Trong những ngày đầu xuân Tết Bính Ngọ 2026, một sự kiện đặc biệt đã thu hút giới yêu hoa và dư luận cả nước, hoa thủy tiên lần đầu tiên được trồng và nở hoa thành công ngay trên đất Việt Nam, do nỗ lực bền bỉ của một người đam mê hoa thủy tiên. Đây là bước tiến quan trọng sau hơn 100 năm phụ thuộc hoàn toàn vào giống ngoại nhập để chơi thủy tiên dịp Tết.

Người tiên phong và hành trình kỳ công

Tác giả của thành tựu này là anh Nguyễn Phúc Bính (49 tuổi, cư trú tại Hà Nội) - một người yêu hoa thủy tiên nhưng không đầu quân vào lĩnh vực chuyên môn. Trong quá khứ, toàn bộ củ giống thủy tiên tại Việt Nam phải nhập khẩu từ Trung Quốc và người chơi hoàn toàn bị động về giống, chất lượng và thời điểm xuống giống.

Từ năm 2024, anh Bính đã dành nhiều thời gian tự học, nghiên cứu và làm việc với các chuyên gia ở nước ngoài. Anh sang Phúc Kiến (Trung Quốc) - một trong những vùng sản xuất thủy tiên hàng đầu thế giới - để tìm hiểu kỹ thuật trồng phù hợp với điều kiện khí hậu châu Á. Mặc dù được cảnh báo rằng khí hậu Việt Nam quá nóng để trồng thủy tiên, anh vẫn kiên trì thử nghiệm.

Sau nhiều lần thất bại ở nhiều vùng đất khác nhau từ Hải Dương, ven sông Hồng đến Sa Pa, anh Bính đã tìm ra cách điều chỉnh thổ nhưỡng, khí hậu và kỹ thuật xử lý đất để hạn chế nấm bệnh khiến củ bị thối. Một trong những phát hiện quan trọng là sử dụng hỗn hợp thảo dược từ mồi câu cá phối trộn nhiều vị thuốc Bắc để xử lý đất trước khi trồng, giúp cây sinh trưởng tốt.

Thủy tiên Việt nở hoa sau hơn 100 năm

Sau khoảng ba năm miệt mài thử nghiệm và cải tiến kỹ thuật, sản phẩm nghiên cứu của anh đã cho những lứa củ thủy tiên đầu tiên nở hoa ngay trên đất Việt, với bông to, màu sắc đẹp và hương thơm đặc trưng. Những cây thủy tiên này được trưng bày tại đền Núi Sưa trong Công viên Bách Thảo (Hà Nội) trong dịp Tết 2026, tạo nên sự xúc động cho nhiều nghệ nhân yêu hoa, trong đó có Thượng tọa Thích Trí Minh - người đánh giá đây là kết quả được mong đợi suốt cả thế kỷ.

Trước đây, người trồng thủy tiên ở Việt Nam từng thử nghiệm trồng nhiều lần nhưng củ thường chỉ cho lá, không nở hoa, hoặc không sinh trưởng tốt do khí hậu nhiệt đới nóng ẩm. Chuỗi thất bại kéo dài khiến nhiều người tin rằng thủy tiên “không thể sống và nở hoa trên đất Việt”. Việc anh Bính thuần hóa thành công giống thủy tiên ngay trên đất Việt đã phá vỡ quan niệm này, mở ra khả năng phát triển một ngành hoa truyền thống ngay tại nước ta.

Phong trào trồng và thưởng thức hoa thủy tiên vốn là một truyền thống văn hóa lâu đời tại các đô thị miền Bắc, gắn với dịp Tết và tượng trưng cho khởi đầu tươi mới, thanh cao và hy vọng. Việc trồng trọt thành công trên đất Việt giúp giảm lệ thuộc vào giống nhập khẩu, đồng thời tạo cơ hội cho nghệ nhân và cộng đồng hoa thủy tiên Việt Nam phát triển kỹ thuật và thương hiệu riêng.

Hiện vườn trồng thủy tiên của anh Nguyễn Phúc Bính đã cho khoảng 300 bó hoa cắt cành phục vụ dịp Tết, và anh tiếp tục nghiên cứu để tăng năng suất và mở rộng sản xuất, với mục tiêu đưa hoa thủy tiên Việt Nam trở thành một thú chơi phổ biến hơn, với giá thành hợp lý cho nhiều gia đình trong nước.