Tuyên Quang đang hỗ trợ nông dân xã Thái Bình cải tạo vườn nhãn hiện có bằng kỹ thuật ghép giống nhãn Ánh Vàng 205. Lớp tập huấn do Trung tâm Khuyến nông Quốc gia phối hợp với Viện Nghiên cứu Rau quả tổ chức, có khoảng 130 hộ trồng nhãn tham gia, hướng tới thay thế vườn nhãn già cỗi, năng suất thấp bằng giống có chất lượng, mẫu mã và hiệu quả kinh tế cao hơn.
Một ngày tập huấn cho khoảng 130 hộ trồng nhãn
Theo Trung tâm Khuyến nông Quốc gia, lớp tập huấn "Kỹ thuật ghép cải tạo nhãn Ánh Vàng 205" được tổ chức cho các hộ trồng nhãn trên địa bàn xã Thái Bình, tỉnh Tuyên Quang. Chương trình diễn ra trong 1 ngày, với sự tham gia của khoảng 130 hộ nông dân trồng nhãn.
Điểm đáng chú ý của lớp học là nội dung tập trung trực tiếp vào nhu cầu cải tạo vườn nhãn hiện có, thay vì chỉ giới thiệu giống mới theo hướng chung. Ở nhiều vùng cây ăn quả, vườn nhãn lâu năm thường gặp tình trạng cây già, tán rối, năng suất giảm, chất lượng quả không đồng đều và khó đáp ứng yêu cầu tiêu thụ hiện nay.
Vì vậy, ghép cải tạo là hướng đi phù hợp để tận dụng bộ rễ, thân gốc sẵn có, rút ngắn thời gian chuyển đổi so với trồng mới hoàn toàn. Nếu thực hiện đúng kỹ thuật, người dân có thể từng bước trẻ hóa vườn cây, nâng chất lượng quả và giảm rủi ro trong quá trình chuyển đổi giống.
Quy trình ghép được hướng dẫn từ cây gốc đến mắt ghép
Nội dung tập huấn tập trung vào quy trình kỹ thuật ghép cải tạo giống nhãn Ánh Vàng 205 trên các vườn nhãn hiện có. Người dân được hướng dẫn từ khâu lựa chọn cây, cưa đốn cây gốc ghép, chuẩn bị mắt ghép, kỹ thuật ghép đến chăm sóc sau ghép để nâng cao tỷ lệ sống, khả năng sinh trưởng và hiệu quả sản xuất.
Đây là chuỗi kỹ thuật đòi hỏi sự chính xác cao. Nếu chọn cây gốc không phù hợp, cưa đốn sai thời điểm hoặc mắt ghép chưa đạt chất lượng, khả năng liền ghép và bật chồi sẽ giảm. Sau ghép, cây cũng cần được che chắn, giữ ẩm, phòng trừ sâu bệnh và tỉa bỏ chồi vượt để mầm ghép phát triển thuận lợi.
Đối với nông dân, việc nắm chắc từng thao tác có ý nghĩa quyết định. Ghép cải tạo không chỉ là cắt cành rồi ghép mắt, mà là một quy trình chăm sóc liên tục, trong đó sai sót nhỏ ở giai đoạn đầu có thể ảnh hưởng đến cả vụ sau.
Thực hành tại hiện trường giúp nông dân dễ làm theo
Các chuyên gia của Viện Nghiên cứu Rau quả đã trực tiếp hướng dẫn thực hành tại hiện trường và giải đáp những khó khăn, vướng mắc của nông dân trong quá trình áp dụng kỹ thuật. Hình thức này giúp người học quan sát rõ cách chọn cành ghép, chuẩn bị dụng cụ, thao tác ghép và chăm sóc sau ghép.
Với cây ăn quả lâu năm, tập huấn tại hội trường thường khó giúp người dân hình dung đầy đủ. Khi được thực hành ngay trên vườn, nông dân có thể so sánh trực tiếp giữa cành đạt yêu cầu và cành chưa phù hợp, giữa vết cắt đúng và vết cắt dễ gây tổn thương cây.
Cách "cầm tay chỉ việc" cũng tạo điều kiện để cán bộ kỹ thuật phát hiện những thói quen chưa đúng trong sản xuất. Từ đó, khuyến cáo được điều chỉnh sát thực tế hơn, giúp người dân tự tin áp dụng trên vườn nhà sau khi lớp học kết thúc.
Từng bước xây dựng vùng nhãn chất lượng
Đại diện lãnh đạo xã Thái Bình nhấn mạnh việc chuyển giao kỹ thuật ghép cải tạo sẽ từng bước thay thế các vườn nhãn già cỗi, năng suất thấp bằng giống nhãn Ánh Vàng 205 có năng suất cao, chất lượng tốt, mẫu mã đẹp, góp phần nâng giá trị sản phẩm và tăng thu nhập cho người dân.
Sau lớp tập huấn, các hộ được trang bị kiến thức và kỹ năng thực hành để chủ động áp dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, từng bước hình thành vùng trồng nhãn chất lượng, phát triển hiệu quả và bền vững. Trung tâm Khuyến nông Quốc gia cũng sẽ tiếp tục phối hợp với Viện Nghiên cứu Rau quả, Trung tâm Khuyến nông tỉnh Tuyên Quang và chính quyền địa phương theo dõi, hướng dẫn kỹ thuật, đánh giá hiệu quả mô hình và hỗ trợ phát triển thương hiệu khi đủ điều kiện.
Trong thời gian tới, Tuyên Quang cần tiếp tục rà soát diện tích nhãn già cỗi, lựa chọn hộ đủ điều kiện tham gia ghép cải tạo và theo dõi tỷ lệ sống sau ghép. Khi kỹ thuật được áp dụng đồng đều, vùng nhãn Thái Bình sẽ có thêm nền tảng để nâng chất lượng, ổn định sản xuất và tăng giá trị cây ăn quả địa phương.