Với lúa chưa đến kỳ thu hoạch bị đổ ngã sau mưa lớn, có thể dựng và buộc lại khi điều kiện ruộng cho phép. Tuy nhiên, trước khi thao tác cần xác định giai đoạn sinh trưởng, mức độ đổ, tình trạng ngập và khả năng phục hồi của ruộng. Không nên áp dụng một cách xử lý giống nhau cho diện tích lúa còn xanh và diện tích đã chín có thể thu hoạch.
Ruộng lúa của gia đình tôi đang ở giai đoạn vào chắc nhưng sau mưa lớn kèm gió mạnh có nhiều chỗ bị đổ rạp, bông lúa nằm sát mặt ruộng. Tôi lo để lâu hạt sẽ bị ảnh hưởng nên muốn dựng lúa lên và buộc thành từng cụm. Lúa chưa đến kỳ thu hoạch bị đổ ngã có nên dựng, buộc lại không và cần làm thế nào để hạn chế thiệt hại?
Tiêu nước là việc cần ưu tiên
Nếu ruộng còn ngập, trước hết cần khơi thông dòng chảy và tiêu nước nhanh, tránh để cây lúa bị ngâm kéo dài. Đặc biệt với những ruộng có bông đã cúi sát hoặc nằm trong nước, việc giảm thời gian tiếp xúc với nước giúp hạn chế nguy cơ hạt bị ảnh hưởng và cây tiếp tục suy yếu.
Không nên đi vào ruộng để dựng lúa khi nước còn sâu hoặc điều kiện thời tiết chưa an toàn. Việc di chuyển nhiều trên nền ruộng quá nhão cũng có thể làm cây bị xô lệch và tăng tổn thương.
Phân biệt lúa chưa chín với lúa đã chín
Đây là bước quan trọng trước khi quyết định dựng lúa. Với diện tích đã chín và đủ điều kiện thu hoạch, cần tranh thủ thời tiết thuận lợi để thu hoạch nhanh thay vì mất nhiều công dựng lại rồi tiếp tục để ngoài đồng.
Với lúa đang ở giai đoạn chín sữa, chắc xanh hoặc chưa đến kỳ thu hoạch, cây vẫn cần tiếp tục tích lũy vật chất vào hạt. Nếu bị đổ ngã, bông nằm sát đất hoặc mặt nước, việc dựng lại phù hợp có thể giúp hạn chế thiệt hại trong thời gian còn lại trước thu hoạch.
Dựng nhẹ và buộc thành cụm phù hợp
Khi ruộng đã có thể thao tác, cần nâng những khóm lúa bị đổ một cách nhẹ nhàng, tránh kéo giật làm đứt rễ hoặc gãy thân. Có thể gom một số khóm gần nhau thành cụm và buộc vừa đủ để giữ phần thân, bông lúa cao hơn mặt ruộng.
Không nên buộc quá chặt hoặc gom thành bó quá lớn. Mục tiêu là giúp lúa đứng ổn định hơn và tạo độ thông thoáng, không phải ép các thân lúa thành một bó kín.
Không bón thêm đạm để "cứu" lúa đổ
Lúa bị đổ ngã không đồng nghĩa với thiếu phân. Ở giai đoạn cuối vụ, tự ý bón thêm đạm với mục đích làm cây khỏe lại có thể khiến ruộng xanh kéo dài và làm tăng nguy cơ phát sinh một số đối tượng gây hại.
Sau khi dựng lúa, cần tiếp tục kiểm tra đồng ruộng, nhất là những nơi tán lá và thân lúa nằm sát nhau. Điều kiện ẩm sau mưa kết hợp ruộng rậm rạp có thể thuận lợi cho một số sinh vật gây hại phát triển. Chỉ sử dụng thuốc bảo vệ thực vật khi xác định đúng đối tượng, mức độ cần phòng trừ và bảo đảm thời gian cách ly trước thu hoạch.
Theo dõi thời tiết và chủ động thu hoạch
Lúa đã được dựng lại vẫn có thể đổ lần nữa nếu tiếp tục xuất hiện mưa lớn hoặc gió mạnh. Vì vậy, cần theo dõi diễn biến thời tiết và độ chín của ruộng để chủ động kế hoạch thu hoạch.
Khi lúa đạt độ chín phù hợp và điều kiện đồng ruộng cho phép, nên thu hoạch kịp thời. Không nên kéo dài thời gian ngoài đồng chỉ để chờ toàn bộ những cây đã đổ ngã phục hồi hình dáng ban đầu.
Khi nào cần cán bộ chuyên môn kiểm tra?
Nếu diện tích đổ ngã lớn, lúa còn non, ruộng ngập kéo dài, bông có dấu hiệu nảy mầm hoặc xuất hiện sâu bệnh bất thường, nên liên hệ cán bộ chuyên môn để đánh giá trực tiếp. Mỗi trà lúa có giai đoạn sinh trưởng và mức độ thiệt hại khác nhau nên thời điểm dựng, chăm sóc hoặc thu hoạch cũng có thể khác nhau.
Tóm lại, lúa chưa đến kỳ thu hoạch bị đổ ngã sau mưa lớn có thể dựng và buộc lại khi ruộng đã tiêu nước và điều kiện thao tác an toàn. Cần thực hiện nhẹ nhàng, buộc thành cụm vừa phải, không bón thêm đạm theo cảm tính và tiếp tục theo dõi sâu bệnh, thời tiết để thu hoạch đúng thời điểm.