Sở Nông nghiệp và Môi trường Quảng Ninh vừa dự báo tình hình sinh vật gây hại cây trồng từ ngày 30/07 đến 05/08/2026. Trên lúa Mùa, sâu cuốn lá nhỏ lứa 5 đang tiếp tục vũ hóa, rầy nâu và rầy lưng trắng lứa 5 tiếp tục nở với mật độ phổ biến 50 - 70 con/m², nơi cao 150 - 200 con/m². Toàn tỉnh đã gieo sạ, cấy khoảng 21.183 ha lúa Mùa.
Lúa Mùa đã gieo cấy hơn 21.000 ha
Theo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Quảng Ninh, kế hoạch sản xuất lúa Mùa của tỉnh là 21.698 ha, trong đó diện tích đã gieo sạ, cấy khoảng 21.183 ha. Lúa Mùa sớm khoảng 300 ha, đang ở giai đoạn cuối đẻ nhánh - đứng cái; lúa Mùa trung và muộn khoảng 20.883 ha, đang ở giai đoạn sạ/cấy - 4,5 lá, hồi xanh - đẻ nhánh - đẻ nhánh rộ.
Giai đoạn này rất nhạy cảm với sâu bệnh vì cây lúa đang hình thành bộ lá, đẻ nhánh và chuẩn bị chuyển sang các giai đoạn quyết định năng suất. Thời tiết trong tuần có nắng nóng xen kẽ mưa rào, có lúc mưa lớn diện rộng, tạo điều kiện thuận lợi cho một số sinh vật gây hại phát sinh. Vì vậy, cảnh báo hiện nay là dự báo kỹ thuật trên đồng ruộng, chưa phải công bố dịch hại nghiêm trọng trên toàn bộ diện tích lúa Mùa của tỉnh.
Rầy nâu, rầy lưng trắng đang ở mật độ đáng chú ý
Trong 7 ngày qua, trên mạ và lúa Mùa, rầy nâu, rầy lưng trắng lứa 5 tiếp tục nở. Mật độ phổ biến được ghi nhận ở mức 50 - 70 con/m², nơi cao 150 - 200 con/m². Cùng thời điểm, trưởng thành sâu cuốn lá nhỏ lứa 5 tiếp tục vũ hóa; sâu đục thân hai chấm tiếp tục gây hại; ốc bươu vàng, dòi đục nõn và một số đối tượng khác gây hại với mật độ, tỷ lệ thấp.
Rầy nâu, rầy lưng trắng có thể làm lúa suy yếu khi mật độ tăng, nhất là ở ruộng xanh tốt, rậm rạp, bón phân mất cân đối hoặc giữ nước không hợp lý. Ngoài gây hại trực tiếp bằng chích hút, rầy còn là nhóm đối tượng cần theo dõi chặt vì có liên quan đến nguy cơ truyền một số bệnh vi rút trên lúa. Nông dân cần kiểm tra sát gốc, bẹ lá, không chỉ quan sát phần ngọn từ xa.
Sâu cuốn lá nhỏ dự kiến gây hại từ ngày 10/08/2026
Dự báo trong tuần tới, sâu cuốn lá nhỏ lứa 5 sẽ nở và gây hại từ ngày 10/08 trở đi, tập trung trên các trà lúa xanh tốt ven làng, ruộng bón thừa đạm. Đây là thời điểm cần chủ động thăm đồng để phát hiện sâu non mới nở, bởi khi sâu đã cuốn lá chặt và ăn mạnh bên trong, hiệu quả phòng trừ thường giảm.
Sâu cuốn lá nhỏ gây hại bằng cách nhả tơ cuốn lá, ăn mô xanh, làm lá mất diệp lục và giảm diện tích quang hợp. Nếu xuất hiện trên trà lúa đang đẻ nhánh rộ, làm đòng, ruộng có thể bị bạc lá, cây sinh trưởng kém, ảnh hưởng đến khả năng nuôi đòng và nuôi hạt về sau. Những ruộng ven khu dân cư, gần nguồn sáng, cấy dày, bón nhiều đạm hoặc xanh tốt bất thường cần được đưa vào nhóm kiểm tra ưu tiên.
Sâu đục thân, đạo ôn lá và ốc bươu vàng vẫn cần theo dõi
Ngoài sâu cuốn lá nhỏ và rầy, bản tin của ngành nông nghiệp Quảng Ninh dự báo sâu đục thân hai chấm lứa 3 tiếp tục gây hại. Ốc bươu vàng, dòi đục nõn, bệnh đạo ôn lá và một số đối tượng khác gây hại với mật độ, tỷ lệ thấp.
Dù mức gây hại hiện chưa cao, các đối tượng này không nên bị xem nhẹ. Sâu đục thân có thể gây dảnh héo, bông bạc nếu phát hiện muộn. Đạo ôn lá dễ tăng trong điều kiện ẩm độ cao, ruộng xanh rậm, bón thừa đạm. Ốc bươu vàng gây hại mạnh hơn ở ruộng mới cấy, ruộng trũng, bờ mương hoặc nơi còn nhiều ổ trứng. Việc phân biệt đúng từng đối tượng giúp nông dân tránh phun thuốc không cần thiết và xử lý đúng điểm phát sinh.
Chăm sóc tập trung, không bón rải rác kéo dài
Sở Nông nghiệp và Môi trường Quảng Ninh khuyến cáo thường xuyên theo dõi diễn biến sinh vật gây hại trên cây trồng, hướng dẫn nông dân áp dụng biện pháp phòng trừ kịp thời, hiệu quả. Với lúa Mùa, cần tập trung dặm tỉa, chăm sóc, bón phân theo hướng “nặng đầu, nhẹ cuối” phù hợp từng thời kỳ sinh trưởng.
Điểm cần lưu ý là không bón đạm rải rác kéo dài, vì ruộng quá xanh tốt sẽ hấp dẫn sâu cuốn lá nhỏ và tạo điều kiện cho rầy phát triển. Nông dân nên giữ ruộng thông thoáng, điều tiết nước hợp lý, kiểm tra ruộng sau mưa và sau các đợt bướm sâu cuốn lá rộ. Khi sâu, rầy đạt ngưỡng xử lý, cần lựa chọn thuốc đúng đối tượng, phun đúng thời điểm, đúng liều lượng và thu gom bao bì thuốc bảo vệ thực vật sau sử dụng.
Nhiệm vụ trước mắt của Quảng Ninh là giám sát chặt sâu cuốn lá nhỏ lứa 5 trước mốc sâu non gây hại từ 10/08, đồng thời theo dõi rầy nâu, rầy lưng trắng trên các trà lúa xanh tốt. Thăm đồng đúng thời điểm, bón phân cân đối và xử lý theo ngưỡng sẽ giúp bảo vệ hơn 21.000 ha lúa Mùa đã gieo cấy.