Quýt hồng Lai Vung là đặc sản cây ăn quả nổi tiếng của tỉnh Đồng Tháp, gắn với vùng đất ven sông có truyền thống trồng quýt từ đầu thế kỷ XX. Quả khi chín nổi bật với lớp vỏ mỏng chuyển màu vàng cam đến hồng cam, kích thước tương đối lớn, ít hạt, nhiều nước và vị ngọt thanh. Sau giai đoạn nhiều vườn bị suy giảm bởi bệnh vàng lá, thối rễ, vùng quýt đang từng bước phục hồi bằng cải tạo đất, canh tác theo hướng hữu cơ và quản lý sức khỏe cây, đồng thời mở thêm giá trị từ quýt chậu, bán hàng hiện đại và du lịch nông nghiệp.

Cam sành Hàm Yên là đặc sản cây ăn quả lâu đời của vùng Hàm Yên, tỉnh Tuyên Quang, nổi bật với lớp vỏ khi chín chuyển màu vàng cam đậm, hương tinh dầu đặc trưng, múi nhiều nước và vị ngọt thanh xen chua nhẹ. Từ những vườn cam gắn với sinh kế của đồng bào vùng núi, sản phẩm đã được bảo hộ chỉ dẫn địa lý "Hàm Yên", từng bước áp dụng VietGAP, sản xuất hữu cơ và truy xuất nguồn gốc. Đến năm 2026, khi nhiều vườn cây có nguy cơ già hóa và dịch bệnh tiếp tục đặt ra thách thức, địa phương đang chú trọng hơn đến cây giống sạch bệnh để bảo vệ nền tảng của vùng cam đặc sản.

Mắc ca Lạng Sơn đang từ một cây trồng được thử nghiệm trên vùng đồi núi trở thành ngành hàng nông nghiệp có quy mô ngày càng rõ nét của tỉnh Lạng Sơn. Quả mắc ca khi già chứa hạt được bao bọc bởi lớp vỏ cứng, phần nhân bên trong có màu trắng kem, kết cấu giòn và vị béo đặc trưng sau chế biến. Đến tháng 08/2026, toàn tỉnh có khoảng 1.300 ha mắc ca, trong đó khoảng 300 ha đã cho thu hoạch, sản lượng trên 322 tấn; cùng với vùng nguyên liệu, hệ thống giống, cơ sở chế biến và sản phẩm OCOP đang từng bước hình thành để đưa giá trị của cây mắc ca vượt khỏi khâu bán hạt tươi.

Hồng không hạt Bắc Kạn là đặc sản lâu đời của vùng phía bắc tỉnh Thái Nguyên, nổi bật với quả không có hạt, thịt vàng sáng, khi xử lý hết chát cho vị ngọt dịu đến ngọt đậm và độ giòn đặc trưng. Cây hồng đã gắn với vùng đất Bắc Kạn cũ hơn 100 năm, từng bước hình thành các vùng sản xuất hàng hóa quanh Ba Bể, Chợ Đồn và Ngân Sơn trước sắp xếp hành chính. Từ giống cây bản địa trong vườn nhà và trên các triền đồi, hồng không hạt đã được bảo hộ chỉ dẫn địa lý "Bắc Kạn", phát triển tem truy xuất, sản xuất an toàn và tiếp tục được phục tráng, nhân giống bằng khoa học công nghệ trong năm 2026.

Sâm Ngọc Linh là đặc sản dược liệu nổi tiếng của vùng núi Ngọc Linh, hiện trải rộng trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi và thành phố Đà Nẵng, gắn với những khu rừng núi cao có điều kiện sinh thái đặc thù. Cây sinh trưởng chậm dưới tán rừng, phần thân rễ và củ được tạo thành qua nhiều năm, khiến giá trị của sản phẩm không chỉ nằm ở nguồn gen mà còn ở thời gian chăm sóc, môi trường sinh trưởng và khả năng xác nhận nguồn gốc. Từ cây dược liệu bản địa gắn với cộng đồng vùng núi, Sâm Ngọc Linh đã được bảo hộ chỉ dẫn địa lý và đang bước vào giai đoạn phát triển vùng nguyên liệu đi cùng kiểm soát giống, phân tích ADN, chế biến sâu và chống hàng giả.

