Đầu tháng 8, nhiều diện tích lúa Mùa tại Hải Phòng đã qua giai đoạn bén rễ, hồi xanh và bắt đầu đẻ nhánh. Đây là thời điểm nông dân cần thường xuyên kiểm tra rầy lưng trắng, sâu cuốn lá, bọ trĩ, dòi đục nõn và một số đối tượng gây hại khác. Tuy nhiên, khi mới phát hiện vài con rầy ở gốc lúa, bà con không nên phun thuốc ngay theo tâm lý phòng trước, mà cần kiểm tra mật độ và dấu hiệu bất thường trên ruộng.
Ruộng lúa Mùa của gia đình tôi đã bén rễ, hồi xanh và đang đẻ nhánh. Khi vạch gốc lúa kiểm tra, tôi thấy có rầy nhỏ màu trắng bám ở một số khóm. Tôi nghe nói rầy lưng trắng có thể truyền bệnh lùn sọc đen nên rất lo. Gia đình có nên phun thuốc ngay cả ruộng không?
Trước hết, cần kiểm tra nhiều điểm trong ruộng, nhất là khu vực ruộng xanh rậm, trũng thấp, ven bờ hoặc nơi lúa cấy dày. Cần vạch gốc lúa để đếm số rầy trên từng khóm, đồng thời quan sát xem có khóm nào xanh đậm bất thường, thấp lùn hoặc sinh trưởng khác biệt so với xung quanh hay không.
Trang thông tin điện tử xã Vĩnh Am cho biết đến giữa tháng 7/2026, xã đã cơ bản hoàn thành gieo cấy lúa vụ Mùa năm 2026; diện tích cấy sớm đã bén rễ, hồi xanh và bước vào giai đoạn đẻ nhánh. Xã khuyến cáo bà con thường xuyên kiểm tra đồng ruộng để phát hiện sớm bọ trĩ, dòi đục nõn, sâu cuốn lá và các đối tượng gây hại khác, trong đó đặc biệt theo dõi rầy lưng trắng là môi giới truyền bệnh lùn sọc đen.
Khi nào cần dùng thuốc?
Theo khuyến cáo tại xã Vĩnh Am, bà con chỉ nên xử lý khi mật độ rầy lưng trắng đạt ngưỡng cần phòng trừ hoặc có chỉ đạo cụ thể của cán bộ chuyên môn. Phun thuốc khi rầy còn ít, xuất hiện rải rác có thể làm tăng chi phí, ảnh hưởng thiên địch và chưa chắc đem lại hiệu quả phòng bệnh.
Bệnh lùn sọc đen hại lúa vụ Mùa có nguy cơ bùng phát khi mật độ rầy lưng trắng tăng cao và trên đồng ruộng còn tồn tại nguồn bệnh từ đầu vụ. Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Hải Phòng đã ban hành kế hoạch phòng chống bệnh lùn sọc đen hại lúa vụ Mùa năm 2026, trong đó nhấn mạnh việc theo dõi, giám sát chặt diễn biến rầy lưng trắng và nguồn bệnh trên đồng ruộng.
Nếu buộc phải phun, cần chọn thuốc bảo vệ thực vật được phép sử dụng trên cây lúa, đúng đối tượng rầy lưng trắng, phun đúng nồng độ và liều lượng theo hướng dẫn. Không tự ý tăng liều, không phối trộn nhiều loại thuốc khi chưa có khuyến cáo và không phun khi trời sắp mưa hoặc gió mạnh.
Chăm sóc ruộng lúa thế nào để giảm rủi ro?
Ở giai đoạn lúa bén rễ, hồi xanh và đẻ nhánh, bà con cần giữ mực nước nông, điều tiết nước theo diễn biến thời tiết và chủ động tiêu thoát khi có mưa lớn. Ruộng ngập úng kéo dài làm bộ rễ yếu, cây lúa sinh trưởng kém và khó chống chịu sâu bệnh.
Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Hải Phòng khuyến cáo các địa phương vệ sinh đồng ruộng, cày vùi gốc rạ, tiêu hủy lúa chét, dọn sạch cỏ bờ ruộng để hạn chế nơi cư trú của rầy lưng trắng và nguồn bệnh tồn lưu; đồng thời bố trí thời vụ gieo cấy tập trung, hạn chế giống nhiễm rầy và áp dụng quản lý dịch hại tổng hợp.
Bà con cũng cần dặm tỉa những chỗ lúa chết hoặc bị ốc bươu vàng gây hại để bảo đảm mật độ. Làm cỏ, sục bùn đúng lúc giúp đất tơi xốp hơn, rễ hấp thu dinh dưỡng tốt hơn và ruộng thông thoáng hơn.
Cần phòng thêm đối tượng nào đầu tháng 8?
Ngoài rầy lưng trắng, vụ Mùa năm 2026 tại Hải Phòng được cảnh báo có nguy cơ chịu tác động của thời tiết phức tạp, mưa lớn cục bộ, dông lốc, áp thấp nhiệt đới và bão trong giai đoạn tháng 8 đến tháng 10. Đây cũng là thời điểm các đối tượng như sâu cuốn lá, sâu đục thân, bệnh bạc lá, bệnh khô vằn, ốc bươu vàng và chuột có thể phát sinh nếu ruộng không được theo dõi thường xuyên.
Tóm lại, lúa Mùa tại Hải Phòng có rầy lưng trắng không đồng nghĩa phải phun thuốc ngay khi mới thấy vài con. Cách làm đúng là kiểm tra mật độ rầy ở nhiều điểm, theo dõi khóm lúa có biểu hiện xanh đậm, thấp lùn, giữ nước và bón phân hợp lý, vệ sinh bờ ruộng, chỉ phun thuốc khi đạt ngưỡng khuyến cáo và xử lý theo hướng dẫn của cán bộ chuyên môn tại địa phương.