Tuyên Quang đang triển khai mô hình liên kết trồng dứa trên những diện tích chè năng suất thấp tại xã Sơn Dương. Với quy mô hơn 25 héc-ta, mô hình có sự tham gia của Hợp tác xã Dịch vụ, Thương mại Nông lâm nghiệp Farm và Công ty cổ phần thực phẩm xuất khẩu Đồng Giao. Cây dứa được kỳ vọng mở thêm hướng chuyển đổi cây trồng, nâng thu nhập cho nông dân vùng đất đồi.
Chuyển đổi diện tích chè năng suất thấp
Theo Trung tâm Khuyến nông Quốc gia, trên những diện tích đất trồng chè năng suất thấp, xã Sơn Dương đang phối hợp với Công ty cổ phần thực phẩm xuất khẩu Đồng Giao, tỉnh Ninh Bình triển khai mô hình liên kết trồng dứa với diện tích hơn 25 héc-ta. Thông tin được cập nhật ngày 16/07/2026.
Từ cuối năm 2025, tại một số thôn trên địa bàn xã Sơn Dương, nhiều hộ dân là thành viên Hợp tác xã Dịch vụ, Thương mại Nông lâm nghiệp Farm đã chuyển đổi diện tích chè già cỗi sang trồng dứa. Việc chuyển đổi được thực hiện theo hướng bài bản, từ lựa chọn giống, cải tạo đất đến áp dụng quy trình kỹ thuật chăm sóc, có doanh nghiệp tham gia liên kết bao tiêu sản phẩm.
Cách làm này phù hợp với những vùng chè đã già cỗi, năng suất thấp, thu nhập bấp bênh. Khi chuyển đổi cây trồng, yêu cầu quan trọng là phải đánh giá kỹ đất đai, khí hậu, khả năng chăm sóc và đầu ra thị trường để tránh sản xuất tự phát.
Cây dứa phù hợp với điều kiện đất đồi
Qua khảo sát tại một số địa phương có điều kiện tương đồng, cây dứa được đánh giá có khả năng đạt năng suất bình quân từ 45 - 60 tấn mỗi héc-ta. Với giá thu mua ổn định, mức thu nhập ước đạt từ 120 - 150 triệu đồng mỗi héc-ta mỗi năm, cao hơn nhiều so với một số cây trồng trước đây trên cùng chân đất.
Đây là cơ sở để địa phương và hợp tác xã lựa chọn dứa làm cây chuyển đổi trên diện tích chè kém hiệu quả. Dứa là cây có khả năng thích nghi với đất đồi, nếu được trồng đúng mật độ, chăm sóc tốt và quản lý cỏ dại, dinh dưỡng, sâu bệnh phù hợp.
Tuy nhiên, hiệu quả kinh tế không chỉ phụ thuộc vào năng suất. Người dân cần tuân thủ quy trình kỹ thuật, chọn giống bảo đảm chất lượng, chăm sóc đồng đều và phối hợp với hợp tác xã để bảo đảm sản lượng, chất lượng theo yêu cầu của doanh nghiệp thu mua.
Hình thành vùng sản xuất tập trung khoảng 15 héc-ta
Đến thời điểm công bố thông tin, toàn bộ thành viên Hợp tác xã Dịch vụ, Thương mại Nông lâm nghiệp Farm đã chuyển đổi với tổng diện tích khoảng 15 héc-ta. Cây dứa sinh trưởng, phát triển tốt và bước đầu thích nghi với điều kiện tự nhiên của xã Sơn Dương.
Việc các hộ cùng chuyển đổi trong một tổ chức hợp tác xã giúp hình thành vùng sản xuất tập trung, thuận lợi hơn cho hướng dẫn kỹ thuật, kiểm tra đồng ruộng, tổ chức vật tư đầu vào và kết nối tiêu thụ. So với từng hộ trồng nhỏ lẻ, sản xuất tập trung giúp tạo khối lượng hàng hóa lớn hơn, có chất lượng đồng đều hơn và dễ đáp ứng hợp đồng bao tiêu.
Mô hình cũng tạo tiền đề để địa phương mở rộng quy mô trong thời gian tới. Tuy nhiên, việc nhân rộng cần được thực hiện theo từng bước, dựa trên kết quả sinh trưởng, năng suất, chi phí thực tế và khả năng thu mua ổn định của doanh nghiệp.
Liên kết bao tiêu giúp nông dân yên tâm sản xuất
Trước khi triển khai mô hình, xã Sơn Dương đã làm việc với Công ty cổ phần thực phẩm xuất khẩu Đồng Giao nhằm khảo sát, đánh giá tiềm năng phát triển cây dứa trên địa bàn. Đoàn đã kiểm tra thực địa tại các khu vực trồng dứa, đánh giá độ pH đất, quá trình sinh trưởng của cây, điều kiện khí hậu và các yếu tố kỹ thuật để làm cơ sở phát triển mô hình liên kết.
Liên kết sản xuất và bảo đảm đầu ra có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh giá nhiều loại nông sản biến động. Khi có doanh nghiệp bao tiêu, nông dân yên tâm hơn khi chuyển đổi sang cây trồng mới, còn doanh nghiệp có cơ hội xây dựng vùng nguyên liệu ổn định phục vụ chế biến và xuất khẩu.
Trong thời gian tới, xã Sơn Dương cần tiếp tục theo dõi khả năng sinh trưởng của cây dứa, đánh giá hiệu quả từng vùng đất và củng cố vai trò của hợp tác xã trong điều phối sản xuất. Nếu mô hình đạt kết quả tốt, đây có thể trở thành hướng chuyển đổi phù hợp cho những diện tích chè già cỗi, góp phần nâng thu nhập và thay đổi phương thức sản xuất nông nghiệp tại địa phương.