Malaysia đang triển khai kế hoạch làm mưa nhân tạo nhằm cứu các vùng sản xuất lúa trọng điểm ở phía bắc trong bối cảnh nắng nóng kéo dài và mực nước tại nhiều hồ chứa giảm mạnh. Động thái này được xem là giải pháp khẩn cấp nhằm bảo vệ nguồn cung lúa gạo và giảm nguy cơ thiếu hụt lương thực trong thời gian tới.
Hạn hán kéo dài khiến nhiều diện tích lúa chậm xuống giống
Theo cơ quan nông nghiệp Malaysia, thời tiết khô hạn kéo dài từ đầu năm đã khiến lượng mưa giảm mạnh tại nhiều khu vực trồng lúa trọng điểm, đặc biệt ở bang Kedah - nơi được xem là “vựa lúa” lớn nhất nước này. Mực nước tại các hồ chứa phục vụ tưới tiêu liên tục xuống thấp, ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch sản xuất vụ mới.
Nhiều cánh đồng đã hoàn thành khâu làm đất nhưng vẫn chưa thể gieo sạ do thiếu nước. Một số nông dân cho biết họ phải trì hoãn lịch xuống giống vì ruộng không đủ độ ẩm để canh tác.
Chính phủ triển khai làm mưa nhân tạo để cứu vùng lúa
Trước nguy cơ sản xuất bị ảnh hưởng diện rộng, Chính phủ Malaysia quyết định triển khai các đợt làm mưa nhân tạo tại Kedah và một số khu vực lân cận nhằm tăng lượng nước cho hồ chứa và phục vụ tưới tiêu.
Theo Bộ Tài nguyên và Môi trường Malaysia, hoạt động này được phối hợp thực hiện giữa cơ quan khí tượng, lực lượng không quân và cơ quan quản lý thiên tai quốc gia. Các đợt phun muối và hóa chất tạo mưa dự kiến diễn ra liên tục trong tháng 5 tại các vùng có mực nước xuống thấp.
Nông dân lo chi phí tăng nhưng vẫn thiếu nước sản xuất
Không chỉ đối mặt với hạn hán, nhiều nông dân Malaysia còn chịu áp lực chi phí sản xuất tăng mạnh trong thời gian gần đây. Giá nhiên liệu và vật tư nông nghiệp tăng khiến chi phí bơm nước và chuẩn bị đồng ruộng cao hơn các vụ trước.
Một số hộ cho biết dù có nguồn nước nhưng chi phí vận hành quá cao khiến việc sản xuất trở nên khó khăn hơn. Trong khi đó, nếu tình trạng khô hạn kéo dài, năng suất lúa có thể giảm mạnh trong vụ tới.
Nguy cơ ảnh hưởng an ninh lương thực khu vực
Theo Bộ Nông nghiệp Malaysia, quốc gia này hiện mới tự chủ được khoảng hơn một nửa nhu cầu gạo trong nước. Việc sản xuất bị ảnh hưởng bởi thời tiết cực đoan đang làm gia tăng áp lực đảm bảo nguồn cung lương thực.
Các chuyên gia cảnh báo nếu hạn hán tiếp tục kéo dài hoặc xuất hiện El Nino mạnh trong nửa cuối năm, sản lượng lúa tại nhiều khu vực có thể giảm đáng kể. Điều này không chỉ tác động đến thị trường nội địa mà còn có thể ảnh hưởng tới chuỗi cung ứng gạo trong khu vực Đông Nam Á.
Làm mưa nhân tạo chỉ là giải pháp ngắn hạn
Theo giới chuyên môn, làm mưa nhân tạo có thể hỗ trợ tăng lượng mưa trong ngắn hạn nhưng hiệu quả vẫn phụ thuộc nhiều vào điều kiện khí quyển và sự hình thành mây tự nhiên. Trong trường hợp thời tiết quá khô nóng, việc tạo mưa sẽ gặp nhiều hạn chế.
Các chuyên gia cho rằng về lâu dài, Malaysia cần đầu tư mạnh hơn cho hệ thống thủy lợi, quản lý nguồn nước và chuyển đổi phương thức canh tác thích ứng với biến đổi khí hậu để giảm rủi ro cho sản xuất lúa.
Biến đổi khí hậu tiếp tục gây áp lực lên sản xuất nông nghiệp
Diễn biến hạn hán tại Malaysia cho thấy sản xuất lúa ở Đông Nam Á đang chịu tác động ngày càng rõ từ biến đổi khí hậu và thời tiết cực đoan.
Trong bối cảnh nhu cầu lương thực tăng và nguồn nước ngày càng áp lực, việc đảm bảo an ninh lương thực sẽ không chỉ phụ thuộc vào năng suất mà còn gắn chặt với khả năng thích ứng của ngành nông nghiệp trước các biến động khí hậu trong tương lai.