Từ diện tích đất hoang hóa do nhiễm mặn tại vùng ven biển Nghệ An, anh Trần Văn Quân (xã Quỳnh Mai, tỉnh Nghệ An) đã mạnh dạn đầu tư cải tạo, đưa cây rau nhót bản địa vào sản xuất hàng hóa. Mô hình không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế ổn định mà còn mở ra hướng khai thác bền vững cho những vùng đất khó canh tác.
Khởi nghiệp từ cây rau dại
Những ngày đầu tháng, trên cánh đồng rau nhót xanh mướt tại vùng ven biển Nghệ An, công nhân tất bật thu hái rau để kịp giao cho các đầu mối tiêu thụ. Ít ai biết rằng nơi đây từng là khu đất bỏ hoang nhiều năm do nhiễm mặn, sản xuất nông nghiệp gặp nhiều khó khăn.
Sinh ra và lớn lên tại địa phương, anh Trần Văn Quân luôn trăn trở trước thực trạng nhiều diện tích đất ven biển bị bỏ không vì các loại cây trồng truyền thống cho năng suất thấp. Sau quá trình tìm hiểu, anh nhận thấy rau nhót - một loại rau mọc tự nhiên tại địa phương - có khả năng chịu mặn tốt, phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng vùng ven biển.
Năm 2018, anh quyết định đầu tư hơn 500 triệu đồng để cải tạo hơn 1 ha đất. Hệ thống mương thoát nước, tưới tự động được xây dựng đồng bộ nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho sản xuất.
Tuy nhiên, việc đưa một loại rau dại vào sản xuất hàng hóa không hề đơn giản. Những năm đầu, nhiều diện tích rau sinh trưởng kém do chưa xác định được quy trình chăm sóc phù hợp. Không nản lòng, anh Quân tiếp tục nghiên cứu, điều chỉnh kỹ thuật canh tác để cây thích nghi tốt với điều kiện sản xuất.
Nâng cao giá trị vùng đất ven biển
Sau nhiều năm thử nghiệm, vùng rau nhót của gia đình anh Quân đã phát triển ổn định. Cây bắt đầu cho thu hoạch sau khoảng 3 tháng trồng và có thể khai thác liên tục trong nhiều tháng.
Theo anh Quân, hiện nay mỗi tháng trang trại thu hoạch từ 3 - 5 tấn rau thương phẩm. Nhờ nhu cầu thị trường ổn định, sản phẩm luôn duy trì mức giá từ 20.000 - 25.000 đồng/kg, mang lại nguồn thu đáng kể cho gia đình.
Không chỉ tạo hiệu quả kinh tế, mô hình còn cho thấy khả năng thích ứng của sản xuất nông nghiệp trước tình trạng xâm nhập mặn ngày càng gia tăng tại khu vực ven biển. Thay vì đầu tư lớn để cải tạo đất theo hướng cưỡng ép, việc lựa chọn cây trồng phù hợp với điều kiện tự nhiên đã giúp giảm chi phí sản xuất và nâng cao hiệu quả sử dụng đất. Đặc biệt, sản phẩm "Rau nhót xứ Nghệ" đã được công nhận OCOP 4 sao, góp phần nâng cao giá trị nông sản địa phương và từng bước xây dựng thương hiệu cho loại rau đặc sản vùng ven biển.
Hướng đi phù hợp trong điều kiện biến đổi khí hậu
Theo đánh giá của ngành nông nghiệp địa phương, mô hình trồng rau nhót của anh Trần Văn Quân là một trong những điển hình về khai thác hiệu quả vùng đất nhiễm mặn ven biển. Việc tận dụng lợi thế của cây bản địa không chỉ tạo giá trị kinh tế mà còn phù hợp với định hướng phát triển nông nghiệp xanh, thích ứng với biến đổi khí hậu.
Trong bối cảnh nhiều địa phương đang đối mặt với tình trạng xâm nhập mặn và suy giảm hiệu quả sản xuất trên đất ven biển, mô hình của anh Quân cho thấy một hướng tiếp cận mới là lựa chọn cây trồng thích nghi thay vì cố gắng thay đổi điều kiện tự nhiên.
Từ một loại rau mọc hoang ven biển, rau nhót hôm nay đã trở thành sản phẩm hàng hóa có giá trị, góp phần tạo sinh kế cho người dân và mở ra triển vọng phát triển nông nghiệp bền vững trên những vùng đất từng bị xem là khó khai thác.