Lâm Đồng ghi nhận nhiều nhóm sâu bệnh hại cây trồng trong tháng gần đây, trong đó bệnh xì mủ, thối rễ trên cây sầu riêng gây hại 1.717 ha tại nhiều xã vùng trồng trọng điểm. Cùng với sầu riêng, cây thanh long, cà phê, điều, lúa và cà chua cũng xuất hiện các đối tượng gây hại cần theo dõi. Đây là cảnh báo kỹ thuật, chưa phải thông tin công bố dịch bệnh nghiêm trọng trên diện rộng.
Sầu riêng là nhóm cây cần chú ý trong mùa mưa ẩm
Theo Thống kê tỉnh Lâm Đồng, bệnh xì mủ, thối rễ trên cây sầu riêng gây hại 1.717 ha, xuất hiện tại các xã Hàm Thạnh, Hàm Kiệm, Hàm Thuận Nam, Hàm Thuận, Bắc Bình, Phan Rí Cửa, Tân Lập, Tuyên Quang, Tân Hải và Bình Thuận. Ngoài ra, bệnh thối rễ tóp cành cũng gây hại 287 ha tại Hàm Thạnh, Hàm Thuận Nam, Hàm Kiệm, Tuyên Quang, Bình Thuận, Hàm Liêm, Hàm Thuận và Hàm Thuận Bắc.
Diện tích gây hại cho thấy sầu riêng đang là một trong những cây ăn quả cần được theo dõi chặt trong giai đoạn thời tiết ẩm, mưa xen kẽ. Bệnh xì mủ, thối rễ thường liên quan đến vườn thoát nước kém, rễ bị úng, đất bí chặt hoặc cây suy yếu. Nếu phát hiện muộn, cây có thể vàng lá, khô cành, giảm sinh trưởng, ảnh hưởng đến năng suất và khả năng phục hồi của vườn.
Thanh long cũng xuất hiện nhiều bệnh hại đáng lo
Bên cạnh sầu riêng, cây thanh long tại Lâm Đồng ghi nhận bệnh đốm nâu gây hại 1.717 ha, cùng bệnh thối rễ tóp cành gây hại 287 ha. Các địa bàn được nêu gồm Hàm Thạnh, Hàm Kiệm, Hàm Thuận Nam, Hàm Thuận, Bắc Bình, Phan Rí Cửa, Tân Lập, Tuyên Quang, Tân Hải, Bình Thuận, Hàm Liêm, Hàm Thuận Bắc và một số khu vực liên quan.
Đây là nhóm bệnh có thể làm giảm chất lượng thân, cành và quả nếu không được kiểm soát từ sớm. Với thanh long, nông dân cần kiểm tra thường xuyên các cành già, cành sát mặt đất, vị trí giữ ẩm lâu sau mưa và những vườn thoát nước kém. Khi có đốm bệnh mới, cần tỉa bỏ bộ phận bị hại, gom ra khỏi vườn, giữ vườn thông thoáng và hạn chế tưới tràn làm lây lan mầm bệnh.
Cà phê và điều có áp lực sâu bệnh lớn
Trên cây cà phê, Lâm Đồng ghi nhận mọt đục cành gây hại 1.660 ha tại các xã Gia Hiệp, Bảo Lâm 1, Bảo Lâm 2, Bảo Lâm 4, Di Linh, Hiệp Thạnh, Đức Trọng, Tân Hội, Ninh Gia, Tà Hine, Tà Năng, Đam Rông 1, Đam Rông 2, Đam Rông 3 và một số phường khu vực Bảo Lộc. Bọ xít muỗi cũng gây hại 2.006,2 ha cà phê chè tại Cam Ly, Xuân Trường, Lang Biang, Lạc Dương và Di Linh.
Với cây điều, bọ xít muỗi gây hại 3.019,7 ha, còn bệnh tuyến trùng gây hại 391,1 ha. Đây là những đối tượng có thể làm giảm sức sinh trưởng, ảnh hưởng đọt non, cành, hoa và năng suất nếu vườn không được vệ sinh, tỉa cành và kiểm tra đúng thời điểm. Người trồng cần quan sát kỹ các vườn rậm rạp, thiếu thông thoáng, vườn sau mưa hoặc khu vực từng có mật độ sâu bệnh cao ở vụ trước.
Lúa, cà chua và dâu tằm không được chủ quan
Trên cây lúa, sâu đục thân gây hại 676 ha tại La Gi, Phước Hội, Hải Ninh, Hồng Thái, Liên Hương, Bắc Bình và Cát Tiên; bệnh đạo ôn lá gây hại 208 ha tại La Gi, Phước Hội, Nghị Đức, Đức Linh, Đồng Kho, Nam Thành, Tánh Linh, Hàm Thuận, Hồng Sơn, Bắc Bình, Hồng Thái, Hải Ninh, Liên Hương và Vĩnh Hảo. Ốc bươu vàng gây hại 207 ha tại Cát Tiên 2, Bắc Bình, Nam Thành, Tánh Linh và Hồng Thái.
Cây cà chua cũng có bệnh xoăn lá vi rút gây hại 64 ha, bệnh mốc sương 131 ha và sâu đục lá cà chua Nam Mỹ 1 ha tại Hiệp Thạnh. Cây dâu tằm ghi nhận bệnh tuyến trùng gây hại 320,4 ha tại Đạ Tẻh 3. Các số liệu này cho thấy sâu bệnh đang xuất hiện trên nhiều nhóm cây trồng, vì vậy công tác dự tính, dự báo và thăm vườn, thăm đồng vẫn cần duy trì liên tục.
Cần ưu tiên thoát nước, vệ sinh vườn và phát hiện sớm
Với nhóm bệnh xì mủ, thối rễ trên sầu riêng, biện pháp trước mắt là kiểm tra hệ thống mương thoát nước, không để nước đọng quanh gốc sau mưa. Gốc cây cần thông thoáng, hạn chế phủ vật liệu giữ ẩm sát cổ rễ trong giai đoạn mưa nhiều. Những cây có dấu hiệu vàng lá, xì mủ, nứt vỏ, rễ suy yếu cần được đánh dấu để theo dõi riêng và xử lý theo hướng dẫn chuyên môn.
Với cây thanh long, cà phê, điều, cà chua và lúa, nông dân cần vệ sinh đồng ruộng, tỉa cành hợp lý, bón phân cân đối, không lạm dụng đạm và không phun thuốc theo cảm tính. Khi sâu bệnh xuất hiện rải rác, cần khoanh vùng diện tích nhiễm, xác định đúng đối tượng gây hại, chọn biện pháp xử lý phù hợp. Phòng trừ đúng lúc sẽ giúp giảm chi phí, bảo vệ cây trồng và hạn chế nguy cơ sâu bệnh lan rộng sau các đợt mưa ẩm.
Nhiệm vụ trước mắt của các vùng sản xuất tại Lâm Đồng là giám sát chặt bệnh xì mủ, thối rễ trên sầu riêng, đồng thời theo dõi sâu bệnh trên thanh long, cà phê, điều, lúa, cà chua và dâu tằm. Chủ động thoát nước, vệ sinh vườn, phát hiện sớm và xử lý đúng kỹ thuật sẽ giúp giảm thiệt hại trong giai đoạn sâu bệnh còn phát sinh cục bộ.