Ngày 28/08/2026, khu vực Sơn La có mây, có mưa rào và dông, nhiệt độ tại khu vực Tô Hiệu khoảng 21 - 28°C. Với những diện tích ngô đang phát triển bắp, mưa giúp bổ sung độ ẩm cho đất và giảm áp lực thiếu nước, nhưng mưa dông liên tiếp lại làm tăng nguy cơ đất bão hòa, cây nghiêng đổ và bộ rễ hoạt động kém. Ruộng trên đất dốc cần đặc biệt chú ý dòng chảy mặt và xói mòn, trong khi những chân ruộng thấp phải bảo đảm nước không đọng kéo dài quanh gốc.
Mưa bổ sung nước đúng lúc cây cần nuôi bắp
Trong giai đoạn hình thành và phát triển hạt, cây ngô vẫn cần nguồn nước tương đối ổn định để duy trì hoạt động của bộ lá và vận chuyển dinh dưỡng vào bắp. Mưa với lượng vừa phải vì vậy có thể mang lại lợi ích rõ rệt, nhất là tại những diện tích không chủ động hoàn toàn nguồn nước tưới.
Nền nhiệt khoảng 21 - 28°C cũng giúp giảm áp lực mất nước so với những ngày nắng nóng. Khi đất đủ ẩm và bộ rễ hoạt động tốt, cây có điều kiện duy trì bộ lá xanh để tiếp tục quang hợp và tích lũy vật chất cho bắp.
Tuy nhiên, đủ nước khác với để đất bị ngập. Nếu mưa xuất hiện liên tục và nước không thoát kịp, các khoảng trống trong đất bị nước chiếm chỗ, lượng oxy cung cấp cho rễ giảm. Bộ rễ hoạt động kém sẽ ảnh hưởng đến khả năng hấp thu dinh dưỡng đúng lúc cây đang cần duy trì sức nuôi bắp.
Dông và gió giật làm tăng nguy cơ cây nghiêng đổ
Ngô có thân cao và phần tán lớn nên tương đối nhạy cảm với gió mạnh, đặc biệt khi cây đã mang bắp. Sau nhiều giờ mưa, đất mềm hơn và khả năng giữ cây của bộ rễ có thể giảm. Nếu dông kèm gió giật xuất hiện, nguy cơ cây bị nghiêng hoặc bật gốc sẽ tăng tại những ruộng đất yếu.
Những cây đã nghiêng từ trước, cây có bộ rễ kém hoặc ruộng bón nhiều đạm cần được theo dõi kỹ hơn. Khi cây đổ mạnh, bộ lá bị che khuất và khả năng quang hợp giảm, trong khi bắp có thể tiếp xúc gần mặt đất, làm tăng nguy cơ hư hỏng nếu môi trường tiếp tục ẩm.
Sau dông, cần kiểm tra ruộng khi điều kiện thời tiết đã an toàn. Không nên đi vào ruộng lúc đang có sét hoặc gió mạnh chỉ để xử lý cây đổ.
Ruộng đất dốc phải hạn chế dòng nước cuốn đất
Sản xuất ngô tại Sơn La có nhiều diện tích trên địa hình dốc. Khi mưa lớn xuất hiện trong thời gian ngắn, nước chảy trên mặt đất có thể kéo theo lớp đất mặt và dinh dưỡng khỏi vùng rễ.
Những đường nước hình thành tự nhiên trên ruộng cần được quan sát sau mưa. Nếu dòng chảy tập trung quá mạnh vào một vị trí, đất quanh gốc ngô có thể bị rửa trôi, làm lộ rễ và giảm khả năng giữ cây.
Không nên tạo rãnh dẫn nước thẳng theo chiều dốc khiến dòng chảy tăng tốc. Việc tiêu nước cần phù hợp với địa hình, vừa tránh đọng nước quanh gốc vừa hạn chế xói mòn đất.
Ở những vị trí đã xuất hiện rễ lộ hoặc đất bị cuốn khỏi gốc, chỉ nên chỉnh sửa khi mặt ruộng đã bớt nhão. Thao tác mạnh trên nền đất quá ướt có thể làm tổn thương thêm bộ rễ.
Chưa vội bón phân khi đất còn quá ướt
Trong giai đoạn nuôi bắp, dinh dưỡng vẫn có vai trò quan trọng nhưng việc bổ sung phải căn cứ tình trạng cây và đất. Sau mưa lớn, không nên mặc định cây cần được bón thêm phân ngay.
Khi đất bão hòa nước, hoạt động của rễ suy giảm, trong khi những trận mưa tiếp theo có thể làm dinh dưỡng bị rửa trôi. Bón phân vào thời điểm này vừa làm giảm hiệu quả sử dụng vừa có thể tăng chi phí mà cây chưa hấp thu được tương xứng.
Sau khi nước thoát và đất ổn định hơn, cần kiểm tra màu lá, mức độ phát triển của bắp và sức cây trước khi quyết định bổ sung dinh dưỡng. Không tăng lượng đạm chỉ vì thấy lá nhạt màu tạm thời sau những ngày mưa nhiều.
Độ ẩm cao cũng yêu cầu tăng cường kiểm tra sâu bệnh trên lá, thân và bắp. Nếu cần sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, phải chọn thời điểm không có mưa để hạn chế thuốc bị rửa trôi và tuân thủ đúng hướng dẫn sử dụng.
Ngày 28/08/2026 và trong những ngày Sơn La còn có khả năng xuất hiện mưa dông, người trồng ngô cần ưu tiên kiểm tra khả năng thoát nước, những điểm bị xói đất và các cây đã nghiêng sau gió. Không bón thúc khi đất còn quá ướt, hạn chế đi lại trên ruộng nhão và theo dõi bộ lá, bắp sau mỗi đợt mưa. Với ruộng trên đất dốc, giữ được lớp đất quanh vùng rễ và hạn chế dòng chảy mạnh là nhiệm vụ quan trọng để cây tiếp tục đứng vững và nuôi bắp.