Xã Thượng Sơn, tỉnh Tuyên Quang đã công bố dịch tả lợn châu Phi tại thôn Lùng Vùi sau khi mẫu bệnh phẩm lấy tại hộ ông Triệu Quầy Thim có kết quả dương tính với vi rút gây bệnh. Quyết định được ban hành ngày 08/08/2026 và đăng tải ngày 10/08/2026, xác định vùng dịch, vùng uy hiếp, vùng đệm và các biện pháp phòng chống dịch bắt buộc.
Mẫu xét nghiệm dương tính tại thôn Lùng Vùi
Quyết định của Ủy ban nhân dân xã Thượng Sơn căn cứ Phiếu trả lời kết quả xét nghiệm số 13184/CĐXN1-CĐ ngày 08/08/2026 của Trung tâm Chẩn đoán và Xét nghiệm Thú y Trung ương I. Mẫu xét nghiệm được lấy tại hộ gia đình ông Triệu Quầy Thim, thôn Lùng Vùi, xã Thượng Sơn và có 01 mẫu dương tính với vi rút gây bệnh dịch tả lợn châu Phi.
Từ căn cứ này, xã Thượng Sơn công bố dịch bệnh dịch tả lợn châu Phi trên địa bàn thôn Lùng Vùi kể từ ngày 08/08/2026. Nguồn công khai chưa nêu tổng đàn lợn của hộ, số con mắc bệnh, số con chết, số con phải tiêu hủy hoặc khối lượng tiêu hủy. Vì vậy, thông tin chắc chắn tại thời điểm này là địa phương đã công bố dịch trên cơ sở mẫu xét nghiệm dương tính, không nên suy rộng thành số liệu thiệt hại cụ thể khi văn bản chưa công bố.
Vùng uy hiếp và vùng đệm đã được xác định
Theo quyết định, vùng dịch là thôn Lùng Vùi, xã Thượng Sơn. Vùng uy hiếp gồm thôn Bản Khoéc và thôn Vằng Luông. Vùng đệm gồm các thôn Nặm Am, Trung Sơn, Bó Đướt, Cao Bành và Đán Khao. Việc phân vùng này giúp chính quyền cơ sở áp dụng biện pháp kiểm soát theo từng mức nguy cơ, từ ổ dịch đã xác nhận đến các khu vực có khả năng bị ảnh hưởng.
Với vùng dịch, trọng tâm là khoanh vùng, khử trùng, kiểm soát vận chuyển và xử lý đúng quy định. Với vùng uy hiếp, cần giám sát chặt đàn lợn, kiểm tra hoạt động mua bán, giết mổ, vận chuyển lợn và sản phẩm từ lợn. Với vùng đệm, nhiệm vụ quan trọng là tuyên truyền, vệ sinh chuồng trại, phát hiện sớm dấu hiệu bất thường để không để mầm bệnh lan sang các thôn chưa có dịch.
Tạm dừng mua bán, vận chuyển lợn ra vào vùng dịch
Trong thời gian có dịch, xã Thượng Sơn yêu cầu tạm dừng các hoạt động mua bán, vận chuyển gia súc cảm nhiễm với bệnh dịch tả lợn châu Phi và các sản phẩm của lợn ra, vào vùng dịch theo quy định. Quyết định cũng yêu cầu kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm các trường hợp mua bán, vận chuyển, giết mổ lợn bệnh, lợn chết gây nguy cơ lây lan dịch bệnh.
Đây là mắt xích then chốt trong khống chế dịch, bởi vi rút có thể phát tán qua lợn bệnh, sản phẩm từ lợn, phương tiện vận chuyển, dụng cụ chăn nuôi, chất thải và người ra vào khu vực chuồng trại. Hộ chăn nuôi ở thôn Lùng Vùi và các thôn lân cận cần giữ nguyên hiện trạng đàn lợn nghi bệnh, không tự bán chạy, không tự giết mổ, không đưa lợn sang địa bàn khác khi chưa có hướng dẫn của cơ quan chuyên môn.
Thực hiện nghiêm nguyên tắc "5 không"
Quyết định công bố dịch yêu cầu thực hiện nghiêm nguyên tắc "5 không": không giấu dịch; không mua bán, vận chuyển lợn bệnh, lợn chết; không giết mổ, tiêu thụ thịt lợn bệnh, thịt lợn chết; không vứt lợn chết ra môi trường; không sử dụng thức ăn dư thừa cho lợn ăn khi chưa qua xử lý nhiệt.
Người chăn nuôi cần theo dõi đàn lợn hằng ngày, chú ý các biểu hiện bất thường như sốt, bỏ ăn, yếu nhanh, nằm tụm, da đổi màu hoặc chết bất thường. Khi phát hiện dấu hiệu nghi bệnh, hộ nuôi phải báo ngay trưởng thôn, chính quyền xã, thú y cơ sở hoặc đơn vị chuyên môn để được kiểm tra, lấy mẫu và hướng dẫn xử lý. Việc khai báo sớm giúp giảm nguy cơ lây lan, đồng thời bảo vệ các hộ chăn nuôi còn lại trong vùng uy hiếp và vùng đệm.
Khử trùng ổ dịch liên tục trong 3 tuần
Đối với vùng có dịch, xã Thượng Sơn yêu cầu tổng vệ sinh, khử trùng, tiêu độc liên tục 01 lần/ngày trong tuần đầu tiên và 03 lần/tuần trong 2 tuần tiếp theo. Phòng Kinh tế được giao phối hợp các đơn vị liên quan triển khai công tác chống dịch, tập trung nguồn lực để bao vây, khống chế, dập dịch, không để lây lan diện rộng, giảm tối đa thiệt hại về kinh tế và môi trường chăn nuôi.
Các thôn chưa có dịch được yêu cầu khẩn trương kiểm tra, giám sát phòng trừ bệnh dịch tả lợn châu Phi, không để lây nhiễm vào địa phương và chủ động xử lý kịp thời nếu dịch xảy ra. Phòng Văn hóa xã hội tăng cường thông tin tuyên truyền để người dân nắm được diễn biến dịch bệnh và biện pháp kỹ thuật phòng chống dịch. Công an xã thường xuyên tuần tra, xử lý vi phạm và hỗ trợ chính quyền, cơ quan thú y trong quá trình xử lý ổ dịch.
Nhiệm vụ trước mắt của xã Thượng Sơn là kiểm soát chặt ổ dịch tại thôn Lùng Vùi, giám sát thôn Bản Khoéc, thôn Vằng Luông và duy trì khử trùng theo đúng tần suất. Người chăn nuôi cần giữ chuồng trại sạch, kiểm soát người ra vào, khai báo sớm khi đàn lợn có dấu hiệu bất thường và tuyệt đối không đưa lợn, sản phẩm từ lợn ra khỏi vùng dịch khi chưa được phép.