Ninh Bình là nơi tổ chức Diễn đàn Khuyến nông @ Nông nghiệp về giải pháp phát triển nuôi ong bền vững gắn với thương hiệu sản phẩm trong hai ngày 20 - 21/07/2026. Diễn đàn kết nối cơ quan quản lý, chuyên gia, doanh nghiệp, hợp tác xã và người nuôi ong, nhằm tháo gỡ khó khăn về chất lượng, liên kết chuỗi, thương hiệu, truy xuất nguồn gốc và thị trường tiêu thụ.
Diễn đàn kết nối người nuôi ong với doanh nghiệp
Theo Trung tâm Khuyến nông Quốc gia, diễn đàn do Trung tâm Khuyến nông Quốc gia phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Ninh Bình tổ chức, có sự tham gia của cơ quan quản lý, chuyên gia, doanh nghiệp, hợp tác xã cùng đông đảo hộ nuôi ong trong và ngoài tỉnh. Đây là dịp để các bên cùng nhìn lại thực trạng ngành ong và đề xuất giải pháp phát triển theo hướng bền vững.
Nghề nuôi ong có đặc thù di chuyển theo mùa hoa, phụ thuộc nhiều vào vùng sinh thái, nguồn thức ăn tự nhiên, thời tiết và kỹ thuật quản lý đàn. Vì vậy, muốn nâng chất lượng mật ong, người nuôi không thể chỉ tăng đàn, mà cần kiểm soát giống, dịch bệnh, thời điểm quay mật, bảo quản và truy xuất nguồn gốc.
Diễn đàn tại Ninh Bình vì thế có ý nghĩa như một điểm hẹn kỹ thuật và liên kết chuỗi. Khi người nuôi ong, doanh nghiệp chế biến và cơ quan quản lý cùng trao đổi, những vướng mắc từ tổ chức sản xuất đến tiêu chuẩn thị trường có cơ hội được xử lý cụ thể hơn.
Cả nước có khoảng 1,3 - 1,4 triệu đàn ong
Báo cáo tại diễn đàn cho biết nghề nuôi ong Việt Nam đang có khoảng 1,3 - 1,4 triệu đàn ong, trên 35.000 hộ tham gia sản xuất và 31 doanh nghiệp xuất khẩu mật ong. Sản lượng mật ong cả nước đạt trên 57.000 tấn năm 2024 và ước đạt 59.225 tấn năm 2025. Hai thị trường xuất khẩu chủ lực là Hoa Kỳ và Liên minh châu Âu.
Những con số này cho thấy nghề nuôi ong có quy mô đáng kể, tạo sinh kế cho nhiều hộ dân và có vị trí trong xuất khẩu nông sản. Tuy nhiên, ngành ong vẫn đối mặt với nhiều thách thức như sản xuất nhỏ lẻ, phân tán, chất lượng sản phẩm chưa đồng đều, liên kết chuỗi giá trị còn yếu và xây dựng thương hiệu chưa được quan tâm đúng mức.
Từ năm 2022, Hoa Kỳ áp dụng thuế chống bán phá giá đối với mật ong Việt Nam, ảnh hưởng đến kim ngạch xuất khẩu và thu nhập người nuôi ong. Bối cảnh này buộc ngành ong phải chuyển từ tư duy tăng sản lượng sang nâng chất lượng, minh bạch nguồn gốc và đa dạng hóa thị trường.
Truy xuất nguồn gốc là yêu cầu bắt buộc
Tại diễn đàn, các tham luận tập trung vào giải pháp nâng cao chất lượng giống ong, áp dụng đồng bộ quy trình kỹ thuật, kiểm soát dịch bệnh, bảo đảm an toàn thực phẩm, tổ chức lại sản xuất, phát triển tổ hợp tác, hợp tác xã và tăng liên kết giữa người nuôi ong, hợp tác xã, doanh nghiệp. Nội dung xây dựng thương hiệu gắn với nguồn gốc, đặc trưng vùng sinh thái và phát triển sản phẩm địa phương cũng được nhấn mạnh.
Đại diện Cục Chăn nuôi và Thú y cho biết Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã phê duyệt Đề án phát triển bền vững ngành ong đến năm 2030, xác định hướng phát triển hiện đại, chuyên nghiệp, gắn chuỗi giá trị, truy xuất nguồn gốc, chế biến sâu, an toàn thực phẩm, bảo vệ đa dạng sinh học và nâng cao giá trị gia tăng của sản phẩm ong.
Với mật ong, truy xuất nguồn gốc không chỉ là mã nhận diện. Dữ liệu cần phản ánh vùng hoa, thời điểm khai thác, cơ sở sơ chế, chất lượng sản phẩm và quy trình bảo quản. Khi dữ liệu minh bạch, sản phẩm sẽ có cơ hội đáp ứng tốt hơn yêu cầu thị trường trong nước và xuất khẩu.
Chế biến sâu để giảm phụ thuộc mật ong nguyên liệu
Theo Trung tâm Khuyến nông Quốc gia, để đạt mục tiêu phát triển nghề nuôi ong bền vững đến năm 2030, bên cạnh kỹ thuật, ngành ong cần mở rộng chuỗi liên kết sản xuất - tiêu thụ, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư chế biến sâu, đa dạng hóa sản phẩm, nâng giá trị gia tăng và giảm phụ thuộc vào xuất khẩu mật ong nguyên liệu.
Đây là hướng đi cần thiết vì bán mật ong thô thường khiến người nuôi chịu tác động mạnh từ biến động giá và rào cản thương mại. Khi sản phẩm được chế biến sâu thành nhiều dòng hàng phù hợp thị trường, giá trị của một đơn vị mật ong có thể tăng lên, đồng thời mở thêm kênh tiêu thụ ổn định hơn.
Trong thời gian tới, Ninh Bình và các địa phương có nghề nuôi ong cần phát triển vùng nuôi tập trung gắn với lợi thế sinh thái, hỗ trợ tổ hợp tác, hợp tác xã quản lý chất lượng, xây dựng dữ liệu truy xuất và kết nối doanh nghiệp chế biến. Khi chất lượng, thương hiệu và chuỗi giá trị cùng được nâng lên, nghề nuôi ong sẽ có nền tảng bền vững hơn, giúp người nuôi ong yên tâm đầu tư dài hạn.