Những ngày cuối tháng 4, khu vực trung du và miền núi phía Bắc ghi nhận trạng thái thời tiết đan xen giữa nắng ấm ban ngày và nền nhiệt giảm về đêm, tạo nên biên độ nhiệt lớn đặc trưng của giai đoạn chuyển mùa. Diễn biến này xuất hiện đúng thời điểm lúa vụ Xuân tại nhiều địa phương vẫn đang trong giai đoạn sinh trưởng sớm đến đẻ nhánh, khiến quá trình phát triển của cây có sự phân hóa rõ rệt giữa các khu vực.
Thời tiết hiện tại khiến lúa sinh trưởng chậm và không đồng đều
Theo dự báo của Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, khu vực trung du và miền núi phía Bắc, bao gồm Lào Cai, Yên Bái và Sơn La, duy trì trạng thái ngày có nắng, nhiệt độ phổ biến 25 - 30°C, nhưng về đêm và sáng sớm nền nhiệt giảm thấp, một số nơi còn se lạnh.
Trong điều kiện này, quá trình sinh trưởng của cây lúa không diễn ra đồng đều. Những khu vực có nhiệt độ ổn định và chủ động nước đang bước vào giai đoạn đẻ nhánh tương đối thuận lợi, trong khi các vùng cao hoặc địa hình phức tạp có thể xuất hiện tình trạng sinh trưởng chậm hơn do ảnh hưởng của nhiệt độ thấp về đêm.
Sự chênh lệch nhiệt ngày và đêm cũng khiến khả năng hấp thu dinh dưỡng của cây bị ảnh hưởng nhất định, làm cho cùng một trà lúa nhưng biểu hiện sinh trưởng khác nhau giữa các chân ruộng. Ở những nơi thời tiết biến động mạnh, lúa có thể phát triển không đồng đều, mật độ nhánh hữu hiệu khó đạt tối ưu.
Dự báo tháng 5 thời tiết ổn định dần nhưng xuất hiện mưa dông cục bộ
Theo xu thế khí tượng, bước sang tháng 5, khu vực miền núi phía Bắc sẽ giảm dần các đợt lạnh về đêm, nền nhiệt tăng lên và xuất hiện nhiều hơn các hình thái mưa rào và dông vào chiều tối.
Diễn biến này có thể giúp cải thiện điều kiện sinh trưởng cho cây lúa khi nhiệt độ ổn định hơn, tạo thuận lợi cho quá trình đẻ nhánh và phát triển thân lá. Tuy nhiên, mưa dông cục bộ kèm theo gió mạnh có thể gây ảnh hưởng đến những diện tích mới cấy hoặc đang trong giai đoạn sinh trưởng yếu.
Ngoài ra, độ ẩm tăng trong tháng 5 cũng tạo điều kiện cho một số đối tượng sâu bệnh phát sinh nếu ruộng lúa phát triển rậm rạp hoặc không được theo dõi sát.
Thời tiết tại trung du và miền núi phía Bắc hiện đang tạo ra sự phân hóa rõ rệt trong quá trình sinh trưởng của lúa vụ Xuân. Khi nền nhiệt dần ổn định trong tháng 5, những diện tích có điều kiện thuận lợi sẽ phục hồi và phát triển nhanh hơn, trong khi các vùng chịu ảnh hưởng của địa hình và khí hậu đặc thù vẫn có thể duy trì trạng thái sinh trưởng chậm hơn so với mặt bằng chung.