Từ ngày 03/07 đến ngày 07/07/2026, vùng trồng vải thiều Bắc Ninh được dự báo liên tục có mưa rào và dông, nhiệt độ cao nhất khoảng 31 - 33 độ C. Thời tiết giúp cây giảm mất nước nhưng xuất hiện đúng lúc một số địa phương đang thu hoạch rộ, làm tăng nguy cơ nứt quả, thối hỏng, giảm màu sắc vỏ và gián đoạn thu hái, vận chuyển. Những vườn còn nhiều quả chín cần điều chỉnh kế hoạch thu hoạch theo từng khoảng thời tiết khô ráo.

• Vải thiều Lục Ngạn giữ vị ngọt đặc trưng và nâng giá trị nhờ thị trường rộng mở
• Vải thiều Bắc Ninh mở rộng tiêu thụ nhưng áp lực chuẩn hóa xuất khẩu vẫn tăng mạnh
• Bắc Ninh: Đông Cứu hoàn thành thu hoạch lúa Xuân đúng tiến độ, tạo nền tảng cho sản xuất vụ Mùa năm 2026

Quả chín dễ nứt khi cây hút nước mạnh

Mưa liên tục sau những thời điểm nắng và đất thiếu ẩm có thể khiến cây vải hút nước nhanh. Phần cùi quả phát triển mạnh trong khi vỏ đã gần hoàn thiện, làm nguy cơ nứt vỏ tăng lên, nhất là với chùm quả đã đạt độ chín thương phẩm.

Quả nứt không chỉ mất giá trị bán tươi mà còn tạo cửa ngõ cho nấm bệnh và côn trùng xâm nhập. Khi nước mưa đọng lâu trên chùm quả, những quả bị xây xát, sâu cuống hoặc nằm sâu trong tán có thể chuyển màu và thối nhanh hơn.

Nhà vườn không nên tưới bổ sung hoặc bón phân nuôi quả trong giai đoạn này. Cần kiểm tra các vườn còn nhiều quả chín, ưu tiên thu những cây có tỷ lệ quả già cao, chùm dày hoặc đã xuất hiện quả nứt. Quả bị nứt, thối và sâu hại phải được tách riêng, không đưa chung vào lô hàng tiêu thụ.

Thu hoạch gặp khó trong chuỗi ngày mưa dông

Dự báo cho thấy mưa rào và dông có thể xuất hiện liên tiếp từ ngày 03/07 đến ngày 07/07/2026. Điều này thu hẹp thời gian thu hái, trong khi vải thiều sau khi đạt độ chín cần được đưa khỏi vườn và sơ chế nhanh để giữ chất lượng.

Thu hoạch khi quả còn ướt làm tăng nguy cơ trầy vỏ, nâu hóa và thối trong quá trình đóng gói. Đường vườn trơn, đất mềm và dông sét cũng gây mất an toàn cho người trèo cây, vận chuyển sọt quả hoặc sử dụng phương tiện trong vùng đồi.

Các hộ cần tranh thủ khoảng trời tạnh, ưu tiên thu vào buổi sáng hoặc chiều mát khi quả đã khô. Không tổ chức trèo cây khi có sấm sét hoặc gió giật. Chùm quả sau cắt cần được đặt nhẹ trong dụng cụ sạch, chuyển ngay về nơi có mái che, tránh để ngoài trời hoặc chất đống trên nền đất ẩm.

Màu vỏ và thời gian bảo quản chịu nhiều sức ép

Vải thiều là loại quả có thời gian bảo quản tự nhiên ngắn. Sau thu hoạch, vỏ quả dễ mất nước, chuyển màu nâu và giảm giá trị thương phẩm. Điều kiện ẩm cao trong tuần đầu tháng 07/2026 có thể khiến quá trình xuống màu và thối hỏng diễn ra nhanh hơn nếu quả không được làm ráo và hạ nhiệt kịp thời.

Những lô hàng phục vụ thị trường xa hoặc xuất khẩu cần được phân loại ngay sau thu hái. Quả đạt yêu cầu phải có độ chín đồng đều, vỏ nguyên vẹn, không dập, không nứt và không mang dấu hiệu sâu bệnh.

Khu vực sơ chế phải khô, sạch và có mái che. Thùng chứa không được quá sâu hoặc nén chặt làm quả phía dưới bị dập. Thời gian từ vườn đến điểm đóng gói cần được rút ngắn, đồng thời tổ chức phương tiện vận chuyển phù hợp để hạn chế quả bị nóng trở lại hoặc tiếp xúc với nước mưa.

Tiến độ thu hái cần gắn với năng lực tiêu thụ

Năm 2026, Bắc Ninh có khoảng 29.800 héc-ta vải thiều, sản lượng dự kiến hơn 95 nghìn tấn. Trong đó, vải chính vụ chiếm khoảng 21.600 héc-ta với sản lượng hơn 55 nghìn tấn. Tại Lục Ngạn, diện tích vải đạt 3.320 héc-ta, sản lượng dự kiến khoảng 10 nghìn tấn.

Quy mô sản xuất lớn khiến việc đẩy nhanh thu hoạch trong những ngày ít mưa phải đi cùng khả năng tiếp nhận của cơ sở đóng gói, kho bảo quản, doanh nghiệp và thương lái. Thu hái ồ ạt nhưng không có phương tiện vận chuyển hoặc nơi sơ chế phù hợp có thể làm quả tồn đọng, giảm chất lượng trước khi đến thị trường.

Các hợp tác xã cần phối hợp với điểm cân, cơ sở đóng gói và đơn vị vận chuyển để chia lịch thu hoạch theo từng vùng. Những vườn phục vụ xuất khẩu phải tiếp tục tuân thủ yêu cầu về mã số vùng trồng, an toàn thực phẩm và thời gian cách ly thuốc bảo vệ thực vật.

Trong những ngày tới, nhiệm vụ quan trọng nhất là theo dõi sát mưa dông, tranh thủ thu hoạch khi quả khô và rút ngắn thời gian từ vườn đến nơi sơ chế. Tổ chức tốt từng khâu sẽ giúp vùng vải Bắc Ninh hạn chế thối hỏng và giữ chất lượng trong giai đoạn cuối vụ.