Sau mưa lớn, nước ao nuôi tôm thường bị phân tầng, độ mặn và độ pH có thể giảm nhanh, trong khi lượng oxy hòa tan xuống thấp. Tôm nổi gần mặt nước, tập trung quanh quạt hoặc bờ ao là dấu hiệu cần xử lý khẩn trương. Tuy nhiên, người nuôi không nên rải vôi theo kinh nghiệm khi chưa kiểm tra các chỉ tiêu môi trường, bởi sử dụng sai loại hoặc sai lượng có thể khiến tôm bị sốc thêm.

• Nắng nóng kéo dài, nguy cơ bệnh hoại tử gan tụy cấp trên tôm gia tăng ở Tây Nam Bộ
• Nắng nóng xen mưa trái mùa, nguy cơ bệnh đốm trắng trên tôm nuôi tại Sóc Trăng gia tăng
• Làm thế nào để xử lý thuốc trừ sâu tồn lưu trong ao nuôi tôm?

Cà Mau

Sau trận mưa kéo dài, sáng sớm tôi thấy tôm tập trung gần mặt nước và khu vực quạt nước. Nước ao nhạt màu hơn, tôm ăn yếu nhưng chưa xuất hiện tình trạng chết. Tôi có nên rải vôi ngay để nâng độ pH và ổn định nước ao hay không?

Người nuôi chưa nên rải vôi ngay khi chưa đo độ pH, độ kiềm, độ mặn và lượng oxy hòa tan. Tôm nổi đầu sau mưa có thể liên quan đến thiếu oxy, nước bị phân tầng hoặc các chỉ tiêu môi trường thay đổi đột ngột. Rải vôi theo cảm tính không giải quyết được tình trạng thiếu oxy và có thể làm môi trường biến động mạnh hơn.

Việc cần làm đầu tiên là vận hành toàn bộ quạt nước và hệ thống sục khí, đặc biệt tại khu vực tôm đang tập trung. Đồng thời, tạm dừng hoặc giảm lượng thức ăn, quan sát khả năng bơi và phản ứng của tôm. Trung tâm Khuyến nông Quốc gia khuyến cáo tăng thời gian chạy quạt, giảm thức ăn khi mưa lớn và chỉ cho ăn trở lại bình thường sau khi môi trường ao đã ổn định.

Có nên xả nước trên mặt ao?

Nếu mực nước ao tăng cao sau mưa, người nuôi có thể xả từ từ lớp nước ngọt trên bề mặt qua hệ thống thoát tràn. Không tháo nước quá nhanh hoặc xả sâu xuống tầng nước bên dưới vì có thể khiến tôm tiếp tục bị sốc.

Cổng thông tin điện tử tỉnh Cà Mau hướng dẫn xả bớt nước tầng mặt khi nước ao tăng cao, qua đó hạn chế độ mặn giảm đột ngột, đồng thời phòng nguy cơ nước tràn bờ hoặc làm hư hỏng cống. Bờ ao cũng cần được kiểm tra để ngăn nước mưa từ bên ngoài cuốn đất, chất thải và mầm bệnh chảy vào khu vực nuôi.

Sau khi xả nước, cần tiếp tục chạy quạt để phá vỡ sự phân tầng và đưa oxy xuống tầng đáy. Không tự ý cấp trực tiếp nước chưa xử lý từ sông, kênh hoặc vuông nuôi khác vào ao đang có tôm.

Khi nào có thể sử dụng vôi?

Vôi hoặc khoáng chỉ nên được sử dụng sau khi kết quả đo cho thấy độ pH hoặc độ kiềm giảm. Đối với ao nuôi tôm thẻ chân trắng thâm canh, Trung tâm Khuyến nông Quốc gia đưa ra khoảng tham khảo gồm độ pH từ 7,0 đến 8,2, độ kiềm từ 120 đến 180 miligam trên lít và độ mặn từ 15 đến 20 phần nghìn. Các chỉ số thực tế vẫn phải được điều chỉnh theo tuổi tôm, mật độ nuôi và điều kiện từng ao.

Người nuôi cần lựa chọn loại vôi phù hợp với mục tiêu xử lý, sử dụng đúng lượng theo kết quả đo và hướng dẫn của cán bộ kỹ thuật. Không đổ vôi tập trung tại một vị trí hoặc tăng liều với mong muốn nâng độ pH thật nhanh.

Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau khuyến cáo các hộ nuôi chủ động gia cố bờ ao, duy trì hệ thống thoát nước mặt và theo dõi chặt chẽ diễn biến thời tiết trong giai đoạn mưa chuyển mùa.

Khi nào cần báo cơ quan chuyên môn?

Sau khi tăng cường oxy và ổn định nước, nếu tôm vẫn nổi đầu, bơi lờ đờ, giảm ăn mạnh, đổi màu cơ thể hoặc bắt đầu chết, người nuôi cần lấy mẫu nước, mẫu tôm và liên hệ cán bộ thủy sản tại địa phương. Không tự ý sử dụng kháng sinh, hóa chất hoặc các sản phẩm không rõ thành phần.

Những ao gần thời điểm thu hoạch cần được đánh giá sản lượng, sức khỏe tôm và chất lượng môi trường để cân nhắc thu tỉa, giảm mật độ. Việc xử lý sớm dựa trên kết quả đo sẽ an toàn hơn so với sử dụng vôi hoặc hóa chất đồng loạt theo kinh nghiệm.