Tháng 4 ghi nhận thị trường dưa hấu diễn biến theo chiều hướng giảm giá tại nhiều vùng trồng trọng điểm, đặc biệt ở khu vực Tây Nguyên và miền Trung. Khi bước vào giai đoạn thu hoạch rộ, lượng hàng tăng nhanh trong thời gian ngắn khiến giá tại ruộng sụt giảm, tạo áp lực lớn lên thu nhập của người trồng.
Giá dưa hấu giảm sâu trong tháng 4 tại nhiều vùng sản xuất
Tại các địa phương như Gia Lai, Đắk Lắk và Quảng Ngãi, dưa hấu bước vào thu hoạch đồng loạt ngay sau Tết. Giá thu mua tại ruộng phổ biến dao động từ khoảng 2.000 đến 4.000 đồng mỗi kg, thấp hơn rõ rệt so với thời điểm trước đó. Một số khu vực có điều kiện tiêu thụ thuận lợi hơn vẫn duy trì được mức 5.000 đến 6.000 đồng mỗi kg, tuy nhiên không chiếm tỷ lệ lớn.
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, tình trạng giảm giá trong tháng 4 chủ yếu xuất phát từ việc cung tăng nhanh trong khi khả năng tiêu thụ không theo kịp.
Áp lực cung cầu khiến thị trường biến động mạnh
Dưa hấu là cây trồng ngắn ngày, thời gian thu hoạch tập trung nên thường xảy ra hiện tượng dư cung cục bộ. Khi nhiều diện tích cùng cho thu hoạch, hệ thống thu mua và vận chuyển không kịp hấp thụ, dẫn đến giá giảm nhanh tại ruộng.
Theo Tổng cục Thống kê, sự thiếu liên kết trong sản xuất và tiêu thụ khiến nông sản dễ rơi vào tình trạng biến động giá mạnh theo từng thời điểm, đặc biệt với các loại cây trồng thời vụ như dưa hấu.
Thu nhập nông dân bị ảnh hưởng khi giá xuống thấp
Với mức giá dưới 4.000 đồng mỗi kg, nhiều hộ trồng dưa gặp khó khăn trong việc cân đối chi phí sản xuất. Giá vật tư nông nghiệp tăng trong thời gian qua càng làm thu hẹp lợi nhuận, thậm chí khiến một số hộ rơi vào tình trạng thua lỗ khi năng suất không đạt kỳ vọng.
Các viện nghiên cứu nông nghiệp nhận định dưa hấu là một trong những cây trồng có rủi ro thị trường cao do phụ thuộc lớn vào thời điểm thu hoạch và khả năng tiêu thụ ngắn hạn.
Dự báo tháng 5 tiếp tục chịu áp lực giảm giá
Bước sang tháng 5, nhiều diện tích dưa gieo trồng muộn tiếp tục thu hoạch, khiến tổng nguồn cung trên thị trường vẫn ở mức cao. Trong điều kiện tiêu thụ chưa có nhiều cải thiện, giá dưa hấu được dự báo tiếp tục biến động và khó phục hồi nhanh.
Những vùng có liên kết tiêu thụ hoặc hợp đồng đầu ra ổn định có khả năng duy trì mức giá tốt hơn, trong khi khu vực sản xuất nhỏ lẻ vẫn đối mặt với rủi ro giảm giá.
Cần tổ chức sản xuất theo tín hiệu thị trường
Thực tế cho thấy biến động giá dưa hấu lặp lại qua nhiều vụ sản xuất, phản ánh rõ sự mất cân đối giữa cung và cầu trong ngắn hạn. Việc tổ chức sản xuất theo kế hoạch, gắn với nhu cầu thị trường và tăng cường liên kết tiêu thụ sẽ giúp hạn chế rủi ro.
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, định hướng phát triển nông nghiệp bền vững cần đặt trọng tâm vào kiểm soát sản lượng, nâng cao chất lượng và xây dựng chuỗi tiêu thụ ổn định, qua đó giúp nông dân chủ động hơn trước biến động của thị trường.
Xu hướng thị trường đòi hỏi thay đổi cách sản xuất
Diễn biến trong tháng 4 và dự báo tháng 5 cho thấy dưa hấu vẫn là mặt hàng chịu tác động mạnh từ cung cầu ngắn hạn. Nếu không có sự điều chỉnh trong tổ chức sản xuất, tình trạng giá giảm sâu khi vào vụ thu hoạch rộ có thể tiếp tục lặp lại.
Việc chuyển từ sản xuất tự phát sang sản xuất theo liên kết và định hướng thị trường sẽ là yếu tố quan trọng giúp ổn định giá và nâng cao hiệu quả kinh tế cho người trồng trong thời gian tới.