Rác bám nhiều trên lưới lồng cần được loại bỏ để duy trì khả năng lưu thông nước, nhưng không nên hiểu "vệ sinh ngay" là phải kéo toàn bộ lồng lên và thao tác mạnh bất kể điều kiện dòng nước hay trạng thái của cá. Sau mưa lũ, cần đánh giá đồng thời lượng rác, độ an toàn của lồng bè, dòng chảy và sức khỏe đàn cá rồi lựa chọn cách vệ sinh phù hợp.
Gia đình tôi nuôi cá lồng. Sau những đợt mưa lớn, nước chảy mạnh mang theo lá cây, cành nhỏ và nhiều vật trôi nổi mắc vào lưới lồng, làm nước bên trong lưu thông kém hơn. Tôi muốn kéo lồng lên và vệ sinh ngay nhưng lo thao tác mạnh khi cá vừa trải qua biến động môi trường sẽ khiến cá bị stress. Trong trường hợp này, tôi nên xử lý như thế nào?
Loại bỏ vật cản bên ngoài trước
Lá cây, cành nhỏ, túi rác và các vật trôi nổi mắc phía ngoài lồng có thể cản dòng nước và tạo thêm lực tác động lên lưới, khung lồng, dây neo. Nếu điều kiện an toàn cho phép, cần chủ động gỡ bỏ những vật cản này, ưu tiên thao tác từ bên ngoài và hạn chế làm cá hoảng loạn.
Không để rác tích tụ thành mảng lớn quanh lồng. Khi dòng nước bị cản trở, khả năng trao đổi nước giữa bên trong và bên ngoài lồng giảm, trong khi cá vẫn cần lượng oxy phù hợp, đặc biệt khi mật độ nuôi cao.
Không kéo lồng lên khi dòng nước còn nguy hiểm
Nếu mưa lớn, lũ hoặc dòng chảy mạnh vẫn đang xảy ra, an toàn của người phải được đặt lên trước. Không xuống lồng bè hoặc thực hiện các thao tác vệ sinh có nguy cơ mất an toàn chỉ để xử lý rác ngay lập tức.
Khi điều kiện thời tiết và dòng nước đã an toàn hơn, cần kiểm tra dây neo, phao, khung, lưới và các điểm liên kết trước khi tiến hành vệ sinh sâu. Nếu lưới bị rách hoặc biến dạng, phải có phương án khắc phục để tránh thất thoát cá.
Vệ sinh lưới nhưng hạn chế làm cá stress
Khi bùn, phù sa hoặc sinh vật bám khiến mắt lưới bị bít nhiều, có thể vệ sinh lưới hoặc thay lưới theo điều kiện của hệ thống nuôi. Thao tác cần thực hiện phù hợp, tránh dồn ép đàn cá vào không gian quá nhỏ hoặc làm cá bị xây xát.
Không nhất thiết phải đưa cá ra khỏi lồng chỉ để vệ sinh nếu có thể làm sạch bằng biện pháp ít gây xáo trộn hơn. Trong quá trình thực hiện cần quan sát hoạt động bơi, phản ứng của cá và khả năng lưu thông nước.
Theo dõi oxy và điều chỉnh thức ăn
Sau mưa lũ, cá có thể chịu tác động đồng thời của dòng chảy, nhiệt độ, độ đục và chất lượng nước. Nếu cá bắt mồi yếu, không nên cố cho ăn đủ khẩu phần như những ngày môi trường ổn định. Thức ăn dư mắc trong lồng còn có thể làm môi trường xấu thêm.
Cần theo dõi biểu hiện của cá và điều kiện nước. Khi có dấu hiệu thiếu oxy, phải ưu tiên biện pháp tăng oxy hoặc tạo lưu thông nước phù hợp. Không tự tạt hóa chất hoặc sử dụng thuốc chỉ vì cá bơi chậm sau mưa khi chưa xác định nguyên nhân.
Khi nào cần báo cán bộ chuyên môn?
Nếu sau khi dòng nước ổn định và lồng đã được làm thông thoáng mà cá vẫn nổi đầu, bỏ ăn kéo dài, bơi bất thường, xây xát nhiều hoặc chết rải rác, cần liên hệ cán bộ chuyên môn để kiểm tra. Không mặc định mọi biểu hiện bất thường đều xuất phát từ rác bám lưới vì cá còn có thể chịu tác động của chất lượng nước hoặc bệnh.
Tóm lại, lưới lồng bám nhiều rác sau mưa lũ cần được làm sạch để duy trì lưu thông nước, nhưng phải thực hiện theo mức độ an toàn của thời tiết, dòng chảy và trạng thái đàn cá. Ưu tiên gỡ vật trôi nổi, kiểm tra dây neo, phao và lưới; chỉ vệ sinh sâu khi điều kiện an toàn và hạn chế tối đa việc dồn ép, gây stress cho cá.