Quảng Ngãi đang tăng cường chăn nuôi theo hướng an toàn sinh học sau khi dịch tả lợn châu Phi tái bùng phát tại một số địa phương từ đầu tháng 07/2026. Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh, từ đầu năm 2026 đến nay, dịch đã xảy ra tại 243 hộ chăn nuôi thuộc 86 thôn của 34 xã, phường, làm 1.611 con lợn mắc bệnh, chết và buộc tiêu hủy, tổng khối lượng hơn 96,6 tấn.
Dịch gia tăng rõ từ đầu tháng 07/2026
Báo Nhân Dân dẫn thông tin từ Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Ngãi cho biết, riêng từ đầu tháng 07/2026 đến nay, dịch tả lợn châu Phi có xu hướng gia tăng, bùng phát tại 178 hộ ở 51 thôn thuộc 19 xã, phường, với 1.076 con lợn bị ảnh hưởng. Đáng chú ý, tại xã Mộ Đức, chỉ trong vòng một tháng, dịch lây lan ra 10 thôn, khiến 172 con lợn phải xử lý, tổng khối lượng hơn 3,9 tấn.
Các số liệu này cho thấy dịch không còn là nguy cơ cục bộ ở một hộ nuôi đơn lẻ, mà đã xuất hiện rải rác tại nhiều xã, phường. Trong điều kiện chăn nuôi nông hộ còn phổ biến, chuồng trại xen kẽ khu dân cư và nhu cầu tái đàn tăng, nếu khâu vệ sinh, khai báo và xử lý ổ dịch chậm, mầm bệnh có thể tiếp tục lan qua phương tiện, người ra vào chuồng, dụng cụ, chất thải và hoạt động mua bán lợn.
Thời tiết phức tạp làm vật nuôi giảm sức đề kháng
Theo Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh Quảng Ngãi, có nhiều nguyên nhân khiến dịch tả lợn châu Phi bùng phát trở lại. Thời tiết mưa nắng đan xen làm sức đề kháng của vật nuôi suy giảm, trong khi mầm bệnh còn lưu hành trong môi trường có điều kiện phát sinh, lây lan. Bên cạnh đó, giá lợn hơi duy trì ở mức cao trong thời gian dài khiến nhiều hộ đẩy mạnh tái đàn, tăng đàn nhưng chưa thực hiện đầy đủ biện pháp an toàn sinh học.
Một điểm đáng lo khác là một bộ phận người chăn nuôi chưa chủ động khai báo khi phát hiện lợn mắc bệnh, chết; công tác vệ sinh, tiêu độc, khử trùng còn hạn chế. Sau khi sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã, lực lượng thú y cơ sở tại nhiều địa phương còn thiếu, chưa có nhiều kinh nghiệm phòng, chống dịch, ảnh hưởng đến việc tham mưu và tổ chức xử lý ổ dịch tại chỗ.
Chủng vi rút tái tổ hợp gây khó cho phòng dịch
Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh Quảng Ngãi cho biết, dịch tả lợn châu Phi tại Việt Nam nói chung và Quảng Ngãi nói riêng đã xuất hiện chủng vi rút tái tổ hợp, lai giữa kiểu gen I và kiểu gen II, tạo ra dòng vi rút mới rASFV I/II. Dòng vi rút lai này biến đổi mạnh về đặc tính sinh học, có độc lực mạnh, làm lợn bệnh chết nhanh, tỷ lệ chết cao và gây nhiều khó khăn cho công tác phòng, chống dịch.
Thông tin này đặc biệt quan trọng đối với hộ chăn nuôi. Trong bối cảnh vắc xin đang sử dụng không bảo vệ hiệu quả với chủng mới, việc kiểm soát dịch hiện nay phải dựa nhiều hơn vào an toàn sinh học, quản lý đàn nuôi, giám sát triệu chứng và xử lý ổ dịch sớm. Người chăn nuôi không nên chủ quan chỉ vì đàn lợn đang khỏe, mà cần coi vệ sinh chuồng trại, kiểm soát nguồn giống và khai báo sớm là biện pháp bảo vệ chính.
Kiểm soát vận chuyển, mua bán và giết mổ
Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Ngãi đã chỉ đạo các đơn vị trực thuộc tăng cường giám sát dịch bệnh trên đàn gia súc, chủ động lấy mẫu giám sát, cảnh báo sớm, phát hiện và xử lý dứt điểm ổ dịch ngay từ khi mới phát sinh. Ngành nông nghiệp cũng đẩy mạnh tuyên truyền, tập huấn về an toàn sinh học, an toàn dịch bệnh, khai báo dịch bệnh và tiêm phòng vắc xin.
Đối với các xã, phường, đặc khu, tỉnh yêu cầu chủ động xây dựng phương án ứng phó, xử lý kịp thời khi phát sinh ổ dịch, không để dịch bệnh lây lan. Cùng với đó, các địa phương phải tăng cường kiểm tra, kiểm soát vận chuyển, mua bán, giết mổ động vật và sản phẩm động vật, xử lý nghiêm vi phạm để ngăn nguy cơ phát sinh, lây lan dịch bệnh. Đây là khâu rất quan trọng vì lợn bệnh hoặc sản phẩm từ lợn nhiễm mầm bệnh có thể làm dịch lan nhanh qua nhiều địa bàn.
An toàn sinh học là hàng rào bảo vệ đàn lợn khỏe
Với 19 địa phương đang có ổ dịch tả lợn châu Phi chưa qua 21 ngày, Quảng Ngãi yêu cầu khẩn trương huy động nguồn lực triển khai biện pháp khống chế, dập tắt ổ dịch, không để dịch tiếp tục phát sinh, lây lan và kéo dài. Khi có thông tin ổ dịch từ hộ dân, địa phương phải nhanh chóng kiểm tra, xác minh, lấy mẫu xét nghiệm và tổ chức tiêu hủy ngay theo quy định.
Người chăn nuôi cần giữ chuồng trại khô sạch, định kỳ tiêu độc khử trùng nền chuồng, máng ăn, dụng cụ, khu chứa thức ăn và lối đi. Lợn giống nhập đàn phải rõ nguồn gốc, được theo dõi riêng trước khi nhập đàn chính. Tuyệt đối không bán chạy lợn nghi bệnh, không tự giết mổ, không vứt xác lợn ra môi trường và không sử dụng thức ăn thừa chưa xử lý nhiệt. Khai báo sớm khi lợn sốt, bỏ ăn, yếu nhanh hoặc chết bất thường sẽ giúp địa phương khoanh vùng kịp thời.
Nhiệm vụ trước mắt của Quảng Ngãi là rà soát tổng đàn, theo dõi chặt các xã, phường đang có ổ dịch chưa qua 21 ngày, kiểm soát vận chuyển và nâng mức an toàn sinh học tại hộ nuôi. Khi đàn lợn khỏe được quản lý chặt, chuồng trại sạch và ổ dịch được xử lý ngay từ đầu, nguy cơ dịch tả lợn châu Phi lây lan diện rộng sẽ giảm đáng kể.