Những vườn lê Nậm Pung tại xã Mường Hum đang bước vào giai đoạn thu hoạch khi Lào Cai được dự báo liên tục có mưa rào, dông từ ngày 03/07 đến ngày 07/07/2026. Mưa giúp cây giảm mất nước nhưng lại thu hẹp thời gian thu hái, làm đường vườn trơn trượt và tăng nguy cơ quả bị xây xát, thối hỏng sau thu hoạch. Các vườn có nhiều quả đã đạt độ chín cần tranh thủ từng khoảng trời khô ráo.

• Lào Cai cảnh báo rầy lưng trắng bắt đầu gây hại lúa Mùa tại xã A Mú Sung
• Lào Cai: Nuôi hơn 240 con lợn giúp Chi hội trưởng nông dân thôn Bến Muỗm phát triển kinh tế hiệu quả
• Lào Cai: Bà con nông dân xã Bản Lầu phấn khởi được mùa dứa, giá bán cao

Mưa đến đúng lúc cuối vụ thu hoạch

Tuần lễ trải nghiệm thu hoạch lê Nậm Pung diễn ra từ ngày 27/06 đến ngày 03/07/2026, đúng thời điểm nhiều vườn tại các thôn Kin Chu Phìn bước vào mùa quả chín. Những chùm lê đã đạt kích thước và độ già thương phẩm cần được thu hái kịp thời, tránh để kéo dài trên cây khi mưa xuất hiện liên tục.

Mưa vừa phải giúp đất duy trì độ ẩm, hạn chế cây bị mất nước sau những ngày nắng. Tuy nhiên, quả chín bị ướt nhiều lần sẽ khó bảo quản hơn, đặc biệt khi vỏ đã có vết xước, côn trùng gây hại hoặc va chạm giữa các cành.

Nhà vườn cần kiểm tra từng khu vực, ưu tiên thu trước những cây có tỷ lệ quả chín cao, cành mang quả nặng hoặc nằm tại vị trí khó tiếp cận. Không nên thu hái khi mưa đang lớn, có sấm sét hoặc cành cây còn đọng nhiều nước.

Đường dốc và cành mang quả chịu thêm áp lực

Vùng trồng lê Nậm Pung có địa hình đồi núi, nhiều vườn nằm trên sườn dốc. Khi mưa kéo dài, đường vào vườn dễ lầy trơn, đất quanh gốc mềm và khả năng vận chuyển sọt quả bằng xe máy hoặc phương tiện nhỏ bị hạn chế.

Đất bão hòa nước cũng làm khả năng giữ cây suy giảm tại những vị trí có tầng đất mỏng hoặc rãnh thoát nước bị tắc. Cành mang nhiều quả trở nên nặng hơn khi lá, quả và thân cành đều ướt, trong khi gió giật trong cơn dông có thể gây gãy cành, rụng quả.

Người trồng cần khơi thông rãnh thoát nước, không để dòng chảy từ đường đi dồn trực tiếp vào gốc. Các cành sai quả cần được chống đỡ bằng cọc chắc, nhưng không buộc dây quá chặt làm tổn thương vỏ. Sau mỗi trận dông, cần kiểm tra cành gãy, quả rụng và các điểm đất bị xói để xử lý sớm.

Quả ướt phải được làm ráo trước đóng gói

Quả lê sau thu hái tiếp tục hô hấp và dễ bị giảm chất lượng nếu bị dập, xước hoặc giữ trong môi trường nóng ẩm. Thu quả ngay sau mưa rồi xếp dày vào sọt có thể làm nước đọng giữa các lớp quả, tạo điều kiện để hiện tượng thối hỏng xuất hiện trong quá trình vận chuyển.

Nhà vườn nên lựa chọn khoảng thời gian trời tạnh, đợi bề mặt quả và tán lá tương đối khô mới tổ chức thu hái. Quả cần được cắt nhẹ nhàng, không giật mạnh làm rách cuống, xước vỏ hoặc ảnh hưởng đến cành mang quả của vụ sau.

Sau khi đưa khỏi vườn, lê phải được chuyển ngay vào khu vực sạch, khô, thoáng và có mái che. Quả nứt, dập, sâu hại hoặc rụng xuống đất cần được phân loại riêng. Không chất sọt quá cao hoặc nén chặt vì trọng lượng lớp trên có thể làm quả phía dưới bị bầm, giảm giá trị thương phẩm.

Vườn sau thu hoạch cần được vệ sinh sớm

Chuỗi ngày mưa dông không chỉ ảnh hưởng đến lượng quả còn trên cây mà còn tác động đến khả năng phục hồi của vườn sau thu hoạch. Lá rụng, quả hỏng và cành gãy tích tụ dưới tán trong điều kiện ẩm cao có thể trở thành nguồn lưu giữ sâu bệnh.

Khi thời tiết ổn định, người trồng cần thu gom quả rụng, cành gãy và tàn dư bị bệnh ra khỏi vườn. Những cành khô, cành bị tổn thương hoặc mọc quá dày nên được đánh dấu để cắt tỉa phù hợp, giúp tán cây thông thoáng và tạo điều kiện cho lộc mới phát triển.

Việc bón phân phục hồi không nên thực hiện khi đất còn sũng nước. Cần chờ đất thoát bớt ẩm, bộ rễ hoạt động trở lại rồi mới bổ sung dinh dưỡng với lượng phù hợp. Với các vườn trên đất dốc, rãnh thoát nước và lớp phủ quanh gốc cần được duy trì để giảm xói mòn và giữ lại lớp đất mặt.

Những ngày tới, nhiệm vụ quan trọng nhất là tranh thủ thu lê khi quả khô, bảo đảm an toàn trên đường dốc và rút ngắn thời gian từ vườn đến nơi phân loại. Quản lý tốt khâu thu hái và bảo quản sẽ giúp hạn chế tổn thất trong giai đoạn cuối vụ.