Ngày 01/07/2026, Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã A Mú Sung, tỉnh Lào Cai cho biết rầy lưng trắng đã bắt đầu xuất hiện trên lúa Mùa đang bén rễ, hồi xanh đến đẻ nhánh. Mưa nhiều và độ ẩm cao làm tăng nguy cơ rầy tích lũy mật số, chích hút khiến cây vàng, còi cọc và có thể truyền vi rút gây bệnh lùn sọc đen. Địa phương yêu cầu nông dân tăng thăm đồng, xử lý đúng ngưỡng.

• Quyết định số 442/QĐ-TT-TCL công nhận lưu hành giống lúa lai 3 dòng SYN8
• Mỗi bao giống lúa lai 3 dòng SYN8 do Syngenta sản xuất có bao nhiêu gói 1 kg
• Giống lúa lai 3 dòng SYN8 - Dày bông chắc hạt, gạo đạt cơm ngon

Rầy xuất hiện khi lúa bước vào đẻ nhánh

Qua kiểm tra đồng ruộng, Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã A Mú Sung ghi nhận nhiều đối tượng sinh vật gây hại bắt đầu xuất hiện trên lúa Mùa, trong đó có rầy lưng trắng. Phần lớn diện tích lúa của xã đang ở giai đoạn bén rễ, hồi xanh đến đẻ nhánh, thời kỳ quyết định khả năng hình thành số dảnh và sức sinh trưởng về sau. Thông tin công bố chưa nêu diện tích nhiễm, mật độ rầy hoặc tỷ lệ cây bị hại, vì vậy đây là cảnh báo nguy cơ cần giám sát chặt, chưa phải thông báo rầy đã bùng phát trên toàn xã. Những ruộng cấy dày, tán lá rậm, bón nhiều đạm hoặc nằm ở khu vực thường xuyên ẩm ướt cần được kiểm tra trước. Nông dân không nên chỉ quan sát từ bờ mà phải đi vào ruộng, kiểm tra phần gốc và bẹ lá tại nhiều điểm đại diện.

Mưa ẩm tạo điều kiện mật số gia tăng

Thời tiết mưa nhiều, độ ẩm cao tại A Mú Sung tạo điều kiện thuận lợi cho nhiều sinh vật gây hại phát sinh và lan rộng. Rầy non và rầy trưởng thành thường tập trung ở phần gốc cây, chích hút nhựa làm lúa giảm sinh trưởng, lá vàng, cây còi cọc và đẻ nhánh kém. Khi mật số tăng cao, từng khóm hoặc từng khoảng ruộng có thể suy yếu rõ rệt. Nguy cơ đáng chú ý hơn là rầy lưng trắng có khả năng làm môi giới truyền vi rút gây bệnh lùn sọc đen trên lúa. Cục Bảo vệ thực vật xác định đây là bệnh nguy hiểm, chưa có thuốc đặc trị trực tiếp đối với cây đã nhiễm vi rút. Vì vậy, việc quản lý rầy ngay từ đầu vụ không chỉ nhằm hạn chế tổn thương do chích hút mà còn góp phần giảm khả năng mầm bệnh được truyền từ cây bệnh hoặc ký chủ phụ sang ruộng lúa khỏe.

Kiểm tra phần gốc để xác định mật độ

Nông dân cần thăm đồng thường xuyên, vạch tán lúa và quan sát kỹ phần gốc, bẹ lá, nơi rầy thường tập trung. Việc kiểm tra nên tiến hành tại nhiều vị trí, gồm khu vực gần bờ, ruộng trũng, nơi lúa xanh tốt và những khoảng đã xuất hiện cây vàng bất thường. Khi phát hiện rầy, cần xác định mật độ, tuổi rầy và phạm vi phân bố trước khi quyết định xử lý. Hướng dẫn kỹ thuật của ngành nông nghiệp Lào Cai yêu cầu khoanh vùng diện tích nhiễm, chỉ phòng trừ khi mật độ rầy đạt từ ba con trên một dảnh trở lên và rầy còn ở tuổi nhỏ. Không nên phun thuốc khi mật độ thấp hoặc phun đồng loạt theo tâm lý phòng ngừa, bởi cách làm này có thể tiêu diệt thiên địch, làm mất cân bằng đồng ruộng và tạo điều kiện cho rầy tái phát mạnh hơn trong giai đoạn sau.

Bón cân đối và xử lý đúng ngưỡng

Biện pháp trước mắt là giữ vệ sinh đồng ruộng, làm sạch cỏ ký chủ, bón phân cân đối và không bón thừa đạm khiến cây lúa mềm yếu, tán lá rậm. Ruộng cần được duy trì mực nước phù hợp để hỗ trợ cây phục hồi và tạo điều kiện cho việc xử lý rầy khi cần thiết. Khi mật độ đạt ngưỡng phòng trừ, người dân phải sử dụng thuốc bảo vệ thực vật còn trong danh mục được phép, lựa chọn sản phẩm theo hướng dẫn của cơ quan chuyên môn và phun vào phần gốc lúa, nơi rầy cư trú. Việc xử lý nên thực hiện khi rầy còn nhỏ, tuân thủ đúng thuốc, đúng liều lượng, đúng thời điểm và đúng phương pháp. Sau phun cần kiểm tra lại mật độ, không tự ý tăng liều hoặc phối trộn nhiều loại thuốc. Bao bì thuốc phải được thu gom đúng nơi quy định, không bỏ xuống ruộng, khe suối hoặc kênh dẫn nước.

Nhiệm vụ trước mắt của xã A Mú Sung là tiếp tục điều tra mật độ rầy trên từng trà lúa, phát hiện sớm các ổ gia tăng và hướng dẫn xử lý đúng ngưỡng. Giám sát chặt từ giai đoạn đẻ nhánh sẽ giúp hạn chế nguy cơ rầy lưng trắng lan rộng và truyền bệnh lùn sọc đen.