Không nên mặc định thức ăn bị ẩm sau mưa chỉ cần phơi lại là có thể tiếp tục sử dụng an toàn. Điều quan trọng là phải kiểm tra mức độ biến đổi của thức ăn. Nếu đã xuất hiện nấm mốc, mùi lạ, đổi màu rõ rệt, thối hỏng hoặc có dấu hiệu ô nhiễm, cần loại bỏ thay vì cố tận dụng cho đàn bò.
Gia đình tôi có dự trữ cỏ khô và một số thức ăn cho đàn bò nhưng sau nhiều ngày mưa, một phần thức ăn bị hút ẩm, có chỗ đổi màu và xuất hiện mùi khác bình thường. Tôi thấy chưa hư hỏng hoàn toàn nên định đem phơi lại thật khô rồi tiếp tục cho bò ăn để tránh lãng phí. Thức ăn đã bị ẩm như vậy có nên tiếp tục sử dụng không?
Phân biệt thức ăn chỉ hút ẩm với thức ăn đã hư hỏng
Thức ăn khô được bảo quản không tốt trong thời gian mưa kéo dài có thể hút ẩm từ không khí hoặc tiếp xúc với nước. Nếu phát hiện sớm khi thức ăn mới tăng độ ẩm nhưng chưa xuất hiện mùi bất thường, nấm mốc hay dấu hiệu phân hủy, cần tách riêng để đánh giá và xử lý phù hợp.
Ngược lại, thức ăn đã mốc, có mùi lạ hoặc biến đổi rõ rệt không nên được coi là nguyên liệu bình thường chỉ vì sau khi phơi nhìn có vẻ khô trở lại. Làm khô không đồng nghĩa mọi nguy cơ phát sinh trong quá trình bảo quản ẩm đã được loại bỏ.
Không trộn thức ăn nghi hỏng với thức ăn tốt
Một sai lầm cần tránh là trộn phần thức ăn nghi bị mốc hoặc hư hỏng với thức ăn còn tốt để "pha loãng". Cách làm này có thể khiến toàn bộ khẩu phần bị ảnh hưởng và làm người nuôi khó kiểm soát lượng thức ăn không bảo đảm mà từng con tiếp nhận.
Thức ăn có dấu hiệu bất thường cần được tách riêng ngay khỏi kho thức ăn tốt. Đồng thời kiểm tra khu vực bảo quản để tìm vị trí dột, nước tạt, độ ẩm cao hoặc thức ăn đặt trực tiếp trên nền khiến tình trạng tương tự tiếp tục xảy ra.
Kiểm tra cả kho dự trữ sau mưa
Không chỉ kiểm tra phần thức ăn đã nhìn thấy bị ẩm. Người nuôi nên rà soát toàn bộ lượng thức ăn dự trữ, nhất là lớp nằm sát nền, sát tường, dưới vị trí mái có khả năng dột hoặc bên trong những bao đã hút ẩm.
Kho cần khô, thông thoáng và hạn chế nước mưa xâm nhập. Thức ăn nên được kê khỏi nền và bố trí để có thể kiểm tra thường xuyên. Khi phát hiện một phần bị hỏng, cần loại bỏ đúng cách, không để vật nuôi tiếp cận phần thức ăn đã thải bỏ.
Không tự dùng thuốc để "phòng" hậu quả
Nếu bò vẫn khỏe mạnh và chưa ăn thức ăn nghi hỏng, không cần tự sử dụng thuốc hoặc kháng sinh để phòng bệnh. Biện pháp quan trọng là loại bỏ nguồn thức ăn không an toàn, cung cấp khẩu phần và nước uống bảo đảm, đồng thời tiếp tục theo dõi đàn.
Nếu bò đã ăn thức ăn nghi hỏng, cần quan sát khả năng ăn, nhai lại, vận động, phân và các biểu hiện bất thường. Không tự kết luận nguyên nhân hoặc điều trị theo kinh nghiệm khi chưa có đánh giá chuyên môn.
Khi nào cần báo cán bộ chuyên môn?
Nếu sau khi ăn thức ăn nghi hỏng, bò bỏ ăn, giảm nhai lại, chướng bụng, tiêu chảy, run, đi đứng bất thường, suy yếu hoặc nhiều con xuất hiện biểu hiện tương tự, cần ngừng ngay nguồn thức ăn nghi ngờ và liên hệ cán bộ thú y để kiểm tra. Không tiếp tục cho ăn thử với mục đích xác định thức ăn có thực sự gây vấn đề hay không.
Tóm lại, thức ăn cho bò bị ẩm sau mưa không nên được xử lý theo nguyên tắc cứ phơi khô lại là dùng được. Cần kiểm tra kỹ tình trạng thực tế; thức ăn đã mốc, có mùi lạ, đổi màu hoặc hư hỏng phải được loại bỏ. Chủ động bảo vệ kho thức ăn khô ráo và dự trữ nguồn thức ăn an toàn hiệu quả hơn nhiều so với cố tận dụng thức ăn đã có dấu hiệu mất chất lượng.