Nghệ An vừa ban hành Công điện khẩn số 17/CĐ-UBND ngày 27/07/2026 về việc tập trung phòng, chống bệnh cúm gia cầm và các loại dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm khác trên đàn vật nuôi. Cổng thông tin điện tử tỉnh cho biết, từ đầu năm 2026 đến nay, trên địa bàn đã xảy ra một số bệnh nguy hiểm như cúm gia cầm, dịch tả lợn châu Phi, dại, viêm da nổi cục và dịch tả loài nhai lại nhỏ.
Công điện khẩn yêu cầu giám sát chặt dịch bệnh
Theo Cổng thông tin điện tử tỉnh Nghệ An, Công điện khẩn số 17/CĐ-UBND được ban hành để chủ động kiểm soát, ngăn chặn, không để các loại dịch bệnh gia súc, gia cầm, đặc biệt là cúm gia cầm, bùng phát và lây lan diện rộng. Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh yêu cầu Chủ tịch Ủy ban nhân dân các xã, phường tổ chức giám sát chặt chẽ tình hình dịch bệnh trên đàn vật nuôi, kịp thời phát hiện, báo cáo, lấy mẫu xét nghiệm và xử lý dứt điểm khi ổ dịch mới phát sinh.
Đây là cảnh báo phòng, chống dịch ở cấp tỉnh, không phải thông tin công bố một ổ dịch mới duy nhất tại một hộ nuôi. Điểm cần chú ý là tỉnh nêu rõ nhiều bệnh truyền nhiễm nguy hiểm đã xuất hiện từ đầu năm, trong khi ý thức phòng bệnh của một bộ phận người chăn nuôi còn hạn chế, tỷ lệ tiêm phòng vắc xin cúm gia cầm và một số loại vắc xin khác còn thấp.
Cúm gia cầm là trọng tâm kiểm soát
Công điện của Nghệ An đặt cúm gia cầm là nhóm bệnh cần kiểm soát đặc biệt, do nguy cơ bùng phát trên đàn gia cầm và nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe cộng đồng nếu không xử lý kịp thời. Cổng thông tin tỉnh nêu, hầu hết đàn gia cầm xảy ra dịch chưa được tiêm phòng vắc xin, trong khi hoạt động buôn bán, vận chuyển, giết mổ động vật vẫn chưa được kiểm soát chặt chẽ.
Với hộ chăn nuôi gia cầm, yêu cầu trước mắt là rà soát đàn nuôi, theo dõi sức khỏe hằng ngày và báo ngay khi có biểu hiện bất thường như gia cầm ủ rũ, giảm ăn, giảm đẻ, chết nhanh hoặc có dấu hiệu nghi bệnh. Không nên tự bán chạy, tự giết mổ hoặc vận chuyển gia cầm nghi mắc bệnh sang địa bàn khác. Khi cơ quan thú y lấy mẫu, khoanh vùng và hướng dẫn xử lý, hộ nuôi cần phối hợp đầy đủ để cắt đường lây lan.
Các xã bắt đầu triển khai xuống cơ sở
Sau Công điện khẩn của tỉnh, một số địa phương đã ban hành văn bản triển khai ở cấp xã. Tại xã Sơn Lâm, văn bản thực hiện Công điện số 17/CĐ-UBND yêu cầu các phòng, ngành, đơn vị, bí thư chi bộ, trưởng 13 bản và các tổ chức, cá nhân chăn nuôi, giết mổ, vận chuyển, kinh doanh động vật, sản phẩm động vật khẩn trương thực hiện nhiệm vụ phòng, chống dịch bệnh động vật.
Văn bản của xã Sơn Lâm nhấn mạnh việc theo dõi chặt chẽ tình hình cúm gia cầm, dịch tả lợn châu Phi, lở mồm long móng, viêm da nổi cục, bệnh dại và các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm khác trên đàn vật nuôi. Xã cũng yêu cầu rà soát, thống kê chính xác tổng đàn gia súc, gia cầm trên địa bàn. Đây là bước quan trọng để xác định khu vực nguy cơ, tổ chức tiêm phòng, tiêu độc khử trùng và xử lý sớm khi có điểm phát sinh.
Tiêm phòng thấp làm tăng khoảng trống miễn dịch
Một trong những nguyên nhân khiến nguy cơ dịch bệnh gia súc, gia cầm tăng là tỷ lệ tiêm phòng chưa bảo đảm miễn dịch bảo hộ. Với cúm gia cầm, nếu đàn nuôi chưa được tiêm hoặc tiêm không đầy đủ, mầm bệnh có thể lan nhanh khi xuất hiện trong khu chăn nuôi, điểm thu gom, chợ gia cầm hoặc tuyến vận chuyển.
Người chăn nuôi cần chủ động phối hợp với chính quyền và thú y cơ sở để tiêm phòng đúng lịch, đúng đối tượng. Chuồng trại phải được vệ sinh, rắc vôi hoặc phun hóa chất sát trùng định kỳ; máng ăn, dụng cụ chăn nuôi, khu chứa thức ăn và khu xử lý chất thải cần được làm sạch thường xuyên. Với gia cầm mới nhập đàn, cần có nguồn gốc rõ ràng, nuôi cách ly theo dõi trước khi nhập đàn chính, tránh đưa mầm bệnh vào khu nuôi sẵn có.
Kiểm soát vận chuyển, giết mổ và khai báo sớm
Công điện của Nghệ An cũng đặt trọng tâm vào kiểm soát hoạt động buôn bán, vận chuyển, giết mổ động vật. Đây là mắt xích dễ làm dịch lan rộng nếu gia cầm, gia súc không rõ nguồn gốc hoặc sản phẩm động vật chưa qua kiểm soát được đưa vào lưu thông.
Các cơ sở giết mổ, điểm kinh doanh gia cầm sống, chợ dân sinh và hộ thu gom cần thực hiện nghiêm vệ sinh thú y, tiêu độc sau mỗi đợt nhập, xuất hàng. Người dân không mua bán gia cầm ốm, không tiêu thụ sản phẩm từ đàn nghi mắc bệnh và không vứt chất thải chăn nuôi ra môi trường. Khi có gia cầm chết bất thường, việc khai báo sớm sẽ giúp cơ quan chuyên môn lấy mẫu, xác định nguyên nhân, khoanh vùng và xử lý đúng quy trình, giảm nguy cơ lan sang đàn khỏe.
Nhiệm vụ trước mắt của Nghệ An là rà soát tổng đàn, nâng tỷ lệ tiêm phòng, giám sát chặt các vùng nguy cơ và xử lý dứt điểm ổ dịch mới phát sinh. Với hộ chăn nuôi, phòng bệnh chủ động, chuồng trại sạch và khai báo kịp thời là điều kiện quan trọng để bảo vệ đàn gia cầm khỏe mạnh trong giai đoạn dịch bệnh còn diễn biến phức tạp.