Thời tiết khu vực Nam Đồng bằng sông Hồng những ngày gần đây duy trì trạng thái âm u, mưa nhỏ rải rác vào sáng sớm và đêm, độ ẩm không khí cao. Điều kiện này đang tạo môi trường thuận lợi cho bệnh đạo ôn phát sinh trên trà lúa Đông Xuân giai đoạn đẻ nhánh.
Tại nhiều cánh đồng sản xuất tập trung thuộc khu vực ven biển và nội đồng vùng phía Nam Đồng bằng sông Hồng, nông dân ghi nhận xuất hiện rải rác vết bệnh trên lá lúa non. Khi nhiệt độ dao động khoảng 18 - 25 độ C kết hợp sương mù buổi sáng, bào tử nấm dễ phát tán theo gió và bám trên bề mặt lá.
Vết bệnh ban đầu chỉ là chấm nhỏ màu xám xanh, sau đó lan rộng thành hình thoi, viền nâu, giữa màu xám tro. Nếu ruộng bón thừa đạm, gieo cấy dày hoặc giữ nước không ổn định, bệnh có thể lây lan nhanh chỉ trong vài ngày. Khi bước sang giai đoạn làm đòng, nếu không kiểm soát tốt, nguy cơ đạo ôn cổ bông sẽ làm lép hạt và giảm mạnh năng suất.
Tuy nhiên, nền nhiệt không quá thấp và xuất hiện những khoảng nắng gián đoạn giữa các đợt mưa lại là yếu tố tích cực nếu người dân quản lý tốt dinh dưỡng và nước tưới. Những ruộng bón phân cân đối, tăng cường kali và hạn chế đạm muộn thường có sức chống chịu tốt hơn. Ánh nắng ngắn ngày giúp mặt lá khô nhanh, hạn chế sự phát triển của sợi nấm.
Nguy cơ cao hiện tập trung ở các trà lúa đẻ nhánh muộn, sử dụng giống mẫn cảm và những chân ruộng trũng, thoát nước kém. Việc thăm đồng thường xuyên trong giai đoạn này có ý nghĩa quyết định. Khi phát hiện vết bệnh chớm xuất hiện, cần xử lý sớm theo khuyến cáo kỹ thuật, tránh phun tràn lan khi chưa có áp lực bệnh rõ ràng.
Nếu trạng thái mưa ẩm tiếp tục duy trì trong 1 - 2 tuần tới, áp lực bệnh đạo ôn tại khu vực Nam Đồng bằng sông Hồng được dự báo còn gia tăng, đặc biệt trên diện tích gieo cấy muộn và ruộng bón phân mất cân đối.