Nghệ An đang triển khai mô hình quản lý sức khỏe cây trồng tổng hợp trên cây chè tại xã Hoa Quân, quy mô 20 héc-ta từ tháng 11/2025. Mô hình giúp giảm khoảng 30% lượng phân bón hóa học, tiết kiệm 50 - 60% lượng nước tưới, ứng dụng máy bay không người lái trên toàn bộ diện tích và duy trì năng suất chè ổn định.
Triển khai 20 héc-ta chè tại xã Hoa Quân
Theo Trung tâm Khuyến nông Quốc gia, Chi cục Trồng trọt và bảo vệ thực vật Nghệ An đã triển khai mô hình quản lý sức khỏe cây trồng tổng hợp trên cây chè tại xã Hoa Quân. Mô hình có quy mô 20 héc-ta, bắt đầu thực hiện từ tháng 11/2025, nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất và hướng tới phát triển nông nghiệp bền vững.
Các hộ tham gia được hỗ trợ 100% vật tư đầu vào và được hướng dẫn kỹ thuật trong suốt quá trình thực hiện. Đây là điều kiện quan trọng để người trồng chè mạnh dạn thay đổi tập quán canh tác, từ sản xuất dựa nhiều vào kinh nghiệm sang chăm sóc cây theo quy trình có kiểm soát.
Mô hình được thực hiện trong bối cảnh xã Hoa Quân có gần 1.000 héc-ta chè công nghiệp. Vì vậy, kết quả từ diện tích trình diễn có ý nghĩa thực tế đối với việc đánh giá khả năng nhân rộng trong vùng chè tập trung của địa phương.
Giảm phân hóa học, tăng sức khỏe đất
Trong quá trình triển khai, người dân áp dụng đồng bộ nhiều biện pháp kỹ thuật như sử dụng phân bón hữu cơ sinh học kết hợp chế phẩm vi sinh để cải tạo đất, tăng khả năng hấp thu dinh dưỡng và nâng sức đề kháng cho cây chè. Thuốc bảo vệ thực vật sinh học cũng được sử dụng để từng bước thay thế thuốc hóa học truyền thống.
Kết quả theo dõi cho thấy mô hình giúp giảm khoảng 30% lượng phân bón hóa học so với phương thức canh tác thông thường. Đây là tín hiệu tích cực, bởi chi phí phân bón luôn là một trong những khoản đầu vào đáng kể của người trồng chè.
Việc tăng sử dụng vật tư sinh học không chỉ giúp giảm áp lực chi phí mà còn góp phần cải thiện đất canh tác. Khi đất khỏe hơn, bộ rễ cây chè có điều kiện phát triển tốt, cây hấp thu dinh dưỡng hiệu quả hơn và có khả năng chống chịu tốt hơn trước biến động thời tiết, sâu bệnh.
Tiết kiệm nước tưới nhưng vẫn ổn định năng suất
Một kết quả đáng chú ý khác là mô hình tiết kiệm từ 50 - 60% lượng nước tưới so với cách làm thông thường. Trong điều kiện thời tiết ngày càng thất thường, khả năng sử dụng nước hiệu quả có ý nghĩa lớn đối với những vùng sản xuất chè phụ thuộc nhiều vào nguồn nước tưới.
Theo đánh giá từ mô hình, cây chè sinh trưởng khỏe, búp phát triển đồng đều, chất lượng nguyên liệu được cải thiện và năng suất vẫn duy trì ổn định. Điều này cho thấy giảm đầu vào không đồng nghĩa với giảm hiệu quả sản xuất, nếu người dân áp dụng đúng quy trình kỹ thuật.
Đối với cây chè, chất lượng búp có vai trò quyết định đến giá trị nguyên liệu. Khi búp đồng đều, cây khỏe và quy trình chăm sóc an toàn hơn, vùng chè có thêm cơ sở nâng chất lượng sản phẩm, phục vụ chế biến và tiêu thụ lâu dài.
Máy bay không người lái giảm chi phí lao động
Mô hình còn ứng dụng máy bay không người lái để phun phân bón và thuốc bảo vệ thực vật trên toàn bộ diện tích 20 héc-ta. Giải pháp này giúp tiết kiệm 30 - 40% chi phí lao động, đồng thời nâng hiệu quả chăm sóc và giảm tiếp xúc trực tiếp của người sản xuất với hóa chất.
Việc đưa thiết bị bay vào sản xuất chè phù hợp với yêu cầu cơ giới hóa, nhất là tại những vùng có diện tích tập trung. Máy bay không người lái có thể phun đều hơn, rút ngắn thời gian xử lý và hỗ trợ can thiệp kịp thời khi cây trồng cần bổ sung dinh dưỡng hoặc phòng trừ sinh vật gây hại.
Tuy nhiên, công nghệ chỉ phát huy hiệu quả khi được vận hành đúng kỹ thuật, có lịch chăm sóc phù hợp và lựa chọn vật tư đúng đối tượng. Vì vậy, cán bộ kỹ thuật cần tiếp tục theo dõi, hướng dẫn người dân sử dụng thiết bị an toàn, đúng thời điểm và đúng liều lượng.
Từ kết quả bước đầu, mô hình tại xã Hoa Quân tạo cơ sở để Nghệ An tiếp tục hoàn thiện quy trình kỹ thuật và mở rộng quản lý sức khỏe cây trồng tổng hợp trên cây chè. Khi giảm được vật tư hóa học, tiết kiệm nước, ứng dụng công nghệ và giữ ổn định năng suất, vùng chè địa phương sẽ có thêm nền tảng phát triển theo hướng an toàn, bền vững và có giá trị cao hơn.