Sơn La đang tăng cường vai trò của hệ thống khuyến nông trong nâng cao giá trị mận hậu, một trong những cây ăn quả chủ lực của địa phương. Từ hướng dẫn cắt tỉa, tạo tán, phòng trừ sâu bệnh đến kết nối tiêu thụ, quảng bá sản phẩm, chế biến và phát triển du lịch trải nghiệm, lực lượng khuyến nông đang góp phần hoàn thiện chuỗi giá trị mận hậu bền vững.
Hướng dẫn kỹ thuật ngay tại vườn mận
Mận hậu giữ vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế nông nghiệp Sơn La, nhất là tại những vùng trồng tập trung có điều kiện khí hậu phù hợp. Để nâng chất lượng quả, Trung tâm Khuyến nông và Chuyển đổi số Sơn La đã chủ động tổ chức các lớp tập huấn tại thực địa, giúp người dân tiếp cận kỹ thuật ngay trên vườn sản xuất.
Cách làm này giúp nông dân dễ quan sát, thực hành và xử lý những vấn đề đang phát sinh trong quá trình canh tác. Nội dung hướng dẫn tập trung vào cắt tỉa cành, tạo tán, quản lý dinh dưỡng, tưới nước tiết kiệm và phòng trừ sâu bệnh theo hướng an toàn.
Khi kỹ thuật được chuyển giao trực tiếp, người trồng mận có thêm cơ sở điều chỉnh quy trình chăm sóc, hạn chế rủi ro sâu bệnh, giữ năng suất ổn định và cải thiện mẫu mã quả.
Tổ khuyến nông cộng đồng bám sát vùng trồng
Tại cơ sở, cán bộ khuyến nông cấp xã và các tổ khuyến nông cộng đồng là lực lượng thường xuyên bám vườn, theo dõi diễn biến sâu bệnh và hướng dẫn người dân áp dụng biện pháp phù hợp với điều kiện từng vùng.
Vai trò của tổ khuyến nông cộng đồng không chỉ là truyền đạt kỹ thuật mà còn là cầu nối giữa cơ quan chuyên môn với hộ sản xuất. Thành viên các tổ trực tiếp xuống vườn, cùng người dân kiểm tra cây, đánh giá tình trạng sinh trưởng và đề xuất cách chăm sóc phù hợp sau từng giai đoạn.
Sự đồng hành thường xuyên giúp nhiều hộ hạn chế sản xuất theo kinh nghiệm đơn lẻ, chuyển dần sang chăm sóc có quy trình. Đây là yếu tố quan trọng để nâng chất lượng mận hậu, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường về độ đồng đều, an toàn và khả năng truy xuất nguồn gốc.
Kết nối tiêu thụ và quảng bá sản phẩm
Bên cạnh chuyển giao kỹ thuật, hệ thống khuyến nông Sơn La còn phối hợp với chính quyền địa phương, hợp tác xã, doanh nghiệp và cơ quan truyền thông để quảng bá, xúc tiến thương mại và mở rộng đầu ra cho mận hậu.
Hoạt động kết nối tiêu thụ có ý nghĩa lớn trong thời điểm thu hoạch tập trung, khi sản lượng tăng nhanh và áp lực thị trường dễ xuất hiện. Nếu chỉ phụ thuộc vào bán quả tươi qua thương lái, người dân có thể gặp rủi ro khi giá biến động hoặc sức mua giảm.
Thông qua liên kết với hợp tác xã và doanh nghiệp, sản phẩm mận hậu có thêm cơ hội tiếp cận hệ thống phân phối rộng hơn. Người dân cũng được tư vấn về nhãn hiệu, bao bì, đóng gói và cách giới thiệu sản phẩm, qua đó nâng hình ảnh nông sản địa phương thay vì chỉ bán nguyên liệu thô.
Phát triển chế biến và du lịch trải nghiệm
Để tăng giá trị sau thu hoạch, Sơn La đang khuyến khích phát triển các sản phẩm chế biến từ mận hậu như mận sấy dẻo, mận sấy lạnh, si rô mận, nước ép, mứt và ô mai. Những sản phẩm này giúp kéo dài thời gian bảo quản, giảm áp lực tiêu thụ quả tươi và mở rộng nhóm khách hàng.
Cùng với chế biến, mô hình sản xuất gắn với du lịch trải nghiệm cũng được nhiều nhà vườn quan tâm. Tại các vùng trồng mận tập trung như phường Thảo Nguyên, phường Mộc Châu và một số địa phương khác, người dân đã kết hợp chăm sóc vườn với đón khách tham quan, trải nghiệm thu hái mận.
Cán bộ khuyến nông tiếp tục hỗ trợ người dân xây dựng cảnh quan, bảo vệ môi trường vườn và tổ chức sản xuất phù hợp với hoạt động du lịch nông nghiệp. Đây là hướng đi giúp mận hậu không chỉ tạo giá trị từ quả mà còn từ dịch vụ trải nghiệm.
Trong thời gian tới, Sơn La cần tiếp tục củng cố vai trò của khuyến nông cơ sở, hỗ trợ hợp tác xã hoàn thiện quy trình sản xuất, chế biến và tiêu thụ. Khi kỹ thuật, thị trường và du lịch được kết nối chặt chẽ, mận hậu Sơn La sẽ có thêm điều kiện nâng cao giá trị, tăng thu nhập cho người dân và phát triển bền vững hơn.