Các cơ quan khí tượng quốc tế và trong nước đang đồng loạt đưa ra cảnh báo về khả năng hiện tượng El Nino quay trở lại từ giữa năm 2026. Những tín hiệu khí hậu mới nhất cho thấy xác suất xuất hiện El Nino từ giai đoạn tháng 6 đến tháng 8 đang ở mức cao, làm gia tăng nguy cơ nắng nóng, hạn hán và thiếu nước tại nhiều khu vực ở Việt Nam.
Xác suất El Nino quay trở lại tăng mạnh từ giữa năm
Theo các mô hình dự báo khí hậu, hệ thống ENSO hiện đang ở trạng thái trung tính nhưng có xu hướng chuyển dần sang pha nóng El Nino trong nửa cuối năm 2026. Một số dự báo cho thấy xác suất xuất hiện El Nino từ tháng 6 đến tháng 8 có thể đạt từ 79% đến 90%.
Tổ chức Khí tượng Thế giới và nhiều trung tâm dự báo khí hậu quốc tế cũng ghi nhận nhiệt độ mặt nước biển tại khu vực xích đạo Thái Bình Dương đang tăng nhanh, tạo điều kiện thuận lợi cho El Nino hình thành trở lại sau giai đoạn trung tính kéo dài.
Nguy cơ nắng nóng và hạn hán gia tăng
Theo cơ quan khí tượng, nếu El Nino hình thành, nhiệt độ trung bình tại Việt Nam có thể tiếp tục cao hơn mức trung bình nhiều năm. Số ngày nắng nóng được dự báo gia tăng, trong đó nhiều đợt có khả năng kéo dài và gay gắt hơn so với năm trước.
Tại Nam Bộ và khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, nguy cơ thiếu nước và xâm nhập mặn được cảnh báo sẽ gia tăng trong giai đoạn cuối năm 2026 đến đầu năm 2027. Lượng mưa ở nhiều khu vực có thể thiếu hụt phổ biến từ 25% đến 50% nếu El Nino phát triển mạnh.
Các chuyên gia cho rằng đây là yếu tố có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất nông nghiệp, đặc biệt đối với cây lúa và các vùng phụ thuộc lớn vào nguồn nước tự nhiên.
Thời tiết cực đoan có thể xuất hiện nhiều hơn
Ngoài nắng nóng, giới chuyên môn nhận định El Nino còn làm gia tăng nguy cơ xuất hiện các hiện tượng thời tiết cực đoan. Một số kịch bản khí hậu cho thấy cuối năm 2026 có thể xuất hiện các cơn bão mạnh với quỹ đạo phức tạp hơn bình thường.
Theo thống kê khí tượng, Việt Nam thường chịu ảnh hưởng trực tiếp của khoảng 4 đến 6 cơn bão mỗi năm. Tuy nhiên, trong những năm có biến động ENSO mạnh, diễn biến bão và lượng mưa thường trở nên khó dự báo hơn.
Các chuyên gia khí hậu cũng cảnh báo khả năng xuất hiện những hiện tượng thời tiết bất thường tương tự các năm 2012, 2018 hoặc giai đoạn El Nino mạnh trước đây.
Sản xuất nông nghiệp đối mặt nhiều áp lực
Trong bối cảnh chi phí sản xuất nông nghiệp tăng cao, nguy cơ El Nino quay trở lại đang khiến nhiều địa phương lo ngại về khả năng thiếu nước tưới cho vụ Hè Thu và Đông Xuân tới.
Theo ngành nông nghiệp, các địa phương cần sớm xây dựng kế hoạch điều tiết nguồn nước, chủ động tích trữ nước ngọt và rà soát phương án sản xuất phù hợp với diễn biến thời tiết trong những tháng cuối năm.
Nhiều chuyên gia nhận định việc thích ứng với biến đổi khí hậu sẽ trở thành yêu cầu bắt buộc trong sản xuất nông nghiệp, đặc biệt tại những khu vực thường xuyên chịu tác động của hạn hán và xâm nhập mặn.
Cần chủ động ứng phó từ sớm
Các cơ quan chuyên môn khuyến cáo người dân và địa phương cần theo dõi sát các bản tin dự báo khí tượng trong thời gian tới để chủ động xây dựng phương án ứng phó.
Việc chuẩn bị sớm các giải pháp phòng chống hạn hán, thiếu nước và thời tiết cực đoan sẽ giúp giảm thiểu thiệt hại đối với sản xuất và đời sống dân sinh nếu El Nino thực sự quay trở lại từ giữa năm 2026 như các dự báo hiện nay.