Từ giấc mơ viễn tưởng nuôi cá vược trên Mặt Trăng đến dự án thí nghiệm không gian

Một nhóm nhà khoa học quốc tế đang thử nghiệm mô hình nuôi cá vược trong môi trường giả lập Mặt Trăng, đặt nền móng cho tham vọng xây dựng hệ sinh thái khép kín ngoài Trái Đất. Trong một phòng thí nghiệm tại châu Âu, những bể nước được bao quanh bởi hệ thống ánh sáng nhân tạo và kiểm soát khí hậu nghiêm ngặt. Bên trong, cá vược - loài cá có giá trị kinh tế cao - bơi lội trong môi trường được mô phỏng gần giống điều kiện phi trọng lực và thiếu oxy của Mặt Trăng.

• Lâm Đồng: Nuôi hiệu quả 3 giống thủy sản mới
• Tây Ninh: Tăng cường công tác bảo vệ và phát triển nguồn lợi thuỷ sản
• Khánh Hòa: Tăng cường quản lý nuôi trồng thủy sản

Đây là một phần trong dự án nghiên cứu do Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) phối hợp với các viện hải dương học thực hiện, nhằm phát triển hệ thống thực phẩm bền vững cho các sứ mệnh dài hạn ngoài không gian. Việc lựa chọn cá vược không phải ngẫu nhiên - chúng có khả năng thích nghi tốt, phát triển nhanh và thịt ngon, phù hợp để trở thành nguồn protein chính trong môi trường sống kín.

Thách thức môi trường phi truyền thống

Mặt Trăng không có bầu khí quyển, nhiệt độ dao động cực lớn, và hoàn toàn thiếu nước lỏng. Để nuôi được cá, các nhà khoa học phải tạo ra một hệ sinh thái nhân tạo, nơi nguồn nước, nhiệt độ, oxy và chất thải đều được tái chế. Cá không chỉ là thực phẩm, mà còn đóng vai trò trong chu trình sinh học khép kín: chất thải của chúng có thể được sử dụng để trồng rau trong các nhà kính đi kèm.

"Chúng tôi đang thiết lập mô hình nhỏ mô phỏng một trạm Mặt Trăng tương lai, nơi con người có thể sống và tự cung tự cấp. Cá vược là phần quan trọng trong chuỗi này", tiến sĩ Martin Lemoine - điều phối viên dự án cho biết.

Bước đầu triển vọng

Thí nghiệm ban đầu cho thấy cá vược có thể thích nghi với môi trường nhân tạo có mức trọng lực mô phỏng 1/6 Trái Đất. Tuy nhiên, nhiều vấn đề vẫn đang được nghiên cứu, như ảnh hưởng dài hạn của vi trọng lực đến phát triển cơ và hệ tiêu hóa của cá, cũng như chi phí vận chuyển trứng cá hoặc ấu trùng từ Trái Đất lên Mặt Trăng.

Dự kiến trong vòng 5 năm tới, mô hình thử nghiệm sẽ được chuyển sang môi trường vi trọng lực trên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) để đánh giá thêm tính khả thi.

Từ nuôi cá đến kiến tạo sự sống ngoài hành tinh

Việc nuôi cá trên Mặt Trăng không chỉ nhằm phục vụ các phi hành gia. Về lâu dài, nếu con người xây dựng được khu định cư trên thiên thể này, việc phát triển nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản sẽ là điều bắt buộc. Kế hoạch nuôi cá vược, vì vậy, có thể được xem là một bước đi nhỏ cho sinh học, nhưng là bước tiến lớn cho việc định cư ngoài Trái Đất.

"Chúng ta không thể sống mãi nhờ đồ hộp hay thực phẩm khô từ Trái Đất. Nếu muốn tồn tại ngoài hành tinh, con người phải học cách mang theo sự sống và duy trì nó", tiến sĩ Lemoine chia sẻ.

Tổng hợp: Tiến Dũng
Nguồn: thannong.net