Trà hoa vàng Ba Chẽ là đặc sản nông nghiệp gắn với vùng núi xã Ba Chẽ, tỉnh Quảng Ninh, nơi loài cây bản địa từng mọc tự nhiên dưới tán rừng, ven khe và lạch trước khi được người dân gây trồng thành vùng nguyên liệu. Điểm nổi bật nhất của cây là những bông hoa màu vàng tươi tự nhiên, được thu hái và chế biến thành trà có giá trị cao. Từ một nguồn dược liệu bản địa từng đứng trước nguy cơ suy giảm, trà hoa vàng đã trở thành cây trồng tạo sinh kế, hình thành sản phẩm Chương trình Mỗi xã một sản phẩm và mở rộng giá trị thông qua chế biến, thương mại điện tử cùng câu chuyện du lịch vùng cao.

Nếp Tan Tú Lệ là đặc sản nổi tiếng của xã Tú Lệ, tỉnh Lào Cai, gắn với thung lũng ruộng lúa nằm giữa những dãy núi cao của vùng Tây Bắc. Hạt gạo nếp có hương thơm tự nhiên, khi đồ thành xôi cho độ dẻo, mềm, vị ngọt và béo nhẹ; lúa non còn là nguyên liệu làm nên cốm Tú Lệ. Từ giống lúa bản địa gắn với đời sống người Thái, nếp Tan đã trở thành sản phẩm hàng hóa, được bảo hộ nhãn hiệu tập thể và ngày càng kết nối với Chương trình Mỗi xã một sản phẩm, chế biến đặc sản cùng du lịch mùa lúa.

Hành tím Vĩnh Châu là đặc sản nông nghiệp nổi tiếng của vùng ven biển thành phố Cần Thơ, nổi bật với lớp vỏ tím đỏ, củ chắc, tép lớn, mùi thơm dịu và vị cay vừa phải. Trên vùng đất chịu ảnh hưởng của điều kiện ven biển, người dân đã phát triển cây hành thành một ngành hàng quan trọng, tạo sinh kế cho nhiều hộ sản xuất. Từ củ hành tươi quen thuộc trong gian bếp, hành tím Vĩnh Châu hiện được bảo hộ chỉ dẫn địa lý, phát triển truy xuất nguồn gốc, mở rộng chế biến và tìm kiếm những kênh thị trường có giá trị cao hơn.

Tương Bần là đặc sản nổi tiếng của phường Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên, được tạo nên từ những nguyên liệu quen thuộc của đồng bằng Bắc Bộ như đậu tương, gạo nếp và muối qua quá trình ủ, lên men tự nhiên. Thành phẩm có màu vàng nâu đến nâu óng, mùi thơm đặc trưng, vị đậm nhưng hài hòa giữa vị mặn, ngọt và vị bùi của đậu tương. Trải qua hàng trăm năm, nghề làm tương không chỉ tạo sinh kế mà còn lưu giữ tri thức chế biến truyền thống, hình thành nhãn hiệu tập thể và trở thành một phần trong không gian văn hóa làng nghề của Hưng Yên.

Mật ong bạc hà Mèo Vạc là đặc sản nổi bật của vùng Cao nguyên đá Đồng Văn, nay thuộc tỉnh Tuyên Quang, được tạo nên từ nguồn mật của hoa bạc hà dại nở trên những triền núi đá vào những tháng cuối năm. Mật có màu từ vàng đỏ đến vàng chanh, vị ngọt mát, dịu và không khé, mang những đặc điểm gắn trực tiếp với nguồn hoa và điều kiện tự nhiên vùng cao. Từ nghề nuôi ong theo mùa của đồng bào địa phương, sản phẩm đã được bảo hộ chỉ dẫn địa lý "Mèo Vạc", phát triển thành hàng hóa có giá trị và đang được tăng cường quản lý thương hiệu, truy xuất nguồn gốc để hạn chế hàng giả.

Dừa sáp Cầu Kè là đặc sản nổi tiếng của vùng Cầu Kè, tỉnh Vĩnh Long, khác biệt với dừa thông thường bởi lớp cơm dày, mềm dẻo, lượng nước ít và có độ sệt cùng vị béo đặc trưng. Trải qua khoảng một thế kỷ hiện diện tại vùng đất từng thuộc tỉnh Trà Vinh, loại dừa đặc biệt này đã trở thành sản vật gắn với sinh kế nhà vườn và văn hóa ẩm thực địa phương. Từ quả tươi có giá trị cao, dừa sáp đang mở rộng sang nhiều sản phẩm chế biến, du lịch trải nghiệm và được bảo vệ bằng chỉ dẫn địa lý "Trà Vinh".