khả năng mắc các bệnh liên quan đến vi khuẩn, nấm và ký sinh trùng. Điều này không có nghĩa mọi ao nuôi gặp nắng nóng đều phát sinh bệnh, nhưng cho thấy người nuôi cần kết hợp quản lý môi trường với giám sát sức khỏe vật nuôi.
Khi kiểm tra đàn, cần chú ý khả năng bắt mồi, hoạt động bơi, bề mặt da, vảy, mang và những biểu hiện bất thường khác. Nếu xuất hiện cá chết, cần thu gom sớm, không để xác phân hủy trong môi trường nuôi. Trường hợp số lượng cá bất thường tăng hoặc xuất hiện dấu hiệu nghi bệnh, người nuôi cần liên hệ cơ quan chuyên môn để xác định nguyên nhân. Không nên tự suy đoán tác nhân gây bệnh chỉ dựa vào hiện tượng cá giảm ăn hoặc nổi đầu, bởi các biểu hiện này cũng có thể xuất phát trực tiếp từ nhiệt độ và hàm lượng ôxy trong nước.
Giảm thức ăn khi nắng nóng kéo dài
Chế độ cho ăn cần được điều chỉnh theo nhiệt độ và khả năng bắt mồi thực tế. Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lâm Đồng hướng dẫn trong những ngày nắng nóng có thể giảm lượng thức ăn từ 30 - 40%, đồng thời sử dụng thức ăn chất lượng và bổ sung vitamin, khoáng chất, men tiêu hóa phù hợp để hỗ trợ sức khỏe thủy sản. Đối với cá nuôi lồng, khi nhiệt độ nước trên 35°C, hướng dẫn lưu ý giảm khẩu phần hoặc ngừng cho ăn.
Việc giảm thức ăn không chỉ nhằm thích ứng với tình trạng vật nuôi ăn kém mà còn giúp hạn chế thức ăn dư thừa tích tụ trong nước. Nếu tiếp tục đưa lượng thức ăn lớn xuống ao khi cá giảm bắt mồi, chất hữu cơ phân hủy có thể làm môi trường xấu thêm và gia tăng áp lực lên hệ thống nuôi. Người nuôi nên ưu tiên cho ăn vào sáng sớm hoặc chiều mát, tránh thời điểm giữa trưa nắng gắt. Thức ăn bị ẩm, mốc hoặc biến chất không nên tiếp tục sử dụng.
Cá nước lạnh cần đặc biệt chú ý nhiệt độ
Lâm Đồng có các mô hình nuôi cá nước lạnh như cá tầm, cá hồi tại khu vực cao nguyên. Với nhóm này, Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lâm Đồng đặc biệt lưu ý yêu cầu duy trì nhiệt độ môi trường ổn định. Khi nguồn nước ấm lên vượt điều kiện phù hợp trong thời gian dài, cá có thể chịu stress và sức khỏe suy giảm, vì vậy việc theo dõi nguồn nước cần được thực hiện thường xuyên.
Đối với ao nuôi, có thể tạo một phần bóng mát và duy trì mực nước phù hợp để giảm tác động trực tiếp của nắng nóng. Với lồng bè, cần bảo đảm lồng thông thoáng để nước lưu thông tốt, đồng thời kiểm tra vị trí nuôi và điều kiện dòng chảy. Mọi biện pháp bổ sung hoặc thay nước phải tính đến chất lượng nguồn nước mới, tránh thay đổi môi trường quá đột ngột. Khi thủy sản xuất hiện dấu hiệu bệnh, không tự sử dụng kháng sinh hoặc hóa chất khi chưa xác định tác nhân và chưa có hướng dẫn chuyên môn.
Nhiệm vụ trước mắt tại các vùng nuôi thủy sản Lâm Đồng là theo dõi chặt nhiệt độ, ôxy hòa tan, chất lượng nước và sức khỏe vật nuôi trong những ngày nắng nóng. Người nuôi cần điều chỉnh thức ăn, duy trì mật độ phù hợp, tăng cường ôxy khi cần thiết và phát hiện sớm những dấu hiệu bất thường. Cảnh báo của Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lâm Đồng phản ánh nguy cơ dịch bệnh tăng khi thủy sản bị stress nhiệt, không phải xác nhận dịch do vi khuẩn, nấm hoặc ký sinh trùng đang bùng phát trên địa bàn.