Ngày 01/08/2026, khu vực Phố Hiến, Hưng Yên được dự báo có mây, có mưa rào và dông, nhiệt độ khoảng 26 - 31 °C. Với nhãn lồng Hưng Yên đang ở giai đoạn phát triển quả và tiến sát thời điểm thu hái chính vụ, mưa dông đầu tháng có thể giúp giảm khô nóng, nhưng cũng làm tăng nguy cơ nứt quả, thối cuống, rụng quả và giảm chất lượng lô hàng nếu vườn không được giữ thông thoáng.
Giai đoạn phát triển quả cần ổn định nước
Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Hưng Yên cho biết trong 6 tháng đầu năm 2026, cây nhãn trên địa bàn tỉnh đang trong giai đoạn phát triển quả, trong khi cây vải đã thu hoạch xong. Đây là thời điểm nhà vườn cần giữ ổn định sinh trưởng, hạn chế biến động nước và dinh dưỡng để quả lớn đều, cùi phát triển tốt và giữ được chất lượng đặc trưng.
Mưa rào ngày 01/08/2026 có tác dụng bổ sung ẩm cho vườn, nhất là sau các đợt nắng nóng cuối tháng 07. Tuy nhiên, nếu lượng mưa đến nhanh, đất quanh tán chuyển từ khô sang ướt đột ngột, quả đang phát triển mạnh có thể chịu áp lực sinh lý. Những vườn sai quả, tán rậm, nền đất thấp hoặc thoát nước kém cần được kiểm tra kỹ hơn.
Nhà vườn nên giữ ẩm vừa phải, không tưới dồn sau mưa và không để nước đọng lâu quanh gốc. Rãnh thoát nước cần thông ngay trong ngày để bộ rễ không bị bí.
Mưa dông dễ làm tăng bệnh trên chùm quả
Thời tiết có mưa rào và dông khiến bề mặt lá, cuống và chùm quả lâu khô hơn. Với nhãn lồng đang nuôi quả, độ ẩm cao trong tán là điều kiện thuận lợi để nấm bệnh phát sinh, nhất là ở những chùm quả nằm sâu trong tán hoặc bị cành lá che kín.
Khi quả gần vào giai đoạn thu hái, bất kỳ vết thối cuống, nám vỏ, nứt vỏ hoặc rụng quả nào cũng có thể làm giảm giá trị thương phẩm. Nhãn lồng Hưng Yên là nông sản có nhận diện đặc sản rõ, đã được đăng ký bảo hộ nhãn hiệu hàng hóa từ tháng 08/2006; vì vậy mẫu mã và chất lượng từng lô quả có ý nghĩa trực tiếp với uy tín vùng trồng.
Sau mưa, nông dân cần kiểm tra các chùm quả ở tầng thấp, nơi khuất gió và các cây có tán quá dày. Quả nứt, quả thối, quả rụng phải được thu gom khỏi vườn, không để lại dưới gốc làm nguồn lây bệnh.
Tán vườn thông thoáng giúp quả ráo nhanh
Trong điều kiện mưa dông, việc giữ tán nhãn thông thoáng quan trọng không kém phòng trừ sâu bệnh. Tán quá rậm khiến hơi nước bị giữ lại lâu, ánh sáng khó lọt vào bên trong, cuống và chùm quả chậm khô sau mưa. Điều này làm tăng nguy cơ bệnh hại và khiến quả khó giữ mẫu mã đẹp.
Nhà vườn cần tỉa bỏ cành sâu bệnh, cành vô hiệu, cành khuất bên trong tán và các chùm quả quá dày nếu còn cần điều chỉnh. Việc này phải làm thận trọng, tránh gây xây xát quả hoặc làm gãy cành mang quả. Những vườn có mật độ cây cao cần ưu tiên mở lối thông gió giữa các hàng.
Không nên phun thuốc khi trời sắp mưa hoặc khi quả đã gần thu hoạch mà không bảo đảm thời gian cách ly. Mọi biện pháp xử lý cần dựa trên kiểm tra thực tế, đúng đối tượng, đúng thời điểm và bảo đảm an toàn thực phẩm.
Thu hái phải chờ quả và tán ráo nước
Nếu một số diện tích nhãn sớm bắt đầu thu hái trong đầu tháng 08, điều kiện mưa rào càng đòi hỏi lựa chọn thời điểm cắt chùm cẩn thận. Chùm quả còn ướt dễ bị dập, rụng quả lẻ và thối cuống nhanh hơn trong quá trình gom, xếp sọt, vận chuyển.
Nhãn lồng Hưng Yên từng được xây dựng vùng sản xuất phục vụ xuất khẩu tại Hồng Nam và Hàm Tử, với yêu cầu sản phẩm đạt tiêu chuẩn, có vùng trồng được cấp mã số. Điều này cho thấy khâu thu hái, sơ chế, phân loại và truy xuất nguồn gốc có vai trò quan trọng trong nâng giá trị sản phẩm.
Nhà vườn nên tranh thủ thu khi trời tạnh, tán cây khô tương đối và chùm quả không còn đọng nước. Quả sau thu cần đặt nơi sạch, thoáng, tránh nắng gắt trực tiếp và không chất quá dày trong sọt. Lô quả bị nứt, sâu bệnh hoặc rụng cuống phải tách riêng ngay.
Giữ chất lượng để vào vụ thuận lợi
Mưa dông đầu tháng 08 không phải bất lợi hoàn toàn với nhãn lồng Hưng Yên. Nếu vườn thoát nước tốt, tán cây thoáng và nhà vườn kiểm tra thường xuyên, lượng mưa có thể giúp cây giảm khô nóng, quả tiếp tục tích lũy tốt hơn trước thu hoạch.
Rủi ro nằm ở những vườn chủ quan sau mưa: nước đọng quanh gốc, cỏ dại um tùm, tán quá rậm, quả bệnh không được loại bỏ và thu hái khi chùm còn ướt. Những yếu tố này có thể làm tăng hao hụt sau thu hoạch, giảm độ đồng đều và khiến lô hàng khó đạt giá tốt.
Nhiệm vụ trước mắt của vùng nhãn lồng Hưng Yên là theo dõi mưa dông từng ngày, khơi thông rãnh thoát nước, giữ tán khô thoáng và chỉ thu hái khi quả đã ráo. Làm chắc khâu chăm sóc đầu tháng 08 sẽ giúp quả bước vào vụ thu hoạch với mẫu mã, độ ngọt và khả năng bảo quản ổn định hơn.