Sầu riêng đang mang trái non có thể rụng mạnh khi lượng nước trong đất thay đổi đột ngột, cây ra đọt mới hoặc dinh dưỡng mất cân đối. Trong trường hợp này, nhà vườn không nên vội tăng lượng kali để hãm đọt khi chưa xác định đúng nguyên nhân. Việc đầu tiên cần làm là kiểm tra độ ẩm đất, khả năng thoát nước, tình trạng bộ rễ, cơi đọt và dấu hiệu sâu bệnh trên từng cây.
Vườn sầu riêng của gia đình tôi đang nuôi trái non. Sau những ngày nắng rồi xuất hiện mưa, một số cây bật đọt mới và rụng khá nhiều trái bằng quả trứng. Tôi được khuyên tăng kali để hãm đọt, giữ trái. Gia đình có nên bón hoặc phun ngay hay không?
Nhà vườn không nên tăng kali đồng loạt chỉ vì thấy trái non rụng và cây ra đọt. Rụng trái sầu riêng có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân, gồm rụng sinh lý, sốc nước, sốc nhiệt, cây mang quá nhiều trái, mất cân đối dinh dưỡng, cạnh tranh giữa đọt non với trái hoặc sâu bệnh gây hại.
Trung tâm Khuyến nông tỉnh Đắk Lắk cho biết, khi cây vừa nuôi trái vừa phát triển đọt mới, các bộ phận này sẽ cạnh tranh dinh dưỡng. Tuy nhiên, biện pháp xử lý phải căn cứ sức cây, tuổi trái, mức độ ra đọt và điều kiện vườn, không nên tự ý nâng nồng độ phân bón với mong muốn hãm đọt thật nhanh.
Cần kiểm tra gì trước khi bổ sung kali?
Nhà vườn cần quan sát xem trái rụng đồng loạt hay rụng rải rác. Nếu trái rụng nhanh sau một trận mưa, nguyên nhân có thể liên quan đến tình trạng sốc nước. Đất quá khô rồi nhận lượng nước lớn khiến hoạt động sinh lý của cây thay đổi đột ngột.
Cần kiểm tra rãnh thoát nước, không để nước đọng kéo dài quanh vùng rễ. Nếu đất đang quá ướt, chưa nên bón phân xuống gốc vì dinh dưỡng dễ bị rửa trôi, trong khi bộ rễ đang hoạt động yếu. Việc tưới nước sau đó cũng phải duy trì ổn định, tránh để cây tiếp tục trải qua chu kỳ quá khô rồi quá ẩm.
Theo hướng dẫn của Trung tâm Khuyến nông tỉnh Đắk Lắk, lượng nước cung cấp cho sầu riêng cần tương đối đều, không quá dư hoặc quá thiếu. Khi cây rụng trái nhiều do biến động nước, nhà vườn cần điều chỉnh chế độ tưới và bón phân hợp lý thay vì chỉ tập trung tăng kali.
Khi nào kali có thể được sử dụng?
Kali có vai trò trong quá trình nuôi trái, hỗ trợ vận chuyển dinh dưỡng và giúp mô cây cứng hơn. Tuy nhiên, kali không phải là biện pháp duy nhất để xử lý hiện tượng cây ra đọt hoặc rụng trái.
Nếu cây khỏe, đất đã thoát nước, bộ rễ không bị tổn thương và nguyên nhân được xác định là đọt non cạnh tranh dinh dưỡng với trái, nhà vườn có thể điều chỉnh công thức phân theo tuổi trái. Phân cần được chia thành nhiều lần với lượng phù hợp, kết hợp các nguyên tố trung lượng và vi lượng theo hướng dẫn kỹ thuật.
Không tự ý phối trộn nhiều loại phân bón lá, chất điều hòa sinh trưởng hoặc thuốc bảo vệ thực vật. Phun quá đậm có thể làm cháy lá, tổn thương trái non hoặc khiến cây bị sốc thêm. Cần tuân thủ hướng dẫn trên nhãn sản phẩm và tham khảo cán bộ chuyên môn tại địa phương trước khi xử lý trên diện rộng.
Cảnh giác bệnh hại trong mùa mưa
Mưa nhiều và vườn ẩm kéo dài còn tạo điều kiện cho bệnh do nấm và sinh vật giống nấm phát triển. Trên cây sầu riêng tại Đắk Lắk, bệnh thối rễ, nứt thân, xì mủ và thối trái do Phytophthora là những đối tượng cần được theo dõi, nhất là tại vườn thoát nước kém.
Nhà vườn cần kiểm tra phần cổ rễ, thân và cuống trái. Nếu cây có biểu hiện vàng lá, chảy nhựa, vỏ thân thâm nâu, rễ thối hoặc trái xuất hiện vết bệnh, cần xử lý nguyên nhân bệnh trước khi tiếp tục thúc phân nuôi trái.
Những trái đã thối, có đốm bệnh hoặc bị côn trùng gây hại cần được thu gom khỏi vườn. Tán cây phải được giữ thông thoáng, cỏ quanh gốc được quản lý phù hợp và hệ thống thoát nước cần hoạt động tốt trong suốt mùa mưa.
Tóm lại, sầu riêng rụng trái non sau mưa không đồng nghĩa cây đang thiếu kali. Nhà vườn cần xác định nguyên nhân, ổn định nước, kiểm tra bộ rễ và theo dõi sâu bệnh trước khi điều chỉnh dinh dưỡng. Khi tỷ lệ rụng tăng nhanh hoặc cây xuất hiện dấu hiệu xì mủ, thối rễ, nên liên hệ cán bộ trồng trọt và bảo vệ thực vật tại Đắk Lắk để kiểm tra trực tiếp.