Ngày 08/09/2026, các vùng trồng dứa tại Nghệ An cần tiếp tục tăng cường kiểm tra đồng ruộng trước nguy cơ sâu, bệnh ảnh hưởng đến sinh trưởng và năng suất cây. Sở Nông nghiệp và Môi trường Nghệ An đã ban hành Công văn số 10908/SNNMT-TT&BVTV yêu cầu tập trung theo dõi, chỉ đạo phòng trừ sâu, bệnh hại dứa và lúa vụ Hè Thu - Mùa 2026. Đây là chỉ đạo bảo vệ sản xuất, không phải thông tin công bố một dịch hại cụ thể đang bùng phát trên toàn bộ vùng dứa của tỉnh.
Dứa được đưa vào diện cần tăng cường theo dõi
Công văn số 10908/SNNMT-TT&BVTV được Sở Nông nghiệp và Môi trường Nghệ An ban hành trong tháng 8/2026 với nội dung tập trung theo dõi, chỉ đạo phòng trừ sâu, bệnh hại dứa và lúa vụ Hè Thu - Mùa 2026. Việc dứa được nêu riêng trong trích yếu văn bản cho thấy cây trồng này thuộc nhóm cần tăng cường giám sát dịch hại trong giai đoạn sản xuất hiện nay.
Đối với người trồng, yêu cầu quan trọng trước tiên là tăng tần suất kiểm tra ruộng thay vì chờ cây biểu hiện suy yếu rõ mới tìm nguyên nhân. Khi thăm ruộng cần quan sát đồng thời lá non, lá già, nõn, gốc cây, bộ rễ và quả đối với diện tích đã bước vào giai đoạn mang quả. Những cây có màu sắc, tốc độ sinh trưởng hoặc hình thái khác biệt so với phần còn lại của ruộng nên được đánh dấu để tiếp tục theo dõi. Việc kiểm tra theo từng khu vực còn giúp nhận biết bất thường xuất hiện rải rác hay đang có xu hướng mở rộng.
Không tự xác định bệnh chỉ từ một biểu hiện
Dứa có thể biểu hiện sinh trưởng kém do nhiều nguyên nhân khác nhau. Lá vàng, héo, cây còi cọc, bộ rễ suy yếu hoặc quả phát triển không bình thường không phải là căn cứ đủ để kết luận ngay cây mắc một loại bệnh cụ thể. Điều kiện đất, khả năng thoát nước, dinh dưỡng, tổn thương cơ giới và sinh vật gây hại đều cần được xem xét.
Trong điều kiện mưa nhiều, những vị trí thấp hoặc thoát nước kém càng cần được kiểm tra kỹ. Đất giữ nước kéo dài có thể khiến vùng rễ rơi vào điều kiện bất lợi, làm cây suy yếu và tăng nguy cơ phát sinh một số vấn đề về rễ, gốc. Ngược lại, nếu cây bất thường tập trung thành từng điểm nhưng điều kiện đất và nước tương đối đồng đều với khu vực xung quanh, cần tiếp tục kiểm tra dấu hiệu của sâu, bệnh.
Người trồng không nên chỉ dựa vào hình ảnh trên mạng hoặc một triệu chứng riêng lẻ để tự xác định tác nhân. Khi biểu hiện khó nhận diện hoặc phạm vi cây bị ảnh hưởng tăng nhanh, cần trao đổi với cán bộ chuyên môn để xác định đúng nguyên nhân trước khi xử lý.
Rệp sáp và vùng gốc cần được kiểm tra kỹ
Trong quá trình thăm ruộng dứa, vùng bẹ lá, gốc và những vị trí kín trên cây là các khu vực không nên bỏ qua. Rệp sáp là một trong những nhóm côn trùng có thể gây hại trên dứa, thường khó phát hiện nếu người trồng chỉ quan sát nhanh phần tán phía trên. Khi mật độ tăng, hoạt động chích hút có thể làm cây suy yếu và ảnh hưởng quá trình sinh trưởng.
Tuy nhiên, phát hiện một vài cá thể côn trùng cũng không đồng nghĩa phải lập tức phun thuốc toàn ruộng. Cần xác định đúng đối tượng, phạm vi phân bố và mức độ gây hại, đồng thời kiểm tra sự xuất hiện của kiến bởi chúng có thể liên quan đến sự phát tán và bảo vệ quần thể rệp sáp. Cỏ dại và tàn dư thực vật quanh ruộng cũng cần được quản lý phù hợp để giảm nơi cư trú của sinh vật gây hại.
Với cây có biểu hiện suy yếu ở phần gốc, cần kiểm tra cả bộ rễ và độ ẩm đất. Cách kiểm tra tổng thể giúp tránh tình trạng chỉ xử lý côn trùng trong khi nguyên nhân chính lại liên quan đến điều kiện đất hoặc ngược lại.
Thoát nước là yêu cầu quan trọng trong mùa mưa
Dứa không phù hợp với tình trạng đất bị úng kéo dài. Vì vậy, hệ thống rãnh thoát nước cần được kiểm tra sau những đợt mưa lớn, nhất là tại khu vực địa hình thấp. Lá rụng, đất bồi hoặc cỏ dại làm cản dòng chảy cần được xử lý để nước có thể thoát khỏi vùng trồng, hạn chế tình trạng độ ẩm đất duy trì ở mức bất lợi quanh bộ rễ.
Việc chăm sóc cũng cần được thực hiện cân đối. Không nên tăng lượng phân bón với mục tiêu buộc những cây đang suy yếu phục hồi nhanh khi chưa xác định nguyên nhân. Trường hợp cây bị tổn thương do vấn đề ở bộ rễ, bón phân không phù hợp có thể không mang lại hiệu quả mong muốn.
Khi cần sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, người sản xuất phải xác định đúng sinh vật gây hại, lựa chọn sản phẩm được phép sử dụng cho đối tượng và tuân thủ hướng dẫn. Không nên tự phối trộn nhiều loại thuốc để xử lý đồng thời những sâu, bệnh chưa được xác định. Biện pháp canh tác, vệ sinh đồng ruộng, thoát nước và quản lý dịch hại cần được phối hợp thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào thuốc.
Trong ngày 08/09/2026 và thời gian tiếp theo, các vùng dứa tại Nghệ An cần tiếp tục thực hiện yêu cầu theo dõi sâu, bệnh của cơ quan chuyên môn, chú ý những cây có biểu hiện sinh trưởng bất thường và sự thay đổi sau các đợt mưa. Công văn số 10908/SNNMT-TT&BVTV là chỉ đạo chủ động bảo vệ sản xuất, không phải quyết định công bố dịch trên cây dứa. Phát hiện sớm, xác định đúng tác nhân và xử lý theo tình trạng thực tế của từng ruộng là cách hạn chế thiệt hại và tránh sử dụng thuốc bảo vệ thực vật không cần thiết.